Perspektywy Kultury

Editorial

2026-10-01T13:43:23+00:00

We have titled this special issue of Perspectives on Culture “Contemporary Media Management: A Multidimensional Approach to Social, Political, and Technological Contexts.” It stems from a strong conviction that there is a need to continue scholarly reflection on the nature and dynamics of management processes within the media sector.

In this publication, media are perceived both as market actors and as cultural and social institutions. This multilayered approach makes the volume inherently interdisciplinary. The contributing authors employ a variety of approaches, analytical perspectives, and methodological tools developed across different research disciplines, united by a common denominator: media management.

Etyka zarządzania w mediach

2026-09-30T12:04:36+00:00

W niniejszym artykule poruszono kwestię etyki w zarządzaniu mediami, przedstawiając ją jako kluczowy element zarówno refleksji teoretycznej, jak i praktyki redakcyjnej. W kontekście presji technologicznej i napięć gospodarczych zasady etyczne stają się istotnym punktem odniesienia dla decyzji podejmowanych przez nadawców, zespoły redakcyjne oraz całą społeczność medialną. Autorzy analizują wybrane obszary, w których współczesne przemiany – w tym rozwój technologiczny, taki jak postępy w dziedzinie sztucznej inteligencji i rozprzestrzenianie się dezinformacji – zmieniają rozumienie odpowiedzialnego zarządzania. Artykuł ma na celu zidentyfikowanie kierunków, w których ewoluuje etyka mediów, oraz ocenę jej znaczenia dla nieustannie zmieniającej się jakości komunikacji społecznej.

Ewaluacja dorobku naukowego w obszarze zarządzania mediami w Polsce

2026-09-30T15:26:03+00:00

Kluczowym zadaniem zarządzania mediami jest łączenie ogólnej teorii zarządzania ze specyfiką branży medialnej. Zarządzanie nią jest złożonym procesem, gdyż opiera się na wartościach ekonomicznych, kulturowych i społecznych. Oprócz wyzwań praktycznych, zarządzanie mediami stanowi również poważne wyzwanie dla badaczy, którzy próbują zrozumieć tę rzeczywistość i zaproponować teorie przydatne dla praktyków. Proponowany artykuł ocenia polski dorobek naukowy w zakresie zarządzania mediami poprzez mapowanie tematów, metod badawczych i słów kluczowych (przy użyciu następujących metod: analiza danych zastanych i jakościowa analiza treści). W latach 2018–2025 zebrano łącznie 186 cytowalnych artykułów naukowych z dziewięciu czasopism naukowych, według kryteriów: językowego i dostępności cyfrowej. Ustalono, że publikacje te stanowiły 12% wszystkich artykułów opublikowanych w badanych czasopismach we wskazanym okresie. Do najczęstszych tematów w ramach zarządzania mediami należą zarządzanie strategiczne i strategia, zarządzanie produktem medialnym, krajobraz medialny, branża medialna i zarządzanie publicznością. Najmniej popularne tematy to rynek pracy w mediach i przywództwo. Zupełnie nieobecne tematy to: fuzje i przejęcia, teorie różnorodności, inkluzywności, teorie płci, kultura organizacyjna lub międzynarodowe zarządzanie mediami. Dorobek naukowy oceniono jako różnorodny i bogaty tematycznie, choć wskazano tematy ważne do podjęcia. We wszystkich analizowanych artykułach dominują badania jakościowe, w tym analiza treści, studia przypadków, analiza dyskursu i badania źródłowe. Stwierdzono również, że dobór słów kluczy jest nieco przypadkowy, zbyt ogólny, zbyt szczegółowy lub zbyt publicystyczny. Autorki niniejszego artykułu postulują stworzenie katalogu słów kluczy.

Edukacja w zakresie zarządzania mediami oczami studentów

2026-09-30T12:52:25+00:00

Zarządzanie mediami (ZM) jest interdyscyplinarnym i dynamicznie rozwijającym się obszarem badawczym, który nadal pozbawiony jest jednolitej definicji, wyraźnie wyznaczonych granic badawczych oraz spójnego modelu kształcenia. Podczas gdy dotychczasowe badania koncentrowały się przede wszystkim na umiejscowieniu ZM jako subdyscypliny naukowej, zagadnienia związane z jego dydaktyką i procesami uczenia się pozostają w znacznym stopniu niezbadane. Artykuł ten odpowiada na tę lukę, analizując edukację w zakresie zarządzania mediami z perspektywy studentów uniwersyteckich. Celem badania jest identyfikacja sposobów, w jakie studenci konceptualizują zarządzanie mediami, oceniają aktualną ofertę dydaktyczną oraz określają kompetencje i formy kształcenia uznawane przez nich za kluczowe dla przygotowania zawodowego w warunkach współczesnego środowiska medialnego. Analiza opiera się na danych jakościowych pozyskanych w ramach wywiadów fokusowych przeprowadzonych z udziałem 24 studentów czterech polskich uczelni publicznych oferujących zajęcia z zakresu ZM. Analiza tematyczna materiału empirycznego ujawnia utrzymującą się lukę pomiędzy programami studiów zdominowanymi przez treści teoretyczne a oczekiwaniami studentów dotyczącymi kształcenia opartego na praktyce i zastosowaniach. Respondenci podkreślają potrzebę silniejszej integracji wiedzy teoretycznej z umiejętnościami praktycznymi, obejmującymi m.in. nauczanie projektowe, analizę studiów przypadków, pracę z danymi oraz wykorzystanie narzędzi cyfrowych i analitycznych. Uzyskane wyniki wskazują na preferencję studentów wobec uczenia się przez doświadczenie, ścisłej współpracy z praktykami branżowymi oraz regularnego kontaktu z rzeczywistymi organizacjami medialnymi.

Determinanty procesu zarzadzania produktem medialnym w perspektywie innowacji technologicznych/ produktowych

2026-09-30T15:20:50+00:00

Współczesny produkt medialny jest w coraz większym stopniu kształtowany przez zestaw współdziałających determinant technologiczno-infrastrukturalnych, które zmieniają zarówno formę i logikę produktu, jak i sposoby zarządzania nim w organizacjach medialnych. Obecnie to właśnie procesy technologiczne – a nie sama treść czy klasyczne logiki medialne – stały się kluczowymi determinantami produktu medialnego, przesuwając jego definicję w stronę postrzegania go jako układu treści, funkcji, metadanych i doświadczenia użytkownika, gdzie sukces rynkowy warunkowany jest przez architekturę technologiczną, jakość danych i sprawność organizacyjną, które razem wyznaczają widoczność treści i decydują o stabilności przychodów. Celem artykułu jest identyfikacja i syntetyczny opis kluczowych technologicznych determinant kształtujących proces tworzenia i zarządzania produktami medialnymi w przedsiębiorstwach medialnych. Przedstawiona analiza została zbudowana na podstawie interpretacji dominujących ujęć teoretycznych i wyników badań prezentowanych w literaturze przedmiotu, co pozwoliło na wyodrębnienie kluczowych tendencji i ich osadzenie w szerszym kontekście przemian technologicznych. Analiza ogniskuje się nie na ewolucji gatunków i formatów, lecz na funkcjonalno-zarządczej logice produktu w środowisku głębokiej transformacji technologicznej. W ujęciu historycznym szkicowane są przejścia od monolitycznych ofert jednokanałowych do modularnych i wieloplatformowych rozwiązań, z naciskiem na rolę platformizacji, agregatorów treści i metadanych jako elementu warunkującego widoczność i popyt. Omówione zostały konsekwencje datafikacji, zmian w architekturach CMS oraz personalizacji i rekomendacji jako mechanizmów porządkujących zarządzanie portfelem produktów. Zastosowane wnioskowanie indukcyjne pozwoliło na wyodrębnienie trendów, które bądź już dominują na rynku, bądź w najbliższej przyszłości zdominują praktyki rynkowe: (1) rosnące znaczenie zarządzania danymi i metadanymi w całym łańcuchu wartości, (2) AI-jako środowisko dla produkcji, dystrybucji i optymalizacji treści, (3) redefinicję relacji z odbiorcą (powrót do modeli subskrypcyjnych i bezpośrednich więzi), oraz (4) możliwy renesans zintegrowanych implementacji treści tam, gdzie kontrola jakości i doświadczenia użytkownika staje się strategicznym wyróżnikiem. Artykuł stanowi krok ku systematyzacji determinant technologicznych w zarządzaniu produktem medialnym i wskazuje kierunki dalszych badań nad ich wpływem na strategie redakcyjne, architektury systemowe oraz modele monetyzacji.

Wyzwania małego rynku mediów w upolitycznionym społeczeństwie

2026-09-30T14:32:54+00:00

W niniejszym artykule przeanalizowano system medialny Macedonii Północnej, łącząc perspektywę teorii systemów medialnych, ekonomii mediów i zarządzania mediami. Zarządzanie mediami rozumiane jest tu jako strategiczna organizacja finansowania, kadr oraz pracy redakcyjnej w ramach ograniczeń rynkowych i regulacyjnych. W artykule argumentuje się, że Macedonia Północna jest małym, upolitycznionym rynkiem, na którym niestabilność finansowa i polaryzacja polityczna współdziałają, kształtując autonomię redakcyjną. Opierając się na typologiach Hallina i Manciniego oraz Dobek-Ostrowskiej, artykuł umieszcza kraj w przejściowym środowisku medialnym o silnych cechach spolaryzowanego pluralizmu. Analiza łączy wskaźniki makroekonomiczne, dane rynkowe dotyczące nadawców i dane jakościowe dotyczące własności, finansowania usług publicznych, reklamy państwowej, płatnej reklamy politycznej, regulacji mediów internetowych oraz warunków pracy dziennikarzy. Zamiast proponować nową typologię, artykuł przedstawia oparte na koncepcji studium przypadku, które pokazuje, jak warunki małego rynku nasilają interakcję między interwencją państwa, paralelizmem politycznym i słabą autonomią zawodową. Wyniki wskazują na hybrydowy rynek mediów: media tradycyjne pozostają wpływowe, ale wrażliwe finansowo, podczas gdy media internetowe wywierają rosnącą siłę wyznaczania agendy w słabo regulowanym środowisku. Środki publiczne, czy to poprzez kampanie państwowe, czy reklamę wyborczą, wpływają nie tylko na finansowanie, ale także na konkurencję, klientelizm i niezależność redakcyjną. W podsumowaniu wskazano warunki instytucjonalne i zarządcze, w których istnieje większe prawdopodobieństwo utrzymania rzetelności dziennikarskiej i pluralizmu demokratycznego w Macedonii Północnej.

(R)ewolucja mediów informacyjnych w Polsce 2016–2025

2026-09-30T15:21:08+00:00

Wysoko konkurencyjne środowisko mediów w Polsce charakteryzuje się ewolucją od tzw. tradycyjnych mediów nadawczych i mediów społecznościowych jako mainstreamu ku mainstreamowi ekosystemów AI (w ramach „mediów AI”), zdominowanemu przez Big AI. Przepływowi zainteresowania odbiorców z mediów nadawczych do szeroko pojętych mediów on-line towarzyszy w Polsce erozja znaczenia i fragmentacja social mediów oraz integracja przez największe „ekosystemy AI” wykorzystujące ostatnio podsumowania AI i inne funkcje związane z wiadomościami. Utrata w tych ekosystemach strategicznej samodzielności stawia przed wydawcami mediów informacyjnych egzystencjalne wyzwania pogłębiane przez kryzys ich rynkowego znaczenia (definiowany ujemnymi wynikami CAGR), spadek zaufania do news media i dziennikarzy oraz unikanie informacji i zmniejszenie ruchu na ich stronach internetowych (i w ich aplikacjach).

Między przejrzystością a zawłaszczeniem

2026-09-30T14:41:10+00:00

Niniejszy artykuł analizuje struktury własności mediów, zagrożenia dla przejrzystości oraz wyzwania regulacyjne w Rumunii w ramach edycji projektu Euromedia Ownership Monitor (EurOMo) 2025 – porównawczej inicjatywy badawczej zgodnej z Europejskim Planem Działania na rzecz Demokracji, Europejskim Aktem o Wolności Mediów (EMFA) oraz Dyrektywą w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy. Opierając się wyłącznie na publicznie dostępnych i weryfikowalnych źródłach, badanie mapuje strukturę własności, relacje kontroli, struktury zarządzania, interesy ekonomiczne, powiązania polityczne oraz zabezpieczenia w ramach polityki publicznej w zróżnicowanej próbie rumuńskich mediów tradycyjnych (legacy media) oraz wpływowych cyfrowych kont informacyjnych. Analiza obejmuje również aktorów medialnych działających na platformach społecznościowych, co odzwierciedla rosnącą rolę mediów społecznościowych – w szczególności TikToka i Facebooka – w konsumpcji newsów w Rumunii. Wyniki wskazują na strukturalnie zróżnicowany i pluralistyczny krajobraz medialny, który pozostaje jednak podatny na znaczące deficyty przejrzystości. Podczas gdy informacje o własności nadawców audiowizualnych są w dużej mierze dostępne dzięki regulacyjnym wymogom ujawniania danych, struktury własnościowe i finansowe prasy, portali internetowych oraz aktorów natywnych dla platform cyfrowych są często niejasne lub możliwe do ustalenia jedynie w sposób pośredni. Kluczowe zidentyfikowane ryzyko dotyczy nietransparentnego przepływu środków publicznych – głównie poprzez wydatki partii politycznych – do sektora mediów, co podważa niezależność redakcyjną i odpowiedzialność publiczną. Dodatkowo rosnąca konwergencja między własnością mediów a sektorami pozamedialnymi, w tym telekomunikacją i public relations, budzi nowe obawy dotyczące wpływu ekonomicznego i politycznego.

Platformizacja mediów na zaburzonym rynku medialnym

2026-09-30T15:21:23+00:00

W niniejszym badaniu przeanalizowano, w jaki sposób niezależne węgierskie serwisy informacyjne radzą sobie z podwójną presją wynikającą z platformizacji i polityczno-ekonomicznych zniekszałceń rynku mediów. Podczas gdy platformy cyfrowe na całym świecie zmieniły sposób tworzenia, dystrybucji i monetyzacji wiadomości, na Węgrzech dynamika ta jest spotęgowana przez silny wpływ państwa na strukturę własnościową mediów i podział przychodów z reklam, co systematycznie stawia niezależne serwisy w niekorzystnej sytuacji. Badanie łączy analizę publicznie dostępnych danych finansowych z czterech wiodących węgierskich portali informacyjnych z częściowo ustrukturyzowanymi wywiadami przeprowadzonymi z dziennikarzami, redaktorami i menedżerami mediów. Wyniki pokazują, że niezależne media działają na podstawie zróżnicowanych modeli biznesowych, od podejść opartych na reklamach po strategie hybrydowe, które łączą subskrypcje, darowizny od czytelników, dotacje, wydarzenia i sprzedaż gadżetów. Wyniki sugerują, że malejący dostęp do przychodów z reklam, spowodowany zarówno selektywnym przydzielaniem środków przez państwo, jak i rosnącą dominacją globalnych platform cyfrowych, doprowadził do dywersyfikacji modeli przychodów. Jednocześnie zależność od platform pozostaje głównym ograniczeniem strukturalnym, skłaniającym do przejścia od strategii zorientowanych na zasięg do strategii skupionych na zaangażowaniu i marce, a także do zwiększonych inwestycji we własne kanały dystrybucji. Przypadek Węgier pokazuje, że platformizacja jest głęboko ukształtowana przez krajowe uwarunkowania polityczne i rynkowe.

Modele monetyzacji i strukturalna rola sieci reklamowych w ekosystemie podcastów

2026-09-30T15:22:00+00:00

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie ewolucji rynku podcastów oraz omówienie głównych modeli monetyzacji – od tradycyjnej reklamy i sponsoringu, poprzez subskrypcje i wsparcie słuchaczy, aż po treści markowe. Szczególną uwagę poświęcono roli dużych platform dystrybucyjnych (takich jak Spotify, Apple Podcasts i YouTube) w kształtowaniu ekosystemu podcastów oraz rozwojowi sieci reklamowych i technologii programmatic audio, które umożliwiają automatyzację zakupu reklam i precyzyjne kierowanie reklam do odbiorców. W artykule przedstawione zostaną aktualne dane dotyczące słuchalności i przychodów z podcastów oraz zidentyfikowane zostaną bariery i wyzwania związane z monetyzacją zarówno w Polsce, jak i na świecie (np. problemy z pomiarem oglądalności, fragmentacja rynku i ograniczenia małych rynków językowych). Podsumowując, podjęta zostanie próba wskazania przyszłych kierunków rozwoju rynku podcastów – potencjalnych trendów i zmian, które mogą kształtować modele biznesowe podcastów w nadchodzących latach.

Rozwój zarządzania mediami w Azji Środkowej

2026-09-30T15:22:15+00:00

Niniejszy artykuł przedstawia wyniki badania porównawczego rozwoju zarządzania mediami w pięciu krajach Azji Środkowej. Na podstawie analizy uwarunkowań instytucjonalnych i praktyk zarządzania w organizacjach medialnych wykazano, że podobieństwa i różnice w zarządzaniu mediami w regionie kształtowane są nie tyle przez stopień formalnej liberalizacji rynków medialnych, ile raczej przez charakter interakcji między państwem, mechanizmami rynkowymi i dziedzictwem instytucjonalnym. Potwierdza to analityczne znaczenie koncepcji zarządzania mediami dla badań nad transformacją mediów w społeczeństwach postsowieckich. Wyniki empiryczne wskazują na hybrydowy charakter systemów medialnych Azji Środkowej, odznaczających się adaptacją kontekstową i wielopoziomowym zarządzaniem. Kazachstan i Uzbekistan charakteryzują się bardziej dynamicznym rozwojem cyfrowego środowiska medialnego i rozwijającym się prywatnym sektorem medialnym, podczas gdy Tadżykistan i Turkmenistan utrzymują słabo zróżnicowane i w przeważającej mierze kontrolowane przez państwo modele. Kirgistan zajmuje pozycję pośrednią, łącząc obecność mediów prywatnych z rosnącymi ograniczeniami regulacyjnymi. Ogólnie rzecz biorąc, zarządzanie mediami w regionie charakteryzuje się dużą zmiennością między krajami i stabilną strukturą hybrydową.

Współczesna telewizja i radio w Słowacji

2026-09-30T15:22:27+00:00

Niniejszy artykuł poświęcony jest analizie zarządzania marką w słowackiej telewizji i radiu publicznym STVR, utworzonym 1 lipca 2024 r., które funkcjonują bez spójnej identyfikacji wizualnej (CVI). W rezultacie marka jest niespójna (używa logo poprzednich instytucji). Zaufanie do niej spadło o siedem punktów procentowych w ciągu roku. Wykorzystując ramy Van den Bosha, Elvinga i De Jonga (2005), łączące CVI z widocznością, autentycznością, przejrzystością i spójnością, badanie analizuje, jak brak CVI wpływa na reputację STVR. Na podstawie analizy dokumentów publicznych stwierdzono, że poleganie na nowej nazwie i dotychczasowych elementach wizualnych częściowo szkodzi reputacji nadawcy. W tekście analizuje się też model pięciu tożsamości organizacyjnych Balmera i Greysera (2002): rzeczywistej, komunikowanej, postrzeganej, idealnej i pożądanej.

Etyka i zarządzanie mediami w rumuńskim dziennikarstwie

2026-09-30T15:22:45+00:00

Badanie opiera się na ankietach przeprowadzonych wśród 341 rumuńskich dziennikarzy w ramach Worlds of Journalism (dane zebrane w latach 2014–2015) oraz 365 dziennikarzy w ramach WJS3 (dane zebrane w latach 2022–2023), reprezentujących stacje telewizyjne i radiowe, gazety, serwisy internetowe, i niezależne redakcje. Koncentrując się na czterech podstawowych wartościach etycznych – standardach zawodowych, standardach etycznych z wyjątkami, etyce sytuacyjnej i osobistym osądzie – artykuł skupia się na zmianach w czasie i różnicach w stanowiskach wśród dziennikarzy niepełniących funkcji kierowniczych, średniego szczebla kierowniczego oraz najwyższego szczebla kierowniczego.

Zarządzanie mediami w więzieniu na przykładzie radia więziennego

2026-09-30T15:23:00+00:00

W artykule przedstawiono modele zarządzania oraz kontroli redakcyjnej radia więziennego w różnych środowiskach regulacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem radiowęzła więziennego działającego w jednym z największych zakładów karnych w Polsce – w Grudziądzu. Opierając się na danych z międzynarodowego badania Global Prison Radio International Survey, obejmującego 48 inicjatyw radiowych z 18 krajów, analizie misji wybranych projektów radia więziennego publikowanych online, wywiadach z przedstawicielami radia więziennego z Indii, Norwegii i Australii oraz studium przypadku radiowęzła Zakładu Karnego w Grudziądzu, pokazano, w jaki sposób struktury instytucjonalne wpływają na tworzenie treści, dostęp do mediów i udział w takich projektach osób osadzonych. Chociaż niektóre projekty radia więziennego zapewniają osobom pozbawionym wolności ograniczoną swobodę redakcyjną, wiele z nich podlega ścisłej kontroli, a publikowane treści mają głównie charakter informacyjny i resocjalizacyjny oraz są dostępne wyłącznie dla osadzonych wewnątrz zakładów karnych. Potrzeba podporządkowania się wymogom bezpieczeństwa nie zawsze sprzyja pełnemu wykorzystaniu potencjału resocjalizacyjnego radia więziennego.

Zarządzanie mediami społecznościowymi w gminach

2026-10-04T20:27:59+00:00

Media społecznościowe stały się rutynowym elementem komunikacji w polskich gminach, jednak dotychczasowe badania częściej koncentrowały się na samej obecności na platformach niż na uwarunkowaniach organizacyjnych, w których komunikacja ta jest zarządzana. Niniejszy artykuł analizuje zarządzanie mediami społecznościowymi w gminach, ze szczególnym uwzględnieniem zakotwiczenia organizacyjnego, zdolności operacyjnych, poziomu formalizacji, dojrzałości pomiarowej, praktyk reagowania w sytuacjach trudnych oraz deklarowanej gotowości do wykorzystania narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Badanie opiera się na ogólnopolskim sondażu CAWI przeprowadzonym w czwartym kwartale 2023 roku wśród 1 793 gmin, co stanowi 72,4% populacji. Większość respondentów (86,1%) zadeklarowała korzystanie z mediów społecznościowych, przy czym wyraźnie dominował Facebook; dlatego szczegółowe analizy przeprowadzono w ramach modułu dotyczącego Facebooka (N = 1,465). Zastosowano trzy syntetyczne wskaźniki: Indeks Zdolności Operacyjnej (OCI), Indeks Formalizacji (FI) oraz Indeks Dojrzałości Pomiarowej (MMI). Wyniki wskazują, że modele zakotwiczenia organizacyjnego wiążą się z różnicami w poziomie OCI, FI i MMI. Modele regresji kontrolowano pod względem typu gminy oraz charakterystyk demograficzno-finansowych. Wyższy poziom formalizacji jest powiązany z większym prawdopodobieństwem prowadzenia pomiarów, natomiast pomiar, a nie samo istnienie strategii komunikacji, współwystępuje z częstszym stosowaniem proaktywnych praktyk moderacyjnych. W komunikacji dotyczącej kwestii o wysokiej wadze społecznej cele dialogiczne są najsilniejszym predyktorem uwzględniania Facebooka jako preferowanego kanału komunikacji, natomiast cele wizerunkowe są również dodatnio powiązane z tym wynikiem. Postrzegana skuteczność Facebooka wiąże się zarówno z celami komunikacyjnymi, jak i z dojrzałością zarządzania. Deklarowana gotowość do wykorzystania sztucznej inteligencji jest związana z dojrzałością pomiarową, poziomem formalizacji oraz wsparciem ze strony władz samorządowych, podczas gdy faktyczne wykorzystanie AI wiąże się przede wszystkim z dojrzałością pomiarową i wsparciem kierownictwa. Zdolność operacyjna nie wyłania się jako niezależny predyktor wyników związanych z AI. Uzyskane wyniki sugerują, że zarządzanie mediami społecznościowymi w gminach należy postrzegać przede wszystkim jako problem zarządczy (governance), a nie jedynie kwestię obecności na platformach.

Media społecznościowe w komunikacji naukowej

2026-09-30T15:04:38+00:00

W artykule przedstawiono korzystanie z mediów społecznościowych w wybranych elementach komunikacji naukowej, takich jak dzielenie się pomysłami, nawiązywanie kontaktów oraz osiąganie widzialności w budowaniu reputacji. Respondentami byli polscy humaniści, teolodzy i artyści na wczesnym etapie kariery; przeprowadzono z nimi wywiady podłużne, czyli dwa w odstępie roku, wiosną 2023 i 2024 roku. Badania te (w ramach grantu NCN nr 2022/45/B/HS2/00041) są ściśle powiązane z międzynarodowymi projektami Harbingers. Zaangażowanie w komunikację naukową w analizowanym zakresie w mediach społecznościowych okazało się niezbyt powszechne w badanej grupie respondentów i cieszy się raczej umiarkowanym zainteresowaniem. Wyniki uzyskane w polskiej grupie badaczy z trzech dziedzin mogą być porównane – dzięki ustrukturyzowanemu kwestionariuszowi wywiadu – w skali międzynarodowej oraz pomiędzy różnymi dziedzinami i dyscyplinami..

Ślad środowiskowy telewizji i radia we Francji

2026-09-30T15:09:49+00:00

Artykuł analizuje ślad środowiskowy telewizji i radia we Francji, ujmując go jako zagadnienie z zakresu badań nad mediami, regulacji oraz zarządzania. Celem badania było zidentyfikowanie, które elementy infrastruktury oraz praktyk korzystania z mediów generują największe obciążenia dla środowiska, a także ocena roli polityki publicznej w tym obszarze. Badanie oparto na jakościowej analizie danych wtórnych oraz analizie dokumentów. Materiał empiryczny obejmował raporty i dokumenty instytucjonalne opracowane przez Arcom, Arcep oraz ADEME, uzupełnione literaturą dotyczącą zrównoważonego rozwoju sektora audiowizualnego, zarządzania mediami, komunikacji klimatycznej oraz badań nad telewizją spersonalizowaną. Wyniki wskazują, że największy wpływ na środowisko mają urządzenia końcowe użytkowników, zwłaszcza odbiorniki telewizyjne, następnie sieci transmisyjne oraz centra danych. Analiza wykazała również, że wyższa jakość obrazu, rozwój usług streamingowych, reklama programatyczna oraz personalizacja usług zwiększają presję środowiskową w sektorze mediów. Wnioski sugerują, że ograniczenie tego wpływu wymaga połączenia działań technologicznych, regulacyjnych i edukacyjnych, w tym ekoprojektowania urządzeń i usług, wydłużania cyklu życia sprzętu, poprawy efektywności energetycznej oraz wzmacniania świadomości użytkowników. Raport ujawnił także różnice między praktykami audio i wideo oraz wskazał, że radio naziemne stanowi istotny punkt odniesienia przy ocenie efektywności środowiskowej modeli dystrybucji. Artykuł argumentuje, że wymiar środowiskowy telewizji i radia powinien być traktowany jako ważny element współczesnej polityki medialnej.

Gry planszowe jako element treningu psychologicznego w kształtowaniu kompetencji miękkich u studentów psychologii

2026-09-30T15:14:53+00:00

Artykuł przedstawia wyniki badania nad wykorzystaniem gier planszowych podczas grupowego treningu psychologicznego dla studentów psychologii. Zaprojektowano badania podłużne, w których zbierano dane od uczestników sześciu grup treningu psychologicznego podczas pierwszego, czwartego (środek) i siódmego (ostatniego) spotkania. Zastosowano Skalę Samooceny Rosenberga oraz ankietę z pytaniami własnego autorstwa. W trzech grupach trening psychologiczny był prowadzony z użyciem gier (n = 44), a w kolejnych trzech wg „standardowego scenariusza” zawierającego ćwiczenia psychologiczne (n = 54). Zebrane dane porównano międzygrupowo (grupy z grami vs bez gier) oraz wewnątrzgrupowo (pierwsze vs czwarte vs siódme spotkanie).

W pierwszej fazie, w grupie treningu psychologicznego z grami, uczestnicy deklarowali wyższą motywację do zajęć, oraz oceniali je lepiej pod kątem przydatności dla własnego rozwoju oraz rozumienia procesów grupowych. Lęk dotyczący udziału w zajęciach był podobny w obu grupach i istotnie malał wraz z czasem ich trwania. W drugiej fazie treningu, większe zmiany obserwowano w grupie bez gier, gdzie uczestnicy wyżej ocenili zajęcia jako przydatne dla rozumienia siebie i dla własnego rozwoju. Zaobserwowano również, że w tej grupie istotnie zwiększyła się samoocena, porównując pierwsze i ostatnie spotkanie.

Gry były przydatne szczególnie w pierwszej części zajęć, w których istotnym elementem było budowanie motywacji, zaś w dalszych fazach treningu ćwiczenia psychologiczne o mniejszej strukturze bardziej służyły rozwojowi uczestników.