% !TeX root = ../z.tex
% vim: set filetype=tex fileencoding=utf-8: modelines aącćeęlłnńoósśxźzż
% vim: set spell formatoptions=aw spelllang=pl:

\begin{elementlit}
{Paulina Winiarska}
{\autor{Paulina \kapit{Winiarska}}
\afiliacja{\wydzf, \aik}}
{Otwarcie Centrum Etyki Chrześcijańskiej}
{Otwarcie Centrum Etyki Chrześcijańskiej im. Tadeusza Ślipko 
oraz Konwersatorium: „Etyka chrześcijańska wobec życia i~śmierci”}
{Opening of the Tadeusz Ślipko Centre for Christian Ethics, 
and Seminar entitled “The Christian ethics approach to life 
and death”}


\index{Winiarska, P.}
\index{Ślipko, T.}
\index{Tischner, J.}
\index{Styczeń, T.}


\oDef{\oTischner}{Tischner}{Tischner, J.} %Józef
\oDef{\oStyczen}{Styczeń}{Styczeń, T.} %Tadeusz
\oDef{\oPodrez}{Podrez}{Podrez, E.} %Ewa
\oDef{\oDuchlinski}{Duchliński}{Duchliński, P.} %Piotr
\oDef{\oBremer}{Bremer}{Bremer, J.} %Józef
\oDef{\oHoma}{Homa}{Homa, T.} %Tomasz
\oDef{\oPiekarski}{Piekarski}{Piekarski, K.} %Krzysztof
\oDef{\oAszyk}{Aszyk}{Aszyk, P.} %Piotr
\oDef{\oBiesaga}{Biesaga}{Biesaga, T.} %Tadeusz
\oDef{\oDarowski}{Darowski}{Darowski, R.} %Roman
\oDef{\oHolub}{Hołub}{Hołub, G.} %Grzegorz
\oDef{\oKobylinski}{Kobyliński}{Kobyliński, A.} %Andrzej
\oDef{\oLekkaKowalik}{Lekka-Kowalik}{Lekka-Kowalik, E.A.} %Ewa A.
\oDef{\oMazur}{Mazur}{Mazur, P.S.} %Piotr S.
\oDef{\oMon}{Moń}{Moń, R.F.} %Ryszard F.
\oDef{\oProbucka}{Probucka}{Probucka, D.} %Dorota
\oDef{\oStachewicz}{Stachewicz}{Stachewicz, K.M.} %Krzysztof M.
\oDef{\oSzostek}{Szostek}{Szostek, A.R.} %Andrzej R.
\oDef{\oWieczorek}{Wieczorek}{Wieczorek, K.T.} %Krzysztof T.
\oDef{\oWierzbicki}{Wierzbicki}{Wierzbicki, A.M.} %Alfred M.
\oDef{\oWisniewski}{Wiśniewski}{Wiśniewski, R.} %Ryszard
\oDef{\oZuziak}{Zuziak}{Zuziak, W.} %Władysław
\oDef{\oKrystall}{Krystall}{Krystall, B.} %Bronisław
\oDef{\oSzymanowski}{Szymanowski}{Szymanowski, K.M.} %Karol Maciej
\oDef{\oNowik}{Nowik}{Nowik, W.} %Wojciech
\oDef{\oHenry}{Henry}{Henry, M.} %Michel
\oDef{\oHeidegger}{Heidegger}{Heidegger, M.} %Martin



Otwarcie Centrum Etyki Chrześcijańskiej 
im. Tadeusza Ślipko\index{Ślipko, T.} odbyło się 13~maja 2016~r. 
o~godzinie 10.00 w~Akademii Ignatianum w~Krakowie. 
Inauguracja połączona została z~VI Ogólnopolskim Konwersatorium 
organizowanym wspólnie z~Sekcją Etyki na Wydziale Filozofii 
Chrześcijańskiej Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego 
w~Warszawie z~cyklu: Styczeń\index{Styczeń, T.} --- 
Ślipko\index{Ślipko, T.} --- Tischner\index{Tischner, J.}. 
Inspiracje Chrześcijańskie w~Etyce „Etyka chrześcijańska wobec 
życia i~śmierci”. 

Centrum Etyki Chrześcijańskiej im. Tadeusza Ślipko\index{Ślipko, T.} 
powstało z~inicjatywy dr hab. Ewy \oPodrez{} prof. Wydziału 
Filozofii Chrześcijańskiej Uniwersytetu Kardynała Stefana 
Wyszyńskiego w~Warszawie oraz dra Piotra \oDuchlinski[ego] 
z~Wydziału Filozofii Akademii Ignatianum w~Krakowie. 
Należy zaznaczyć, że Wydział Filozoficzny AI od wielu lat 
współpracuje z Wydziałem Filozofii Chrześcijańskiej UKSW. 
Dialog prowadzony przez obie uczelnie daje godny naśladowania 
przykład kooperacji podczas realizacji projektów badawczych. 

Patronem Centrum Etyki Chrześcijańskiej został ks. prof. dr hab. 
Tadeusz \ios{Ślipko SJ}{Ślipko, T.}, który w~pracy naukowej 
koncentrował się głównie na studiach nad chrześcijańską filozofią 
moralności, śledząc równocześnie rozwój etyki marksistowskiej 
oraz innych kierunków etyki laickiej w~Polsce. 
Często występował z~referatami na sympozjach naukowych 
i~konferencjach. 
Jest autorem pierwszego całościowego ujęcia etyki chrześcijańskiej 
w~Polsce. 
Za podstawę głoszonej przez siebie teorii etycznej przyjął 
w~formie ogólnych założeń antropologicznych teizm, spirytualizm 
i~personalizm, natomiast opartą na nich normatywną doktrynę 
o~moralności rozwijał zgodnie z~fundamentalnymi tezami etyki 
tomistycznej. 
Akceptując ogólne sformułowania tych tez, najważniejsze z~nich 
poddał treściowej reinterpretacji. 

Inauguracja Centrum rozpoczęła się od uroczystej Mszy Świętej 
odprawionej w~uczelnianej kaplicy. 
Następnie spotkanie zostało przeniesione do auli, aby dopełnić 
formalności związanych z~powołaniem Zarządu oraz Rady Naukowej 
Centrum Etyki Chrześcijańskiej. 

Jako pierwszy głos zabrał Rektor Akademii Ignatianum, 
ks. prof. dr hab. Józef \ios{Bremer SJ}{Bremer, J.}. 
Ksiądz Rektor powitał zaproszonych gości oraz zgromadzonych 
uczestników, życząc wszystkim przybyłym owocnego kontemplowania 
myśli etycznej ks. prof. Tadeusza \ios{Ślipko}{Ślipko, T.}. 

Dziekan Wydziału Filozoficznego Akademii Ignatianum, 
ks. dr hab. Tomasz \ios{Homa SJ}{Homa, T.} prof. AI, 
dokonał uroczystego powołania Zarządu Centrum Etyki Chrześcijańskiej. 
Na stanowisko dyrektora Centrum została mianowana 
dr hab. Ewa \oPodrez{} prof. UKSW, natomiast stanowisko zastępcy 
dyrektora objął dr Piotr \oDuchlinski. 
Sekretarzem Centrum został ksiądz mgr Krzysztof \oPiekarski. 
Dziekan Wydziału Filozoficznego ks. dr hab. Tomasz \oHoma{} 
wręczył również mianowania na członków Rady Naukowej Centrum 
Etyki Chrześcijańskiej. 
W~skład Rady weszli wieloletni przyjaciele obu Wydziałów 
Filozoficznych, którzy byli dotychczas zaangażowani w~organizowanie 
Ogólnopolskich Konwersatoriów z~cyklu 
,,Styczeń\index{Styczeń, T.} --- Ślipko\index{Ślipko, T.} 
--- Tischner\index{Tischner, J.}. Inspiracje Chrześcijańskie 
w~Etyce'', a~mianowicie: 

	\begin{itemize}
		\item
			ks. dr hab. Piotr \ios{Aszyk SJ}{Aszyk, P.} 
			z~Papieskiego Wydziału Teologicznego w~Warszawie --- 
			Collegium Bobolanum,
		\item
			ks. dr hab. Tadeusz \ios{Biesaga SDB}{Biesaga, T.} 
			prof. Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła~II,
		\item
			ks. prof. dr hab. Roman \ios{Darowski SJ}{Darowski, R.} 
			z~Akademii Ignatianum w~Krakowie,
		\item
			ks. dr hab. Grzegorz \oHolub{} prof. Uniwersytetu 
			Papieskiego Jana Pawła~II,
		\item
			ks. dr hab. Andrzej \oKobylinski{} z~Uniwersytetu 
			Kardynała Stefana Wyszyńskiego,
		\item
			dr hab. Ewa A. \ios{Lekka-Kowalik}{Lekka-Kowalik, E.A.} 
			prof. Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego,
		\item
			dr hab. Piotr S. \oMazur{} prof. Akademii Ignatianum,
		\item
			ks. prof. dr hab. Ryszard F. \oMon{} z~Uniwersytetu 
			Kardynała Stefana Wyszyńskiego,
		\item
			dr hab. Dorota \oProbucka{} z~Uniwersytetu Pedagogicznego 
			w~Krakowie,
		\item
			prof. dr hab. Krzysztof M. \oStachewicz{} z~Uniwersytetu 
			im. Adama Mickiewicza,
		\item
			ks. prof. dr hab. Andrzej R. \oSzostek{} z~Katolickiego 
			Uniwersytetu Lubelskiego,
		\item
			prof. dr hab. Krzysztof T. \oWieczorek{} z~Uniwersytetu 
			Śląskiego,
		\item
			ks. dr hab. Alfred M. \oWierzbicki{} prof. Katolickiego 
			Uniwersytetu Lubelskiego,
		\item
			dr hab. Ryszard \oWisniewski{} z~Wyższej Szkoły 
			Administracji w~Bielsku-Białej,
		\item
			ks. prof. dr hab. Władysław \oZuziak{} z~Uniwersytetu 
			Papieskiego Jana Pawła~II.
	\end{itemize}

Dyrektor Centrum Etyki dr hab. Ewa \oPodrez{} pokrótce przedstawiła 
program Centrum. 
W~swoim przemówieniu podkreśliła, że w~cudownym, ciepłym i~życzliwym 
uśmiechu księdza profesora Tadeusza \ios{Ślipko}{Ślipko, T.} krył się 
cały humanizm. 
Jego oczy wyrażały ogromną ciekawość poznawczą, która mu towarzyszyła 
podczas pracy naukowej. 
Dlatego też powyższe elementy będą obecne w~programie Centrum Etyki 
Chrześcijańskiej. 
Profesor \oPodrez{} wskazała, że ksiądz \ios{Ślipko}{Ślipko, T.} 
w~ciągu 40 lat swojej pracy stworzył system etyczny obejmujący 
najważniejsze kwestie moralności. 
Dlatego koniecznie trzeba upamiętnić jego dorobek. 

Dr Piotr \oDuchlinski{} podczas swojego wystąpienia podjął 
istotne --- z~punktu widzenia funkcjonowania nowo powołanej 
instytucji --- zagadnienie, a~mianowicie kwestię związaną z~jej 
finansowaniem. 
Podkreślił on, że najważniejszą drogą pozyskiwania funduszy 
na prowadzenie działalności badawczej Centrum będą granty oraz 
środki ministerialne. 
„Zebraliśmy się, aby poważnie potraktować projekt Centrum. 
Poważne potraktowanie zakłada, że chcemy wcielić go w~życie. 
Tak więc musimy również pomyśleć o~jego niezależności” --- 
konstatował Zastępca Dyrektora Centrum Etyki Chrześcijańskiej 
im. Tadeusza Ślipko\index{Ślipko, T.}.

Około godziny 14.00 prof. Ewa \oPodrez{} dokonała otwarcia 
VI~Ogólnopolskiego Konwersatorium z~cyklu 
Styczeń\index{Styczeń, T.} --- Ślipko\index{Ślipko, T.} --- 
Tischner\index{Tischner, J.}. Inspiracje Chrześcijańskie w~Etyce 
pt. „Etyka chrześcijańska wobec życia i~śmierci”. 

Wykład inauguracyjny pt. „Pomiędzy sztuką życia a~sztuką śmierci. 
Krystall\index{Krystall, B.}, Szymanowski\index{Szymanowski, K.M.} 
i~\textit{Stabat Mater}” wygłosił prof. dr hab. Wojciech \oNowik. 
W~swym wykładzie prof. \oNowik{} pochylił się nad jednorodną 
codziennością opartą na stereotypach, dla której jedyną szansą 
na rozświetlenie jest sztuka. 
Profesor uwypuklił, że życie jest niezależne od naszych planów 
i~wciąż na nowo pisze własne scenariusze. 
Jest ono nieobliczalne i~często niweczy nasze zamiary po to, 
by napisać coś od nowa. 
Jest to szczególnie dramatyczne doświadczenie wtedy, gdy stajemy 
w~obliczu jego przeciwieństwa, czyli śmierci, która jest 
nieodwołalnym zamknięciem naszej doczesności oraz wstrząsa 
podstawami naszego jestestwa. 

Ks. prof. dr hab. Ryszard \oMon{} wygłosił referat pt. „Życie, radość 
i~cierpienie. W~interpretacji Michela Henry’ego\index{Henry, M.}”. 
Michel \oHenry{} sprzeciwia się zupełnie fenomenologom, pomimo 
że od ich rozumowania wychodzi. 
Absolut to racja wyjaśniająca to, co się jawi w~doświadczeniu 
fenomenologicznym. 
Prof. \oMon{} zaznacza, że Michel \oHenry{} wprowadza 
dwa pojęcia -- przeciwstawienia: 
pierwsze to transcendencja -- manifestacja, 
a~drugie to immanencja -- objawienie. 
\oHenry{} zajmuje się szczegółowo zagadnieniem samoobjawiania się 
życia, które ukazuje samowidzenie się czegoś, ale nie tego, 
co jest widzialne. 
Byt się objawia, wychodząc z~siebie, stając się jasny i~abstrakcyjny. 
\oHenry{} odrzucił koncepcję \oHeidegger[a] i~uznał, że nie ma 
kategorii podmiotu, jako pierwotnej oczywistości ontologicznej. 
Nie ma podziału na bycie i~podmiot. 

Dr hab. Ewa \oPodrez{} wygłosiła referat pt. „Żyć aż do śmierci... 
Ale jak?”. 
Najbardziej trwałymi a~zarazem subtelnymi nosicielami życia są: 
poezja i~muzyka, religia i~filozofia, literatura i~malarstwo. 
Prelegentka zaznaczyła, że ci właśnie nosiciele zdolni są 
prześwietlić to, co wieczne w~tym, co przemijające. 
Dlatego przekazują różne emocje, stany, doświadczenia epifaniczne 
związane ze starzeniem się, umieraniem i~śmiercią. 
Prof. \oPodrez{} podkreśliła, że istnieją dwie perspektywy rozumienia 
życia aż do śmierci: 
pierwsza to droga od życia do śmierci, 
druga to pragnienie życia z~pozycji śmierci. 
Z~głębi życia wynurza się siła, która opowiada, że życie jest byciem 
przeciwko śmierci. 

Ks. dr hab. Andrzej \oKobylinski{} wygłosił referat pt. 
„Jak uzasadnić godność człowieka? Od fenomenologii do metafizyki”. 
Najniższy poziom fenomenu osoby stanowi postać (\textit{Gestalt}). 
Dana rzecz posiada jakąś postać, jeśli elementy ją tworzące nie są 
chaotycznie poprzemieszczane, ale pozostają w~związkach 
strukturalnych i~funkcjonalnych. 
W~tym sensie wszystko, co istnieje, jest postacią: kryształy, 
organizmy, procesy psychiczne, figury geometryczne, dzieła sztuki. 
Znaczenie całości jest czymś więcej niż sumą znaczeń poszczególnych 
elementów. 
Każdy poszczególny element znajduje swoje znaczenie w~postaci, 
do której należy. 
Człowiek, będąc postacią, jest czymś uformowanym. 
Istnieje jako forma jedności życia cielesnego, psychicznego 
i~duchowego. 
Na tym poziomie istnienia nie ma jeszcze bycia osobowego. 
Osoba posiada godność absolutną. 
Jej źródłem nie jest jej własny byt, który jest skończony, 
ale sam Absolut. 
Zdanie, że Bóg stworzył osobę, stwierdza coś innego niż zdanie, 
że Bóg osadził nieosobową istotę w~jej bycie. 
To, co nieosobowe --- zarówno martwe, jak i~ożywione --- Bóg 
po prostu stwarza, jako bezpośredni przedmiot swej woli. 
Osoby nie może i~nie chce tak stwarzać --- byłoby to nonsensem. 
Stwarza ją przez akt, który uwzględnia jej godność i~przez to właśnie 
ją warunkuje, a~mianowicie przez powołanie. 
Rzeczy powstają z~rozkazu Bożego, a~osoba z~Jego powołania. 
Człowiek-osoba jest stworzony przez powołanie. 
Bóg wypowiada „ty" i~człowiek odpowiada wkraczając, w~rzeczywistość. 
Ksiądz profesor zaznaczył, że człowiek nie tylko odpowiada na 
powołanie Boga, ale on sam, w~swojej egzystencji, jest odpowiedzią. 
Człowiek istnieje w~relacji ja -- ty z~Bogiem, który jest porządkiem 
ontologicznym jego egzystencji. 
Kategoria powołania gwarantuje wymiar ontologiczny osoby ludzkiej 
oraz zabezpiecza bezwarunkowy charakter jej godności. 

Około godziny 16.00 rozpoczęła się dyskusja panelowa, którą prowadził 
dr Piotr \oDuchlinski. 
Panelistami byli: 
ks. prof. dr hab. Ryszard \oMon, 
dr hab. Ewa \oPodrez, 
ks. dr hab. Andrzej \oKobylinski. 
Podczas spotkania panelowego rozgorzała ożywiona dyskusja dotycząca 
kształtu i~zakresu zagadnień, którymi będzie zajmować się Centrum 
Etyki Chrześcijańskiej.



\end{elementlit}
