Edukacja seksualna małych dzieci w koncepcji Izabeli Moszczeńskiej

Marek Babik

Abstrakt


Celem artykułu jest omówienie koncepcji wychowania seksualnego małych dzieci zaproponowanej przez Izabelę Moszczeńską w książce zatytułowanej „Jak rozmawiać z dziećmi o kwestyach drażliwych”. Pozycja ta ukazała się w 1904 roku i była bardzo szeroko dyskutowana w kręgach pedagogów początku XX wieku. Analiza materiału źródłowego wykazuje, że propozycja wychowania seksualnego I. Moszczeńskiej była przemyślana i uporządkowana. Odwoływała się do ówczesnej wiedzy oraz wskazywała konkretne rozwiązania praktyczne, z których mogli korzystać rodzice przy uświadamianiu swojego dziecka. Propozycja edukacji seksualnej opracowana przez I. Moszczeńską została ujęta w czterech punktach:

1. Praca z dzieckiem powinna przede wszystkim skłonić rodziców do przemyślenia, jaki obraz seksualności chcą przekazać swojemu dziecku. Płciowość człowieka powinna być ukazywana w kontekście prokreacji i odpowiedzialności rodziców za wychowanie dziecka. Celem takiego postępowania jest przygotowanie dziecka do pełnienia przyszłych ról rodzinnych i społecznych.

2. Zalecaną metodą pracy z dzieckiem jest rozmowa odwołująca się do opracowań naukowych oraz do przykładów zaczerpniętych ze świata przyrody.

3. Praca z dzieckiem powinna się opierać na szczerości i prawdomówności.

4. Zakres tematyczny uświadamiania dziecka powinien bazować na jego zainteresowaniach wyrażanych w zadawanych rodzicom (matce) pytaniach.

Propozycja edukacyjna Izabeli Moszczeńskiej była skierowana do rodziców z warstwy inteligenckiej. Brak w niej wskazówek dla rodziców z najuboższych sfer. 


Słowa kluczowe


edukacja seksualna; historia edukacji seksualnej w Polsce; Izabela Moszczeńska; pionierzy edukacji seksualnej w Polsce; edukacja elementarna

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Babik M., Polskie koncepcje wychowania seksualnego w latach 1900-1939, WAM, Kraków 2010.

Bendel Z., O zapobieganiu zboczeniom seksualnym młodzieży, „Muzeum”, 24(1908)1.

Czarnowski A., Życie płciowe i jego znaczenie ze stanowiska zdrowotno-obyczajnego, Wydawnictwo Przewodnika Zdrowia, Berlin 1904.

Ethelmer E., Skąd się wziął twój braciszek?, M. Arcta, Warszawa 1903.

Hopkins E., Matki i synowie czyli potęga kobiecości, Gebethner i Wolff, Warszawa 1906.

Key E., Stulecie dziecka, „Nasza Księgarnia”, Warszawa 1928.

Lilientalowa R., Istotnie poważna sprawa, „Ogniwo”, (1903)50.

Moszczeńska I., Co każda matka swojej dorastającej córce powiedzieć powinna, M. Arcta, Warszawa 1912.

Moszczeńska I., Czego nie wiemy o naszych synach, „Nasza Księgarnia”, Warszawa 1904.

Moszczeńska I., Dla rodziców rady i wskazówki przy wychowywaniu dzieci, M. Arcta, Warszawa 1903.

Moszczeńska I., Jak rozmawiać z dziećmi o kwestyach drażliwych. Wskazówki dla matek, M. Arcta, Warszawa 1904.

Moszczeńska I., Zdradne sieci. Przestroga dla dziewcząt, C. Walewska, Warszawa 1912.

Rzepecki J., Moszczeńska Izabela, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 22, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1977.

Rzepecki J., Moszczeńska Izabela, [w:] Słownik biograficzny wychowania fizycznego i sportu, „Wychowanie Fizyczne i Sport” XII(1968)2.

Stopińska-Pająk A., Izabela Moszczeńska i jej rodzina – w służbie polskiej oświaty, [w:] Powiązania rodzinne wśród twórców polskiej teorii i praktyki edukacyjnej, red. W. Jamrożek, K. Kabacińska, K. Ratajczak, W. Szulakiewicz, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2007.

Szulakiewicz W., Historia oświaty i wychowania w Polsce 1918-1939. Studium historiograficzne, UMK, Toruń 2000.

Wertensteinowa S., Poważna sprawa, „Ogniwo” (1903)45 i 46.




DOI: http://dx.doi.org/10.14632/eetp_39.6

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

ISSN 1896-2327
e-ISSN 2353-7787