% !TeX root = ../z.tex
%
% = vim: filetype=tex :set fileencoding=utf-8 ======= aącćeęlłnńoósśxźzż

\begin{elementlit}
{Redakcja Rocznika Filozoficznego Ignatianum}
{\autor{Redakcja \kapit{Rocznika Filozoficznego Ignatianum}}\afiliacja{\wydzf, \aik}}
{In memoriam Tadeusz Ślipko SJ (1918--2015)}
{In memoriam Tadeusz Ślipko SJ (1918--2015)}
{In memoriam Tadeusz Ślipko SJ (1918--2015)}

\index{Ślipko, T.}

\oDef{\oWierzbinsk}{Wierzbińsk}{Wierzbińska, M.} 
\oDef{\oKleiner}{Kleiner}{Kleiner, J.}
\oDef{\oTaszycki}{Taszycki}{Taszycki, W.}
\oDef{\oZwolinski}{Zwoliński}{Zwoliński, A.}
\oDef{\oKonopk}{Konopk}{Konopka, W.}
\oDef{\oBard}{Bard}{Barda, F.}
\oDef{\oSuarez}{Suárez}{Suárez, F.}

1~maja 2015 roku, w~wieku 97 lat, odszedł do Pana 
Ojciec Tadeusz \ios{Ślipko}{Ślipko, T.} SJ, 
jeden z~najwybitniejszych współczesnych polskich etyków i~filozofów. 

Tadeusz Tomasz \ios{Ślipko}{Ślipko, T.} --- syn Jana i~Marii z~domu 
\oWierzbinsk[iej] --- urodził się 18~stycznia 1918 roku w~Stratynie, 
w~dawnym powiecie Rohatyn (obecnie w~granicach Ukrainy). 
Po śmierci ojca w~1923 roku przeprowadził się wraz z~matką do Gródka Jagiellońskiego, 
rodzinnego miasta rodziców. 
Tam w~1936 roku zdał maturę w~Gimnazjum Humanistycznym im. Króla Władysława 
Jagiełły. 

W~1937 roku --- ku zaskoczeniu i~niezadowoleniu matki --- rozpoczął studia geologiczne 
na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. 
Na wybór tego kierunku studiów decydujący wpływ miały opowieści kolegi siostry, 
który --- jak wspominał Ojciec \ios{Ślipko}{Ślipko, T.} --- bardzo interesująco 
„opowiadał o tej geologii. Podobało mi się zwłaszcza to, że na tych studiach często 
wyjeżdżali w teren”. 
Jednak „szybko okazało się, że to mama miała rację i~geologia to nie jest kierunek 
dla mnie. […] postanowiłem przenieść się na Wydział Humanistyczny”\footnote{
\cite{Slipko:Wspomnienia}.
}. 

W~1938 roku rozpoczął więc studia na polonistyce pod kierunkiem między innymi 
prof. Juliusza \oKleiner[a] i~prof. Witolda \oTaszycki[ego]. 
Studia przerwał wybuch wojny --- najpierw z~Niemcami, a~później z~Rosją Radziecką. 
„Załamał mi się cały mój świat --- wspominał Ojciec \ios{Ślipko}{Ślipko, T.}. 
--- To był dla mnie koniec. 
Chciałem znaleźć się w~innym świecie, poza tym, co się wokoło mnie działo. 
Wtedy wyobrażałem sobie, że takim miejscem na uboczu jest właśnie klasztor”\footnote{
\cite{Slipko:Wspomnienia}.
}. 
Za radą matki wyjechał do Krakowa i~trafił do jezuitów przy kościele św.~Barbary 
na Małym Rynku, którzy skierowali go do Starej Wsi, gdzie 12~października 1939 
roku został przyjęty do nowicjatu przez o. Włodzimierza \oKonopk[ę] SJ. 

Po dwóch latach nowicjatu podjął trzyletnie studia filozoficzne w~Nowym Sączu, 
a~potem, w~1944 roku, studia teologiczne --- najpierw w~Nowym Sączu, 
a~później w~Starej Wsi, do której przeniesiono Wydział Teologiczny „Bobolanum”. 
Tam też 29~czerwca 1947 roku został wyświęcony na kapłana przez 
bp. Franciszka \oBard[ę]. 
Uroczystą profesję czterech ślubów złożył 2~lutego 1957 roku w~Krakowie. 

W~1948 roku Ojciec \ios{Ślipko}{Ślipko, T.} został skierowany do Kolegium Ojców 
Jezuitów w~Krakowie i~zaczął wykładać etykę społeczną na Wydziale Filozoficznym 
Towarzystwa Jezusowego. 
Jednocześnie rozpoczął studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, 
które ukończył w~1949 roku obroną pracy magisterskiej na temat 
„Prawa do obrony społeczeństwa przed samowolą tyrana na podstawie pism 
Franciszka Suáreza\index{Suárez, F.} SJ”. 
Z~kolei w~1952 roku --- na tymże Wydziale --- uzyskał stopień doktora na podstawie 
rozprawy pt. „Zasada pomocniczości”\footnote{
Była to jedna z~pierwszych monografii poświęconych temu zagadnieniu 
ze stanowiska chrześcijańskiej etyki społecznej. Por. 
\cite{Darowski:Filozofia}, s.~306--329.
}. 

W~tym samym czasie (w~latach 1948--1952) Ojciec \ios{Ślipko}{Ślipko, T.} 
studiował również socjologię na Wydziale Humanistycznym UJ. Studia 
ukończył, broniąc pracy magisterskiej na temat „Rozwój narzędzi 
rolniczych i~ich wpływ na świadomość społeczną mieszkańców małopolskiej 
wsi Golcowa”. 

Całe życie naukowe i~dydaktyczne Ojca \ios{Ślipki}{Ślipko, T.} było związane 
z~filozofią --- przede wszystkim z~etyką. 
Był nie tylko wykładowcą na Wydziale Filozoficznym TJ w~Krakowie, 
pełniąc tam w~latach 1957--1964 funkcję dziekana tego Wydziału. Wykładał 
etykę również w~wyższych seminariach duchownych ojców paulinów 
i~franciszkanów. Od 1963 do 1988 roku pracował na Papieskim Wydziale 
Teologicznym (obecnie Uniwersytet Papieski Jana Pawła~II), a~od 1965 
roku związał się z~Akademią Teologii Katolickiej w~Warszawie (obecnie 
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego), gdzie w~latach 1977--1981 
był dziekanem Wydziału Filozofii Chrześcijańskiej. Tam też, w~roku 1967, 
habilitował się na podstawie rozprawy „Zagadnienie godziwej obrony 
sekretu”. W~1973 roku uzyskał tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego, 
a~w~1982 roku profesora zwyczajnego. 

W~1988 roku przeszedł na emeryturę, kontynuując jednak ożywioną działalność 
naukową i~pisarską. 

Ojciec \ios{Ślipko}{Ślipko, T.} był autorem wielu książek, na których wykształcili się 
i~nadal się kształcą polscy etycy i~teolodzy. 
Już same tytuły świadczą o~rozległych zainteresowaniach naukowych Autora 
i~odwadze podejmowania trudnych i~niezmiernie istotnych dla 
współczesnego świata problemów. \\

\begin{itemize}
\item[●]
\textit{Etyczny problem samobójstwa}, 
Akademia Teologii Katolickiej: 
Warszawa, 1970.
\item[●]
\textit{Życie i~płeć człowieka. Przedmałżeńska etyka seksualna. 
Etyczny problem samobójstwa}, 
Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy: 
Kraków, 1978, 1979. 
\item[●]
\textit{Etos chrześcijański. Zarys etyki ogólnej}, 
Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy: 
Kraków 1974; 
wyd. 5 pt.: \textit{Zarys etyki ogólnej}, 
Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy: 
Kraków, 2009.
\item[●]
\textit{Zarys etyki szczegółowej}, t. I, 
Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy: 
Kraków, 1982; 
wyd. 2, Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy: 
Kraków, 2005.
\item[●]
\textit{Zarys etyki szczegółowej}, t. II, 
Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy: 
Kraków 1982; 
wyd. 2, Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy: 
Kraków, 2005.
\item[●]
\textit{Granice życia. Dylematy współczesnej bioetyki}, 
Akademia Teologii Katolickiej: 
Warszawa, 1988; 
wyd. nowe pt. \textit{Bioetyka}, 
Wydawnictwo Petrus: 
Kraków, 2009.
\item[●]
\textit{Za czy przeciw życiu}, 
Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy: 
Kraków, 1992.
\item[●]
\textit{Rozdroża ekologii}, 
Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy: 
Kraków, 1999 
(współautor: Andrzej \oZwolinski).
\item[●]
\textit{Aborcja z~filozoficznego, teologicznego i~prawnego punktu widzenia}, 
Wydawnictwo Petrus: 
Kraków 2009.
\item[●]
\textit{Historia etyki}, 
Wydawnictwo Petrus: 
Kraków, 2010.
\item[●]
\textit{9~dylematów etycznych}, 
Wydawnictwo Petrus: 
Kraków, 2010.
\item[●]
\textit{Spacerem po etyce}, 
Wydawnictwo Petrus: 
Kraków, 2010.
\item[●]
\textit{Przedmałżeńska etyka seksualna}, 
Wydawnictwo Petrus: 
Kraków, 2012.
\end{itemize}

Ponadto Ojciec \ios{Ślipko}{Ślipko, T.} ogłosił ponad 160 rozpraw, artykułów 
i~obszernych recenzji. 
Warto również odnotować, że cenzura państwowa za czasów PRL nie zezwoliła 
na wydrukowanie kilku prac Autora. 
I~tak, nie ukazała się jego rozprawa doktorska pt. „Zasada pomocniczości” (1952), 
„Marksistowska doktryna moralności” (1962) oraz kilka artykułów omawiających 
zagadnienia demograficzne w~skali światowej i~krajowej w~związku z~ukazaniem się 
encykliki \ios{Jana XXIII}{Jan XXIII} \textit{Mater et magistra} (1961)\footnote{
Por. \cite{Darowski:Filozofia}, s.~306--329.
}. 

O~niekwestionowanym autorytecie, jakim cieszył się Ojciec \ios{Ślipko}{Ślipko, T.} 
w~środowisku naukowym (nawet w~okresie PRL), świadczy odznaczenie go 
Złotym Krzyżem Zasługi (1973) i~Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1979). 

Podczas uroczystego otwarcia XX~Targów Wydawców Katolickich w~Warszawie 
Ojciec \ios{Ślipko}{Ślipko, T.} został uhonorowany Nagrodą Główną FENIKS 2014. 
Otrzymał ją za 
„imponujący dorobek naukowy, dydaktyczny i~organizacyjny, zwłaszcza w~czasach 
wymagających podtrzymywania kruchego kompromisu między władzami Akademii 
Teologii Katolickiej w~Warszawie a~przedstawicielami PRL-u”. 
Kapituła nagrody uhonorowała go również za opracowanie na nowo koncepcji 
etyki chrześcijańskiej, nawiązującej do osiągnięć tomizmu, personalizmu i~metod 
racjonalnych. 
Doceniła także jego rzetelność, sumienność, skromność oraz życzliwość w~relacjach 
międzyludzkich i~w~pracy badawczej. 

\begin{flushright}
    (oprac. Jolanta \ios{Koszteyn}{Koszteyn, J.})
\end{flushright}

\end{elementlit}