https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/issue/feed Rocznik Filozoficzny Ignatianum 2019-01-17T15:33:30+01:00 Robert Janusz rfi@ignatianum.edu.pl Open Journal Systems <p>W Roczniku są publikowane prace filozoficzne obejmujące zagadnienia z pogranicza filozofii i innych nauk, zwłaszcza matematyczno-przyrodniczych, humanistycznych i społecznych.</p> https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/1215 Pierwsze próby wyjaśnienia zjawisk elektrycznych i magnetycznych 2019-01-17T15:33:28+01:00 Robert Janusz rfi@ignatianum.edu.pl Filozofię można nazwać „matką” naukowych teorii: czysto empirycznych i czysto matematycznych. Historia elektryczności i magnetyzmu ukazuje ważne jednoczenie się obu podejść. Unifikacja dokonująca się w nauce pozwala oczyszczać filozofię z mitycznych naleciałości, zaś nauce daje realistyczne odniesienie do świata, bez którego groziłby jej pusty formalizm. Omawiane tu problemy ukazują, że formy (struktury) matematyczne są właściwą bazą dla nauki i przez to wskazują na filozoficzną, racjonalnie precyzyjną podstawę (logos) naszej rzeczywistości. 2019-01-17T15:33:28+01:00 Copyright (c) 2018 Wydawnictwo Ignatianum https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/1223 Dynamika rozwojowa jako podstawowy behawior istot żywych w koncepcji życia Piotra Lenartowicza SJ 2019-01-17T15:33:28+01:00 Jolanta Koszteyn rfi@ignatianum.edu.pl Patrząc na osobnika z perspektywy jego rozwoju. można powiedzieć, że w swej najgłębszej istocie jest on nie tyle i nie przede wszystkim całościową funkcjonalną strukturą, która przejawia życie, ile jest raczej żywą dynamiką, której jednym z zasadniczych przejawów jest zintegrowane budowanie, odbudowywanie (nieustanna przemiana metaboliczna), naprawianie (regeneracja) i modyfikowanie różnorakich skorelowanych struktur ciała, czyli maszyn molekularnych, organelli i organów, które warunkują zachodzenie różnorodnych procesów biochemicznych i fizjologicznych oraz umożliwiają selektywne interakcje ze środowiskiem abiotycznym i biotycznym. Dynamika rozwojowa — w przekonaniu Lenartowicza — jest podstawowym behawiorem każdej istoty żywej i powinna być fundamentem kształtowania właściwej koncepcji życia. 2019-01-17T15:33:28+01:00 Copyright (c) 2018 Wydawnictwo Ignatianum https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/1217 Teorie prawdy: klasyczna, korespondencyjna i semantyczna — próba uściślenia relacji 2019-01-17T15:33:28+01:00 Jakub Pruś rfi@ignatianum.edu.pl Pośród wielu teorii prawdy tę najdłużej i najbardziej eksplorowaną stanowi niewątpliwie jej klasyczne ujęcie. W jego obrębie powstały również, podobne klasycznej, teorie korespondencyjna i semantyczna. Dla wielu filozofów terminy te wydają się synonimiczne, co stanowi rację powstania niniejszego artykułu. Analiza rodzajów związku pomiędzy językiem a światem, które wprowadzają różne teorie uznawane za klasyczne, ma służyć wyeksponowaniu różnic pomiędzy tymi teoriami. Przedstawiona zostaje również propozycja ustanowienia podziału, który w sposób ścisły i prosty usystematyzuje rozumienie klasycznej, korespondencyjnej i semantycznej teorii prawdy. 2019-01-17T15:33:28+01:00 Copyright (c) 2018 Wydawnictwo Ignatianum https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/1224 Józefa Życińskiego koncepcja emergencji 2019-01-17T15:33:29+01:00 Krzysztof Piekarski rfi@ignatianum.edu.pl Emergentyzm jest teorią, która wyjaśnia mechanizm ewolucyjnych zmian zachodzących w przyrodzie. W tej teorii podkreśla się, że nowe funkcje i właściwości pojawiające się na wyższych poziomach złożonych systemów są nieredukowalne do tych na niższych poziomach, ale uwzględniają funkcje i właściwości niższych poziomów złożoności. Teoria emergencji wyjaśnia, w jaki sposób z wielu względnie prostych składników powstają (pojawiają się) złożone systemy. Idea emergentyzmu występuje w pismach filozoficznych Józefa Życińskiego w kontekście dyskusji o możliwości takiej interpretacji procesów ewolucyjnych, w której biologiczną teorię ewolucji można połączyć w spójny sposób z teologiczną doktryną o Bogu, Stwórcy wszechświata. W artykule przedstawiono główne idee sformułowane przez Życińskiego na temat tej teorii. Pierwsza część zawiera charakterystykę pewnych podstawowych pojęć, takich jak emergencja, superweniencja, przyczynowość odgórna; w drugiej części omówiono implikacje koncepcji Życińskiego, ważne dla rozumienia naturalizmu metodologicznego i ontologicznego. 2019-01-17T15:33:29+01:00 Copyright (c) 2018 Wydawnictwo Ignatianum https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/1225 Piotr Skarga rzecznikiem sprawiedliwych praw i właściwie pojętej wolności w Rzeczypospolitej (na podstawie „Kazań sejmowych”) 2019-01-17T15:33:29+01:00 Joanna Marszk rfi@ignatianum.edu.pl Artykuł opisuje widzenie praw i wolności w Kazaniach sejmowych Piotra Skargi. We wstępie ukazano dzieło jezuity w kontekście innych traktatów społeczno-politycznych XVI wieku. We właściwej części artykułu przedstawiono rozumienie praw przez kaznodzieję. Zaprezentowano różne ich kategorie. Następnie dowiedziono konieczności istnienia ustaw państwowych. Kolejno przybliżono cechy dobrych praw, czyli: sprawiedliwość, krzewienie cnoty i obronę czci Boskiej. Ukazano błędy w polskim prawodawstwie, wśród których na plan pierwszy wysuwa się zniesienie jurysdykcji sądów duchownych oraz pobłażliwe traktowanie morderców. Zobrazowano zależność praw od obyczajów. Podkreślono znaczenie odpowiedniej władzy wykonawczej i przedstawiono kilka uwag w sprawie sądownictwa. W następnej części pracy przybliżono wizję wolności w dziele Skargi. Ukazano więc wartość złotej wolności szlacheckiej ze wskazaniem nieprawidłowości w jej pojmowaniu. Podniesiono złe traktowanie chłopów. Zwrócono uwagę na zagrożenia płynące ze strony innowierców. Kolejno przedstawiono cztery rodzaje wolności. Potem dowiedziono istnienia związku praw i wolności. Wykazano, że do zniewolenia często prowadzi grzech i dlatego należy zapewnić prawne wsparcie religii (katolickiej). Zobrazowano, że rolą praw jest ograniczenie sprawujących władzę — by nie naruszali autonomii innych. Stwierdzono, iż sprawiedliwe prawa mają chronić wszystkich członków narodu. Na końcu dowiedziono, iż posłuszeństwo prawu współgra z koncepcją wolności chrześcijańskiej — w jej tradycyjnym rozumieniu. 2019-01-17T15:33:29+01:00 Copyright (c) 2018 Wydawnictwo Ignatianum https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/1220 Ulepszanie człowieka — perspektywa filozoficzna 2019-01-17T15:33:29+01:00 Natalia Kaleta rfi@ignatianum.edu.pl Ulepszanie człowieka — perspektywa filozoficzna 2019-01-17T15:33:29+01:00 Copyright (c) 2018 Wydawnictwo Ignatianum https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/1221 Is Materialism a Consequence of Natural Science? 2019-01-17T15:33:29+01:00 Hans-Dieter Mutschler rfi@ignatianum.edu.pl Naturalism is neither a consequence nor a presupposition of natural science in a threefold way: (1) the principle of matter, (2) the principle of supervenience and (3) the principle of the causal closure of the world are metaphysical principles. They are true, if naturalism is true. So, if you are a naturalist, you should find reasons for your worldview which are independent from natural science. But it is hard to see how this could work. 2019-01-17T15:33:29+01:00 Copyright (c) 2018 Wydawnictwo Ignatianum https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/view/1222 Informacje 2019-01-17T15:33:30+01:00 Redakcja RFI rfi@ignatianum.edu.pl Informacje 2019-01-17T15:33:30+01:00 Copyright (c) 2018 Wydawnictwo Ignatianum