Uczeń zagrożony niedostosowaniem społecznym a profilaktyczne zadania szkoły - Kusztal, Justyna (Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 2016)
Celem artykułu jest opis i wyjaśnienie sytuacji dziecka zagrożonego niedostosowaniem społecznym lub niedostosowanego społecznie w szkole. Niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem należy traktować jako specjalne potrzeby edukacyjne. Stanowią one przesłankę objęcia ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole. Wobec takiego ucznia szczególnie ważne są działania profilaktyczne szkoły, nakierowane na zapobieganie niepowodzeniom szkolnym oraz pogłębianiu się przejawów społecznego niedostosowania. Równocześnie prezentowanie przez ucznia symptomów niedostosowania społecznego może być podstawą do wszczęcia w jego sprawie postępowania na mocy Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Realizacja zadań profilaktycznych szkoły wymaga współpracy z instytucjami środowiska lokalnego i przedstawicielami wymiaru sprawiedliwości, a jej rzeczywisty kształt zależy od postaw nauczycieli i pedagogów wobec ucznia niedostosowanego społecznie. Jest to obszar wymagający eksploracji empirycznej na gruncie pedagogiki szkolnej i profilaktyki predeliktualnej. Autorka artykułu formułuje założenia teoretyczne i metodologiczne projektu badawczego, którego przedmiotem byłyby postawy nauczycieli i pedagogów wobec ucznia zagrożonego niedostosowaniem społecznym i niedostosowanego w szkole. Na podstawie interakcyjnego modelu badania postaw adekwatny wydaje się tu aparat pojęciowy metodologii badań jakościowych, pozwalający na „wejście w głąb” badanego zagadnienia, skoncentrowany przede wszystkim na obserwacji, wywiadach indywidualnych czy grupowych.