Posługa polskich księży w alianckich strefach okupacyjnych po wyzwoleniu KL Dachau

Abstract

W artykule na podstawie źródeł archiwalnych i opracowań przybliżono posługę polskich księży w alianckich strefach okupacyjnych po wyzwoleniu z KL Dachau w kwietniu 1945 r. Materiał przybliża posługę duszpasterską polskich duchownych po wyzwoleniu oraz gehennę obozową polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego ze wskazaniem na KL Dachau pod Monachium jako miejsce martyrologii księży diecezjalnych, zakonnych, diakonów i kleryków w latach II wojny światowej. Obóz ten został utworzony przez Heinricha Himmlera w 1933 r. dla przeciwników Niemieckiej Narodowo-Socjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Wskazanie to poszerzono po wybuchu II wojny światowej i napaści Niemiec hitlerowskich na Polskę 1 września 1939 r. Przewożono wówczas do niego w transportach również ludzi z wszystkich krajów okupowanych przez Niemcy. Trudno ustalić dokładnie liczbę więźniów. Najczęściej w źródłach podaje się, że przebywało w nim około 250 tys. osób. Od końca 1940 r. według szacunków Kościoła katolickiego przebywało w nim 2794 księży, w tym 1773 pochodzących z Polski, spośród których 858 zostało zamordowanych. Jednym z nich był biskup włocławski Michał Kozal, który został beatyfikowany przez Jana Pawła II w czerwcu 1987 r. W kwietniu 1945 r. polscy duchowni zawierzyli siebie oraz wszystkich uwięzionych opiece św. Józefa Kaliskiego. Ich modlitwy zostały wysłuchane przez Boga, zaś obóz i więźniowie zostali ocaleni przed planowaną likwidacją i zatarciem wszelkich śladów o istnieniu tego miejsca. Materiał ukazuje działalność duszpasterską polskich duchownych po ich ocaleniu przez Opatrzność Bożą za wstawiennictwem św. Józefa Kaliskiego z KL Dachau. Omawia ich wkład w odtworzenie i podtrzymanie sieci parafialnej na terenie Niemiec po zakończeniu działań wojennych w 1945 r. Z zachowanego materiału źródłowego, wspomnień i relacji polskich duchownych wyłania się obraz zaangażowania polskich kapłanów w organizowanie duszpasterstwa w parafiach w alianckich strefach okupacyjnych.