Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp <p><strong>Kwartalnik podejmuje istotne zagadnienia dotyczące procesu edukacyjnego dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.<br></strong>Upowszechnia wyniki prowadzonych badań naukowych także w zakresie pedeutologii, historii wychowania dziecka, dydaktyki, literatury.</p> pl-PL <p>Autor zgłaszając swój artykuł oświadcza, że:</p> <p>jest Autorem artykułu (zwanego dalej Utworem) i:<br>- przysługują mu wyłączne i nieograniczone prawa autorskie do Utworu,<br>- jest uprawniony/a do rozporządzania prawami autorskimi do Utworu.</p> <p>Udziela Akademii Ignatianum w Krakowie nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej terytorialnie licencji do korzystania z Utworu na następujących polach eksploatacji:&nbsp;<br>- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;<br>- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;<br>- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;<br>- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;<br>- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;<br>- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym;<br>- w zakresie praw zależnych do Utworu, obejmujących w szczególności prawo do dokonania koniecznych zmian w Utworze, wynikających z opracowania redakcyjnego i metodycznego, a także do dokonania tłumaczenia Utworu na języki obce.</p> <p>Udzielenie licencji następuje z chwilą przekazania Utworu na rzecz Akademii Ignatianum w Krakowie. Akademia Ignatianum w Krakowie jest uprawniona do udzielania dalszych sublicencji do Utworu, w zakresie udzielonego prawa. Licencja jest ograniczona czasowo i zostaje udzielona na okres 15 lat, licząc od daty jej udzielenia.</p> barbara.surma@ignatianum.edu.pl (Barbara Surma) rafal.lesniak@ignatianum.edu.pl (Rafał Leśniak) sob, 09 paź 2021 11:38:55 +0000 OJS 3.1.2.4 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Wprowadzenie https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1935 <p>One of the most important goals of modern education is to develop the dispositions and skills necessary for life-long independent learning. As pointed out by the European Council (2018), though learning by heart, memorizing facts or concepts is still an important skill, it is not sufficient to survive and thrive in modern knowledge-based societies. Much more crucial become these abilities which serve as tools for solving complex, interdisciplinary problems, such as: critical and creative thinking, formulating problems, predicting, drawing conclusions, computational thinking, planning and evaluating one’s own learning, generating new ideas or sharing/discussing knowledge with others.</p> Dorota Zdybel Copyright (c) 2021 Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1935 czw, 30 wrz 2021 00:00:00 +0000 Reprezentacje ikoniczne i symboliczne w początkowym nauczaniu matematyki https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1727 <p>Matematyka jest nauką abstrakcyjną, posługuje się specyficznym, symbolicznym językiem, rodzajem kodu, który jest trudny dla dzieci. Używanie znaków działań, cyfr nie jest dla nich proste i oczywiste. Uczenie się matematyki przez dzieci nie może więc się opierać jedynie na symbolach. Konieczne jest najpierw działanie. Ponieważ jednak pomiędzy działaniem a symbolem istnieje duża przepaść, to ucząc matematyki należy się posiłkować środkami graficznymi. Wprowadzenie środka graficznego jako swoistego ułatwienia metodycznego wymaga starannego przygotowania, umotywowania oraz osadzenia we wcześniejszych czynnościach fizycznych wykonywanych przez dziecko. W innym wypadku środek taki, zamiast ułatwić zrozumienie jakiegoś pojęcia, utrudnia to rozumienie i staje się ułatwieniem pozornym. W artykule opisano rolę i znaczenie schematów graficznych w początkowym nauczaniu matematyki. Bazując na wybranych przykładach zadań z podręczników, przedstawiono trudności związane z ilustrowaniem pojęć matematycznych oraz wskazano właściwe rozwiązania metodyczne w tym zakresie.</p> Joanna Żądło-Treder Copyright (c) 2021 Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1727 pią, 23 lip 2021 00:00:00 +0000 Wyzwalanie aktywności matematycznej dzieci poprzez kontakt z książką obrazkową https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1735 <p>Literatura dla dzieci ma wartość poznawczą i jest źródłem przeżyć estetycznych. Jej szczególnym rodzajem są książki obrazkowe z wątkami matematycznymi. Celem opracowania jest ukazanie, że książki obrazkowe, rozumiane jako te, w których tekst matematyczny łączy się z obrazem w estetyczną formę, dostarczają impulsów do kreowania sytuacji edukacyjnych wyzwalających aktywność matematyczną. Opierając się na klasyfikacji aktywności matematycznej w opracowaniu Ewy Kozak-Czyżewskiej, opracowano własne propozycje metodyczne pobudzania twórczej i odtwórczej aktywności matematycznej dzieci, co ukazano na przykładzie pracy z książkami: <em>Cyferki </em>(autor: Jacek Cygan) i <em>W naszym domu jest </em>(autorzy: Isabel Minhós Martins, Madalena Matoso)<em>.</em> Zajęcia dydaktyczne z wykorzystaniem matematycznych tekstów literackich przeprowadzono dla dzieci sześcioletnich w przedszkolu. Wykazano, że książki obrazkowe mogą być inspiracją w wyzwalaniu twórczej i odtwórczej aktywności matematycznej. Poprzez dostarczanie pozytywnych przeżyć mogą wspierać procesy uczenia się matematyki, rozbudzać dziecięcą motywację do liczenia i używania matematyki w życiu codziennym. Opracowanie może stanowić model pracy z książką obrazkową z wątkami matematycznymi w&nbsp;przedszkolu.</p> BARBARA BILEWICZ-KUŹNIA Copyright (c) 2021 Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1735 śro, 21 lip 2021 00:00:00 +0000 Nietypowe zadania tekstowe a rozwijanie krytycznego myślenia uczniów edukacji wczesnoszkolnej https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1725 <p>Współcześnie coraz trudniej jest ludziom się odnaleźć w szybko zmieniającej się rzeczywistości. W tak zmiennych warunkach dobrze mogą funkcjonować ludzie myślący krytycznie, a ich kształcenie należy rozpocząć już na etapie wczesnoszkolnym.</p> <p>W artykule zaprezentowane są wyniki eksperymentalnych badań nad rozwijaniem krytycznego myślenia uczniów III klasy szkoły podstawowej. Narzędziem służącym rozwijaniu tego myślenia były nietypowe zadania tekstowe z deficytem lub sprzecznością danych, z niejednoznacznym rozwiązaniem lub o treści nierealistycznej (bezsensowne życiowo). Zadania te prowokowały uczniów do myślenia, do krytycznej analizy treść zadań oraz danych. Dzięki temu uczniowie stali się bardziej refleksyjni, dostrzegali: niedobór lub sprzeczność danych, niejednoznaczność rozwiązania bądź brak realizmu, uzupełniali brakujące dane, korygowali sprzeczne i urealniali nierzeczywiste dane oraz poszukiwali wszelkich możliwości rozwiązania. Tym samym rozwinęła się ich umiejętność krytycznego myślenia.</p> Barbara Nawolska Copyright (c) 2021 Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1725 pią, 23 lip 2021 00:00:00 +0000 „Księga Natury”. Jak uczyć dzieci ją czytać? https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1729 <p>Współczesna nauka i technologia ufundowane są na przekonaniu o racjonalności i matematycznej strukturze świata. Jego poznawanie, postęp i jakość naszego życia są związane z upowszechnieniem myślenia o edukacji matematycznej jako wyposażaniu uczniów w kompetencje konieczne do odczytywania Galileuszowej „Księgi Natury”. W artykule przybliżono ideę matematycznego rozumienia rzeczywistości oraz wiodące kompetencje emocjonalno-wolicjonalne i narzędziowe, w które należałoby wyposażyć uczniów edukacji elementarnej, by ukształtować ich przekonania odnośnie do efektywności tej drogi poznania oraz wesprzeć w pozyskaniu stosownej wiedzy i umiejętności.</p> <p>W zakresie kompetencji kierunkowych i społecznych chodzi o: rozbudzanie ciekawości poznawczej, budowanie postawy optymizmu epistemicznego i etycznego, przekonanie o nieuniknioności i wartości poznawczej błędu, rozwijanie umiejętności współdziałania i rywalizacji w małych grupach oraz o kształtowanie postawy rzetelności badacza.</p> <p>W zakresie kompetencji narzędziowych byłyby to: umiejętność modelowania zjawisk na poziomie zastępników (symulacji), znajomość liczb, dziesiątkowego systemu pozycyjnego i czterech działań arytmetycznych, rozumienie pomiaru i praktyczna znajomość miar, umiejętność problematyzacji zjawisk ze świata natury, posiadanie elementarnej wiedzy z zakresu heurystyki, pewien poziom sprawności kalkulacyjnej oraz znajomość podstawowych figur geometrycznych.</p> Zbigniew Nowak Copyright (c) 2021 Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1729 śro, 21 lip 2021 00:00:00 +0000 Kosmiczna edukacja jako wyjątkowy obszar uczniowskiego poznania https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1752 <p>Celem niniejszego artykułu jest przypomnienie głównych założeń, jakie sformułowała Maria Montessori na temat rozwoju dziecka i organizacji procesu edukacyjnego, jako punktów krytycznych w rozważaniach nad koncepcją kształcenia w zakresie poznawania środowiska społeczno-przyrodniczego. W pedagogice Montessori wskazana koncepcja przybiera postać tzw. Kosmicznej Edukacji. Kosmiczna Edukacja jest unikatowym podejściem w pracy z dziećmi w wieku od 6 do 12 lat. W artykule wyjaśniono ideę Edukacji Kosmicznej, wskazano związek między potrzebami dziecka a programem poznawania środowiska społeczno-przyrodniczego. Opisano istotę Wielkich i Kluczowych Lekcji, jako ośrodków dziecięcych badań i dociekań. Zaprezentowano także rekomendowany przez Montessori sposób poznawania przez dzieci fundamentalnych potrzeba człowieka, będący inspiracją dla praktyki szkolnej. Podstawą do zebrania materiału empirycznego była analiza treści, przeprowadzona w celu scharakteryzowania aktualnych osiągnięć w ramach wybranego tematu.</p> Beata Zuzanna Bednarczuk Copyright (c) 2021 Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1752 pią, 23 lip 2021 00:00:00 +0000 (Nie)obecność partnerstwa poznawczego w edukacji wczesnoszkolnej. Komunikat z badań https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1731 <p>Jednym z kluczowych czynników warunkujących przygotowanie dziecka do wyzwań, jakie stawia przed nim dynamicznie zmieniająca się rzeczywistość, jest partnerstwo poznawcze w edukacji. Głównym celem artykułu jest przedstawienie wyników wstępnych badań jakościowych nad sposobami rozumienia partnerstwa poznawczego przez nauczycieli klas I–III szkoły podstawowej oraz znaczenia, jakie mu przypisują we własnej praktyce szkolnej. W badaniu zastosowano metodę indywidualnego wywiadu otwartego.</p> <p>Na podstawie uzyskanych wyników badań można stwierdzić, że w ocenie badanych partnerstwo poznawcze jest możliwe, a nawet konieczne w edukacji wczesnoszkolnej. Z deklaracji nauczycieli wynika, że partnerstwo poznawcze jest obecne w ich działaniach edukacyjnych, lecz niemożliwe w pełni do realizacji ze względu na cechy rozwoju poznawczego dzieci w młodszym wieku szkolnym. Zdecydowana większość respondentów dokonując wyjaśnienia omawianego pojęcia skoncentrowała się w swoich wypowiedziach przede wszystkim na aspekcie intelektualnym partnerstwa poznawczego, rzadziej natomiast podkreślano znaczenie relacji społecznych między nauczycielem i uczniem/uczniami w procesie dochodzenia do wiedzy. Wyjaśniając pojęcie partnerstwa poznawczego badani nauczyciele najczęściej koncentrowali się jednostronnie albo na działaniach nauczyciela, albo na czynnościach dziecka, które wskazują na partnerstwo poznawcze. Znacznie rzadziej ujawniło się rozumienie omawianego pojęcia jako układu relacji między podmiotami kształcenia, które współdecydują o przebiegu i efektach procesu kształcenia. Uzyskane wyniki stanowią przyczynek do prowadzenia dalszych pogłębionych badań, zwłaszcza w odniesieniu miejsca i sposobu realizacji idei partnerstwa poznawczego w praktyce edukacji wczesnoszkolnej.</p> Ewa Kochanowska Copyright (c) 2021 Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1731 śro, 21 lip 2021 00:00:00 +0000 Kreatywność i zaangażowanie rodziców we wczesną edukację dzieci w podejściu i filozofii Reggio Emilia https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1753 <p>W niniejszym artykule autorzy omawiają znaczenie kreatywności oraz zaangażowania rodziców we wczesną edukację instytucjonalną dziecka na przykładzie metody Reggio Emilia. Głównymi aspektami takiego zaangażowania są zapewnienie jakości edukacji, wsparcie dziecka, współpraca nauczycieli z rodzicami oraz pozytywna informacja zwrotna. Autorzy tego artykułu zajmują się również jednym z głównych aspektów wczesnej edukacji dziecka – kreatywnością i jej znaczeniem dla rozwoju psychospołecznego dziecka. Program nauczania przedszkolnego został opracowany dla dzieci w placówkach edukacji przedszkolnej, aby zapewnić im bogate doświadczenie edukacyjne i pomóc we właściwym rozwoju. Edukacja kreatywna rozpoczyna się od najmłodszych lat, dlatego przedszkola i rodziny odgrywają bardzo istotną rolę we wspieraniu i rozwijaniu kreatywności w codziennych sytuacjach rozwojowych dzieci. Podkreśla się, że bycie kreatywnym polega przede wszystkim na podejmowaniu inicjatyw i innowacyjnych zachowań. Są to cechy wymagane we współczesnym społeczeństwie, zwłaszcza przez pracodawców w sektorze prywatnym i publicznym. Jednak proces angażowania rodziców w edukację dziecka zaczyna się już na etapie przedszkolnym i odgrywa najważniejszą rolę także w socjalizacji dziecka. Podkreśla się również, że jeśli dzieci czują wsparcie obu podmiotów wychowania (nauczyciela i rodziców) w procesie wychowania przedszkolnego, czują się bezpieczniej, bardziej komfortowo i dużo pewniej.</p> Maciej Kołodziejski, Tomas Butvilas Copyright (c) 2021 Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1753 pią, 23 lip 2021 00:00:00 +0000 Studenci kierunków nauczycielskich i ich opinie na temat STEM – wywiad fokusowy https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1936 <p>Niniejszy artykuł prezentuje wyniki badań pilotażowych przeprowadzonych ze studentami kierunków nauczycielskich w ramach międzynarodowego projektu badawczego „Kitchen Lab for Kids”, realizowanego w ramach programu „Erasmus+; Key Action 2”. Celem prowadzonych badań było poznanie opinii studentów na temat edukacji STEM, w tym także określenie poziomu ich wiedzy dotyczącej tego nurtu. W tym kontekście zwrócono szczególną uwagę na zagadnienia odnoszące się do celów edukacji STEM, problemów i wyzwań, jakie mogą generować, a także potrzeb (warunków organizacyjnych) niezbędnych do realizacji tego typu aktywności. Osoby badane miały również możliwość przedstawienia własnych doświadczeń w zakresie organizowania i prowadzenia STEM-owych zajęć. Badania prowadzone były w nurcie jakościowym, gdzie podstawową metodą badawczą był wywiad fokusowy. Grupę badawczą stanowiło 8 studentów kierunków nauczycielskich, głównie pedagogiki przedszkolnej i edukacji wczesnoszkolnej. Dobór jednostek do badań był celowy. Przeprowadzona analiza jakościowa materiału zebranego podczas wywiadu fokusowego wskazała, że edukacja STEM to wciąż nowość wśród studentów kierunków nauczycielskich. Przyszli nauczyciele posiadają niewielkie doświadczenie w zakresie realizacji zajęć uwzględniających model STEM, ale należy się spodziewać, że najbliższe lata zaowocują szeregiem zmian i działań w tym zakresie.</p> Martyna Szczotka, Katarzyna Szewczuk Copyright (c) 2021 Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1936 czw, 30 wrz 2021 00:00:00 +0000 (Nie)powodzenia w matematycznej edukacji dziecka https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1937 <p>Mathematics—the word that hides immense emotions. Probably each of us has some memories and associations related to mathematical education at school age. For some it was a pleasure, sometimes, when they delved into solving logical and difficult tasks, ending with pride and success. For others, learning mathematics was a nightmare they would prefer to forget, lost and sad time, marked by a streak of failures, often with a sense of inferiority. And it is the latter experience, which makes some people assume a priori that learning mathematics must be difficult, and perceive it as a cause of failure. The scale of the phenomenon is so large that in the literature we can find such terms as the scourge of mathematical illiteracy (Dąbrowski 2008), mainly blamed on teachers who failed to properly shape mathematical concepts in the minds of children (Karpińska, Remża 2019).</p> Katarzyna Szewczuk Copyright (c) 2021 Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1937 czw, 30 wrz 2021 00:00:00 +0000