Perspektywy Kultury

Castle Sieges and the Image of the Pagan Lithuanian Enemy in Teutonic Chronicles

2026-06-30T15:15:51+00:00

Artykuł analizuje zachowania mieszkańców litewskich zamków i miast pod czas oblężeń w przedstawieniu kronik krzyżackich, opisujących krucjatę litewską. Autorka koncentruje się na modelach zachowań obleganej ludności, utrwalonych w przekazach krzyżackich kronikarzy. Szczególną uwagę poświęcono takim zachowaniom jak odważny opór, podstęp, ucieczka, odwoływanie się do pomocy zewnętrznej, zdrada, strach i rozpacz Litwonów. Przeprowadzona analiza źródłowa pokazuje, że zachowania te nie są przedstawiane jako reakcje jednostkowe czy sytuacyjne, lecz jako powtarzalne wzorce narracyjne ukształtowane przez ideologię krucjatową. Sceny oblężeń konsekwentnie ukazywane są jako momenty próby psychologicznej i moralnej, w których wspólnoty pogańskie przedstawiane są jako załamujące się wewnętrznie jeszcze przed militarnym zwycięstwem przeciwnika. Motywy autodestrukcji, zdrady i paniki służą interpretowaniu upadku ufortyfikowanych ośrodków nie jako rezultatu wyłącznie strategicznej przewagi, lecz jako oznaki klęski moralnej i duchowego oddalenia od porządku chrześcijańskiego.

Half a century of French Political intervention in Lebanon: Syrian and Iranian occupations as a threat to Lebanese statehood (1975-2025)

2026-06-30T15:26:45+00:00

This article analyzes the evolution of French policy toward Lebanon from the civil war in 1975 up to the highly dynamic period of 2020-2025. It addresses a gap in scholarship by examining France not episodically but as a consistent actor across four phases: the Lebanese wars, the Pax Syriana, the period of Iranian/Hezbollah ascendancy, and the most recent era marked by regional escalation, the Gaza war, Israel-Hezbollah clashes, and Lebanon’s prolonged presidential vacuum. Using a comparative-historical approach with process tracing, it draws on UN documents, French statements, press archives, and secondary literature to map continuity and change. The findings highlight a recurring pattern: France privileged a state-centric, institution-oriented strategy, advancing sovereignty, reform, and accountability through legal and multilateral instruments rather than coercion. This approach, recalibrated in response to Syrian and later Iranian leverage, proved most effective when principles and instruments aligned and ambitions were adjusted to regional constraints.

Dziedzictwo kulturowe i tożsamość miasta w Atenach: turystyka city break z perspektywy polskich turystów

2026-06-30T15:28:42+00:00

Celem artykułu jest przedstawienie Aten jako atrakcyjnej destynacji turystycznej, w której dziedzictwo kulturowe i historyczne kształtuje potencjał miasta dla turystów wybierających krótkie wyjazdy typu city break w opinii polskich turystów. Badania zostały przeprowadzone z wykorzystaniem metody sondażu diagnostycznego oraz obserwacji uczestniczącej. Narzędziem badawczym, którym posłużono się podczas badań, był kwestionariusz ankiety, który został przeprowadzony w 2024 roku na 134 osobach. Badania wykazały, że zdaniem respondentów najważniejszym czynnikiem potencjału turystycznego Aten w celu odbycia wyjazdu city break jest możliwość odwiedzenia zabytków o dużym znaczeniu historycznym (73,8%) a także dobre połączenie transportowe z miastami europejskimi oraz koszt wyjazdu, który zdaniem respondentów jest atrakcyjny cenowo w stosunku do innych europejskich miast (23,8%).

Wprowadzenie systemu rezerwacji online, (36%), lepsze oznakowanie atrakcji turystycznej, (23%), wydłużenie godzin zwiedzania historycznych zabytków (21%), a także zwiększenie liczby przewodników mówiących w różnych językach (21%), to najczęściej wskazywane przez respondentów czynniki potrzebne do wprowadzenia w ofercie zwiedzania Aten, tak, aby zwiedzanie zabytków dziedzictwa kulturowego było jeszcze bardziej dogodne.

„Liczy się każda sekunda”: Obraz miejskiej tożsamości Chicago w serialu The Bear

2026-06-30T15:31:55+00:00

Artykuł analizuje tożsamość Chicago poprzez ukazanie miejskiego sektora gastronomicznego w serialu komediowo-dramatycznym The Bear. Codzienne funkcjonowanie głównej restauracji serialu–The Original Beef of Chicagoland–stanowi metaforę złożoności pracy charakterystycznej dla całej branży gastronomicznej. Pracownicy restauracji zostali przedstawieni w kontekście systemu Kitchen Brigade, którego przejrzysta hierarchia odzwierciedla strukturę zależności pomiędzy poszczególnymi stanowiskami. Serialowa wizja gastronomii Chicago ujawnia etniczne zróżnicowanie miasta oraz jego historię migracyjną. Analiza pokazuje, w jaki sposób The Bear rozszerza swoje pole znaczeń–od realistycznego przedstawienia pracy w branży gastronomicznej do symboliczne ujęcie miejskiej wspólnoty. Poprzez wizualne przedstawienie architektonicznych ikon, topografię miejsc kulinarnych oraz ścieżkę dźwiękową zakorzenioną w muzycznej tradycji Chicago, serial konstruuje wyrazistą reprezentację miasta. Specyfika Chicago, wyrażona słowami „Liczy się każda sekunda”, oddaje niepokój towarzyszący pracy w gastronomii i odzwierciedla adaptację bohaterów do rytmu życia w wielkomiejskiej przestrzeni.

Miasto i tożsamość w postmodernistycznych i metamodernistycznych architekturach tekstu

2026-06-30T15:44:39+00:00

Artykuł koncentruje się na przecięciu literatury i architektury. Pierwsza część analizuje Wieżowiec J. G. Ballarda oraz Niewidzialne miasta Italo Calvina – postmodernistyczne narracje upadku, które zacierają granicę między realnym a nierealnym oraz ukazują rozpad tożsamości pod wpływem skondensowanych i nieuchwytnych miast. Druga część pokazuje, w jaki sposób eksperymentalna powieść Johna Trefry’ego Massive (2024) realizuje przejście do modalności metamodernistycznej w kontekście miasta, łącząc temporalności i kładąc nacisk na kwestie etyczne. W tym celu wykorzystuje cyfrowość, przekształcając postmodernistyczną fragmentację, oraz zachęca czytelnika do aktywnego udziału w konstruowaniu znaczenia tekstu. Artykuł dowodzi, że metamodernistyczna konceptualizacja miasta komplikuje jego tekstową architekturę oraz proces kształtowania tożsamości.

Niebezpieczne miasto. Urbicydium w naszej globalnej erze

2026-06-30T15:47:01+00:00

Niniejszy tekst przedstawia rozumienie miasta w oparciu o sytuacje braku bezpieczeństwa doświadczane w przestrzeni miejskiej. Wraz z przyspieszeniem demograficznym i wzajemnym powiązaniem przestrzeni oczywiste jest, że brak bezpieczeństwa jawi się jako problem zarówno oczywisty, jak i utajniony w większości miast na całym świecie. Zostało to opisane w poniższym tekście przy użyciu spójnej metody paradygmatycznej i porównawczej, która próbuje znaleźć podobieństwa między aktami braku bezpieczeństwa a dynamiką życia miejskiego. W ten sposób można argumentować, że brak bezpieczeństwa działa jako czynnik urbicydowy, który podważa możliwość zamieszkiwania przestrzeni ludzkich w obliczu nierównomiernego rozwoju miast. W tym duchu tekst sugeruje, że różne koncepcje bezpieczeństwa mogą jednocześnie generować różne wyobrażenia o mieście.

WYGNAŃCY CYFROWYCH MIAST: FILOZOFIA MIGRACJI W CYBERPRZESTRZENI

2026-06-30T15:50:44+00:00

Artykuł dotyczy zastosowania badań nad migracjami do badań nad cyberkulturą. W centralnym miejscu znajduje się postać wygnańca jako metafora kondycji ludzkiej w cyberprzestrzeni, w odniesieniu filozofii migracji opracowanej przez Donatellę Di Cesare (2022) oraz badań nad kwestią wygnania autorstwa Madelaine Hron (2010) i Abdelmaleka Sayada (1999). Pierwsza część artykułu omawia doświadczenie wygnania z ciała, tj. odłączenia od fizyczności (Sisto, 2022), podczas gdy druga część dotyczy wygnania z nowoczesności, rozumianej jako stabilny zestaw ram odniesienia do metanarracji, i wejścia w symbolicznie nieuporządkowaną przestrzeń (Roscoe, 2024). W artykule twierdzi się, że oba te doświadczenia są zbliżone do doświadczeń migrantów. Badania nad migracjami dostarczają zatem istotnych spostrzeżeń na temat filozofii i polityki przestrzeni cyfrowych.

The Heart of Tenoch

2026-06-30T15:52:02+00:00

Niniejszy artykuł ujmuje opowiadanie historii jako kosmotechnikę, czyli kulturowo usytuowaną działalność techniczną, która jednoczy porządek kosmiczny i zobowiązanie moralne. Odwołując się do koncepcji technoróżnorodności Yuk Huia oraz do antropologicznych krytyk uniwersalnej technologii, tekst interpretuje nahuańskie/azteckie praktyki narracyjne, zwłaszcza kodeksy amoxtli i ich performatywne ponowne opowiadanie, jako interfejsy światotwórcze, które przechowują pamięć, koordynują przemieszczanie się i podtrzymują tożsamości zbiorowe, gdy oficjalne archiwa ulegają fragmentacji lub zniszczeniu. Krótka, kolista opowieść, oparta na lekturach kodeksów migracyjnych, zaprasza czytelnika do włączenia się w wędrówkę z Aztlánu do założenia Tenochtitlanu, a następnie do współczesnych mobilności rdzennych społeczności i Chicanos ponad granicą USA–Meksyk. Traktując kodeks nie tylko jako archiwum, lecz także jako technologię migracji, artykuł dowodzi, że narracja pozostaje przenośnym kontrarchiwum, zdolnym do rekonfigurowania kosmosu, moralności i techniki w warunkach przesiedlenia

Gutes Leben in der Stadt?!

2026-06-30T15:53:06+00:00

Die folgenden Überlegungen habe ich in interdisziplinärer Diskussion im dem Denkraum der Universität Kiel entwickelt. https://www.denkraum.uni-kiel.de/de Unter dem Dachthema Urban Design haben wir uns im Zeitraum 2021-2023 mit verschiedenen Dimensionen der Stadtgestaltung beschäftigt. Mein Fokus lag dabei auf der ethischen Komponente. Hier möchte ich der Frage nachgehen, welche ethischen Vorstellungen den verschiedenen Leitbildern der Stadtentwicklung zugrunde liegen.

Der Aufsatz besteht aus drei Teilen: (1) Zunächst werde ich herausarbeiten, warum eine Beschäftigung mit solchen Leitbildern sinnvoll ist, indem ich darauf eingehe, warum Stadtentwicklung notwendig ist und welche Ansprüche damit verbunden sind. (2) Im zweiten Teil werde ich zwei wirkmächtige Leitbilder, nämlich die Charta von Athen und die Leipzig Charta, in ihren Grundzügen vorstellen. Diese beiden habe ich als Stellvertreter zweier Paradigmen ausgewählt: die Charta von Athen für die funktionelle Stadt der Moderne und die Leipzig Charta für die kompakte nutzungsgemischte Stadt der Gegenwart. (3) Im dritten Schritt möchte ich den Blick auf die darin vorausgesetzten ethischen Vorstellungen umwenden, um zu untersuchen, ob die Chartas auf den eingeschlagenen Wegen die selbstgesetzten Ansprüche erfüllen können und welche Lücken aus philosophischer Sicht bleiben.

Rola aplikacji komputerowych jako artefaktów kulturowych w przestrzeni społeczno kulturowej

2026-06-30T15:54:49+00:00

Aplikacje komputerowe są bardzo popularnym narzędziem wykorzystywanym w niemal każdej sferze życia społecznego – od edukacji do rozrywki. Powodują, że egzystencja człowieka staje się łatwiejsza, a wykonywanie niektórych czynności w ogóle możliwe. Aplikacje komputerowe są efektem rozwoju technologicznego i zmieniających się potrzeb użytkowników. Ponieważ są intencjonalnym wytworem rąk i myśli człowieka, zakwalifikowano je do artefaktów kulturowych – wszechobecnych w otoczeniu społecznym. Celem badań jest scharakteryzowanie funkcji aplikacji komputerowych we współczesnym świecie i ich wpływu na rozwój kultury zwirtualizowanej i rzeczywistej. Wykorzystano metody obserwacyjną, egzemplifikacyjną i opisową, by zaprezentować te cechy aplikacji komputerowych, które dowodzą tego, że są one częścią rzeczywistości kulturowej. Równocześnie zastosowano metodę funkcjonalną, która umożliwiła podkreślenie roli aplikacji komputerowych. Jako narzędzia uniwersalne, inkluzyjne, substytucyjne, wspierające, integrujące itp. pozwalają użytkownikom na pełniejsze i dogodniejsze doświadczanie przestrzeni społecznej, w tym świata kultury. Są artefaktami kulturowymi postrzeganymi jako elementy ułatwiające funkcjonowanie całym społecznościom. Bez nich trudno wyobrazić sobie jakikolwiek rozwój i działanie w rzeczywistości wirtualnej i niewirtualnej.

“Images going deep” to support faith and identity.

2026-06-30T15:56:01+00:00

"Obrazy idące w głąb," wspierające wiarę i tożsamość.

Zakonnice na Dolnym Śląsku, heterochronia i zmieniająca się wizualność sztuki religijnej

Niektóre z obecnych klasztorów na Dolnym Śląsku znajdują się w pomieszczeniach należących niegdyś do niemieckich zakonnic, które musiały je opuścić po II wojnie światowej. Nowo przybyłe siostry z jednej strony dbały o cenne dziedzictwo swoich poprzedniczek, a z drugiej starały się udomowić obcą przestrzeń i dostosować ją do specyficznej duchowości danego zakonu, poprzez niewielkie zmiany w przestrzeni i wprowadzenie nowych dzieł sztuki. Obrazy towarzyszyły siostrom podczas przeprowadzek. Odpowiedź na pytanie, jak obrazy wpłynęły na ich pobożność i dlaczego ich forma przyniosła im duchowe wsparcie, jest trudna choćby dlatego, że wymaga przekroczenia historii i wejścia w niewyrażalną intymność sióstr. Do jakiego stopnia badacz może kontekstualizować i uhistoryczniać postrzeganie świętego obrazu, a do jakiego stopnia musi przyznać, że zamiar przekroczenia historii sytuuje go w sferze tajemnicy? Drobne gesty i decyzje podejmowane przez siostry często służą jako cenne wskazówki do oceny zmieniającej się dynamiki oddziaływania obrazów w procesie historycznym, pośród licznych przemian zarówno w Kościele, jak i w kraju. Z tych powodów metody zastosowane w tym badaniu integrują historię mówioną, klasyczne metody analizy i porównania z dziedziny historii sztuki oraz antropologię obrazu. Jednak, w uznaniu momentów niepewności, uwzględniono też epistemologie niewiedzy, zgodne ze współczesnymi koncepcjami feministycznymi, które stawiają na pierwszym miejscu wiedzę opartą na zaufaniu.

Edukacja medialna jako zaniedbany element polityki zdrowia publicznego w Polsce

2026-06-30T15:57:40+00:00

This paper aims to analyse the role of media education as a neglected element of public health policy in Poland, using the example of actions undertaken by the National Broadcasting Council (KRRiT). The research employed a qualitative analysis of annual reports issued by KRRiT between 1993-2021, focusing on how media education initiatives are presented and implemented. The study identified that despite KRRiT being legally responsible for media education in Poland, its activities in this area appear marginal, inconsistent, and lacking long-term strategy. The paper reveals a significant gap between scientific research showing links between media use and well-being, and KRRiT's approach to media education which omits this important aspect. The findings suggest that media education in Poland is not effectively coordinated at the state level and fails to incorporate well-being considerations, indicating a serious shortcoming in public health policy. This research contributes to understanding the institutional barriers to effective media education implementation and argues for including media literacy as an essential component of public health strategies.

Motywy anielskie w trzech kazaniach Szymona Starowolskiego

2026-06-30T15:59:23+00:00

Artykuł omawia obecność motywów anielskich w trzech kazaniach Szymona Starowolskiego zamieszczonych w zbiorze Świątnica Pańska (Kraków 1645). Kanonik wawelski wyjaśnił tam m.in. znaczenie Archanioła Michała jako wodza wojsk anielskich; przedstawił bitwę między Michałem a Lucyferem na podobieństwo walki między orłem a żółwiem; wreszcie – ukazał cechy i zadania aniołów stróżów. Analiza tekstów Starowolskiego pozwala dostrzec, że większość jego wywodów jest parafrazą dzieł innych twórców, m.in. Paolo Aresiego i Pelbartusa de Themeswar.

Polacy internowani w brytyjskim obozie w Mazra’a w świetle notatek jednego z osadzonych

2026-06-30T16:00:24+00:00

In 1940 and 1941, the British authorities interned over fifty Polish war refugees in Mazra'a, Palestine. Most of them were arrested at the request of Polish military intelligence, which accused them of collaborating with foreign services. One of the inmates was eng. Czesław Horain, who took notes during his internment (November 1940 - July 1941). He recorded there - date by date - individual events from the period of his stay in the camp. Despite the brevity of the entries, they contain a lot of facts and stand up well to comparison with sources of another provenance. Since Horain's notes are one of the few source materials regarding the internment in Mazra'a, their publication can be considered necessary. The edited document comes from the Archives of the Polish Institute and the Museum of Gen. Sikorski in London.

Apostazja w narracjach: analiza motywów apostazji w oparciu o wywiady biograficzne

2026-06-30T16:01:44+00:00

Niniejszy artykuł poświęcony został analizie motywów stojących za decyzją o apostazji, czyli formalnej rezygnacji z członkostwa we wspólnocie Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce. Na podstawie analizy dyskursu narracyjnego materiału pozyskanego na drodze wywiadów indywidualnych (35 rozmów) możliwe stało się wyodrębnienie sześciu dominujących motywów, z powodu których osoby badane w wieku 18-50+ zdecydowały się na złożenie w parafii zamieszkania aktu woli stwierdzającego chęć wystąpienia z Kościoła. Dzięki analizie treści oraz analizie struktury narracyjnej odkryłam komunikowane znaczenia odzwierciedlające z jednej strony elementy indywidualne, z drugiej wspólne zasoby dyskursywne. Dane dały dostęp do procesów tożsamościowych dziejących się w momencie, kiedy osoba odchodzi z organizacji, z którą w mniejszym lub większym stopniu była związana całe swoje dotychczasowe życie. Na pierwszy plan wysunęła się potrzeba wyrażenia sprzeciwu wobec wzorców instytucjonalnych, które zostały im narzucone w dzieciństwie. Do głosu doszła również potrzeba bycia słyszanym i słyszaną, jak i refleksyjne pozycjonowanie się w rozmowie, sygnalizujące świadomą potrzebę podzielenia się swoimi przemyśleniami oraz doświadczeniami. Przyczyny apostazji, o których mowa jest w niniejszym tekście można podzielić na wewnętrzne oraz zewnętrzne. Do wewnętrznych zaliczyłam motywy emocjonalne, intelektualno-duchowe i moralne, zaś do zewnętrznych wpisałam przyczyny społeczne, polityczne oraz instytucjonalne.

Królewicz w podróży

2026-06-30T16:17:56+00:00

Celem artykułu jest analiza podróży Fryderyka Krystiana Wettyna do Italii w latach 1738–1740 z uwzględnieniem stref współmierności i niewspółmierności kulturowej. Perspektywa skoncentrowana na osobistych doświadczeniach królewicza i oparta na jego notatkach z podróży pełni dwojaką rolę. Z jednej strony pozwala określić zakres strefy komfortu i bezpieczeństwa gwarantowany przez rozpowszechnioną w Europie dość spójną kulturę dworską, z drugiej strony umożliwia dostrzeżenie tych elementów, które były tożsame z przekraczaniem granic i doświadczaniem niewspółmierności kulturowej. Dzięki temu podróż królewicza – zorganizowana jako medyczna i edukacyjna eskapada – staje się tożsama z procesem jego dojrzewania, kształtowania się artystycznego gustu oraz eksplorowania niezależności w zakresie, który byłby niemożliwy do osiągnięcia na warszawsko-drezdeńskim dworze Augusta III.

Badania regionalistyczne w Małopolsce i historia regionalna jako element wychowania patriotycznego. Tradycje – Współczesność – Perspektywy

2026-06-30T16:22:58+00:00

W roku 1890 we Lwowie odbył się II Zjazd Historyków Polskich w trakcie którego założyciel Towarzystwa Historycznego Ksawery Liske podniósł potrzebę poznawania dziejów lokalnych i „prowincjonalnych”, gdyż tylko w ten sposób można zaznajomić się z całością historii Rzeczypospolitej. Od tamtego momentu rozpoczął się intensywny rozwój badań regionalistycznych, którego przedstawicielami byli m.in. reprezentanci lwowskiej szkoły historycznej z Franciszkiem Bujakiem i Adamem Szelągowskim na czele. Zaangażowanie rzeszy znakomitych historyków i geografów w ten rodzaj badań skutkowała wzmocnieniem ich prestiżu, a przez to kształtowaniem programów edukacyjnych w których znalazło się miejsce na lekcje krajoznawstwa i historii regionalnej. „Kamienie milowe” w tych działaniach zostały położone w 1926 roku gdy przyjęto Program regionalizmu polskiego, który zakładał, iż „autorytet państwa i wolność obywateli, interesów lokalnych i potrzeb całości, jest podstawą jedności państwa” [Program regjonalizmu polskiego, „Polska Oświata Pozaszkolna”, R. III, 1926, nr 4-5, s. 221]. Po drugiej wojnie światowej nastąpił wyraźny regres w badaniach regionalistycznych i w edukacji regionalnej, które utożsamiano z separatyzmami, a później również z niekontrolowanymi ruchami społecznymi. Pomimo tych oraz innych przeszkód lata osiemdziesiąte były czasem intensyfikacji prac badawczych dotyczących historii regionów oraz miast i wsi małopolskich. Boom na tego typu badania nastąpił jednak po 1989 roku. W ostatnich latach obserwujemy, że badania te jeszcze mocniej się profesjonalizują, czego efektem jest poszerzona o zagraniczne archiwa i biblioteki heurystyka oraz stosowanie zaawansowanych metod badawczych. Nie sposób nie zauważyć, że wraz z rozwojem płaszczyzny naukowej dynamicznie zmieniła się in plus sfera edukacyjna obejmująca zagadnienia regionalistyczne. Sfera ta wykracza poza mury szkolne i wkracza z impetem m.in. w przestrzeń muzealniczą.

Pamięć o pielgrzymkach i nauczaniu Jana Pawła II w Chorwacji

2026-06-30T16:23:58+00:00

Chorwację uznaje się za kraj, w którym pamięć o Janie Pawle II jest bardzo wyraźna i poniekąd wyjątkowa. Wiąże się to z faktem, że papież pielgrzymował tam trzy razy i podkreślał swój silny związek z tym państwem. Celem poniższego artykułu jest pokazanie, jakie formy obecnie, po upływie 21 lat od śmierci papieża i 23 lat od jego ostatniej pielgrzymki do Chorwacji, przyjmuje upamiętnianie osoby Jana Pawła II w Chorwacji i jak bardzo jest intensywne. Metodą badawczą wykorzystaną w części empirycznej był sondaż diagnostyczny przeprowadzony wśród mieszkańców archidiecezji zadarskiej. Pytania sformułowane w autorskim narzędziu badawczym dotyczyły czterech głównych obszarów: dominujących form pamięci o pielgrzymkach i nauczaniu Jana Pawła II w świadomości Chorwatów, wpływu dziedzictwa papieża na religijność i postawy moralne badanych, zwłaszcza w kontekście wychowania rodzinnego, materialnych form upamiętniania, takich np. jak pomniki, tablice czy nazwy ulic, wreszcie roli mediów i organizacji społeczno-religijnych w podtrzymywaniu pamięci o Janie Pawle II. W pierwszej części artykułu został ukazany historyczny, społeczny i eklezjalny kontekst pielgrzymek Jana Pawła II do Chorwacji, w drugiej części przedstawiono nauczanie papieża w czasie tych pielgrzymek, w trzeciej zaś zostały przeanalizowane wyniki badań własnych dotyczących dziedzictwa papieskiego pielgrzymowania do tego kraju.

Bez Boga nie ma zbawienia

2026-06-30T16:25:33+00:00

Publikacja Bez Boga nie ma zbawienia ma formę rozmowy-rzeki i sytuowana jest w przestrzeni publicystyki religijnej o wyraźnym charakterze interwencyjnym. Już na poziomie formalnym widoczny jest jej zasadniczy problem: brak wyraźnie określonej metodologii teologicznej. Autor, będący teologiem akademickim, nie prowadzi systematycznej argumentacji, nie rekonstruuje stanowisk przeciwnych ani nie wchodzi w rzeczywisty dialog z aktualnym stanem badań teologicznych czy socjologicznych (Kowalczyk i Sosnowski, 2026).