Sposób na czas wolny – zajęcia pozaszkolne dla uczniów klas I–III w gminie Wieliczka - Domoń, Justyna (Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 2016)
W artykule autorka, opierając się na analizie literatury przedmiotu oraz przeprowadzonych badaniach własnych, opisuje rolę zajęć pozaszkolnych w rozwoju dziecka i organizacji czasu wolnego oraz analizuje udział uczniów klas I–III w zajęciach pozaszkolnych w gminie Wieliczka. Z uwagi na walory programowe, organizacyjne i metodyczne zajęcia pozaszkolne stanowią istotne ogniwo w procesie organizowania czasu wolnego dzieci i młodzieży. Pełnią liczne zadania w dziedzinie wspomagania rozwoju, wychowania i kształcenia młodego pokolenia m.in. poprzez: rozwijanie różnorodnych umiejętności, zainteresowań, pozytywnych postaw społeczno-moralnych, uzdolnień, przygotowanie do uczestnictwa w kulturze, inspirowanie aktywności społecznej, podnoszenie kultury czasu wolnego. Zajęciom pozaszkolnym towarzyszy przyjazna atmosfera pozbawiona stresów i napięć, które są częstym zjawiskiem w szkole. Praca w małych grupach pozwala na indywidualizację zajęć i budowanie pozytywnych, przyjacielskich więzi między dziećmi. Wspólna praca i zabawa pod opieką życzliwych instruktorów, którzy znając ich problemy i środowisko rodzinne potrafią otoczyć swych podopiecznych odpowiednią opieką. W dzisiejszej rzeczywistości zauważa się pewną prawidłowość – im większe miasto tym większa różnorodność ofert kierowanych do dzieci i młodzieży. Dlatego bardzo ważne jest zaangażowanie najbliższego środowiska, placówek kulturalno-oświatowych w organizację różnorodnych zajęć wspierających rozwój dziecka. Wobec takiej sytuacji należy wzbogacić i uatrakcyjnić oferty instytucji oraz podjąć społecznywysiłek, by dotrzeć do jak najszerszej grupy odbiorców. Nierzadką praktyką jest działalność edukacyjna i wychowawcza w małych ośrodkach, które nie dysponują celowo powołanymi instytucjami kulturalnowychowawczymi, ale potrafią zorganizować wspólnymi społecznymi siłami różnorodne przedsięwzięcia. Placówki wychowania pozaszkolnego pełnią w systemie oświaty bardzo ważną rolę, poszerzając funkcje szkoły oraz współpracując z rodziną i środowiskiem lokalnym. Organizatorami pozaszkolnych placówek kultury i oświaty mogą być państwowe i społeczne instytucje oświatowe, kulturalne, organizacje społeczne, stowarzyszenia oraz inne instytucje uprawnione do podejmowania intencjonalnej działalności wychowawczej. Pozaszkolne placówki systemu kultury i oświaty stanowią część składową systemu kształcenia równoległego będącego subsystemem całkowitego systemu kształcenia i wychowania.