The Ideal Diplomat in the Writings of Andrzej Maksymilian Fredro
Abstract
The aim of the article is to reconstruct the ideal diplomat as it emerges from the writings of Andrzej Maksymilian Fredro. The discussion focuses on a catalogue of traits and duties attributed to the envoy, formulated with the intention of promoting appropriate standards of conducts in public service. The primary source for the study is the treatise Ratio legationis, supplemented by an analysis of the author’s other works. As a comparative background, the writings of other Old Polish theorists of diplomacy are examined, allowing for a broader contextualization of Fredro’s views within their historical setting. The analysis is based on the categorization of the diplomat’s attributes into four areas: lineage and social origin, ethical formation, professional competencies, and civic and Christian ethos. Fredro portrays the diplomat as a versatile figure who combines traditional virtues with modern political realism. This pragmatism permits the use of morally ambiguous means, including the art of dissimulation, provided they serve the primary goal – the common good.
References
Fredro Andrzej Maksymilian, Gestorum Populi Poloni sub Henrico Valesio, Polonorum postea verò Galliae Rege / Księga dziejów narodu polskiego za czasów Henryka Walezego, króla Polaków, potem zaś Francji, tł. Józef Macjon, oprac. Marek Tracz-Tryniecki (Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2019).
Fredro Andrzej Maksymilian, Militarium, seu Axiomatum belli ad harmoniam togae accommodatorum libri duo accessere minutiora quaedam, ejusdem authoris scripta / Kwestia wojskowa czyli o prawidłach wojny i pokoju dwie księgi wraz z pewnymi pomniejszymi pismami tegoż autora, tł. Jagoda Chmielewska, Bartłomiej Bednarek, oprac. Marek Tracz-Tryniecki (Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2015).
Fredro Andrzej Maksymilian, Monita Politico-Moralia et Icon ingeniorum / Przestrogi polityczno-obyczajowe oraz Wizerunek umysłów i charakterów, tł. Jan Ignacy Jankowski, Ewa Jolanta Głębicka (Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN, 1999).
Fredro Andrzej Maksymilian, Przysłowia mów potocznych albo przestrogi obyczajowe, radne, wojenne, wyd. Jerzy Samuel Bandtkie (Wrocław: Drukiem Sukcess. Grassa i Bartha, 1802).
Fredro Andrzej Maksymilian, Scriptorum Seu Togae et Belli Notationum Fragmenta. Accesserunt peristromata Regum symbolis expressa / Fragmenty pism, czyli Uwagi o wojnie i pokoju. Zawierają dodatkowo: Królewskie kobierce symbolicznie odtworzone, tł. Jagoda Chmielewska, Bartłomiej Bednarek, oprac. Marek Tracz-Tryniecki (Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2014).
Fredro Andrzej Maksymilian, Vir Consilii Monitis Ethicorum nec non Prudentiae Civilis / Mąż radny. Na zasadach filozofii moralnej oraz mądrości obywatelskiej w kształtnym mówieniu zaprawiony, t. 1–2, tł. Jagoda Marszałek, Józef Macjon, Iwona Krawczyk, Bartłomiej Bednarek, oprac. Marek Tracz-Tryniecki (Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2022).
Miński Stanisław, „Sposób odprawowania poselstwa”, wyd. Józef Korzeniowski, Archiwum Komisji Historycznej Akademii Umiejętności 5 (1889): 437–463.
Pasquale Carlo, Legatus (Rouen, 1598; wyd. rozszerz. Paris, 1612).
Piaseczyński Ławryn, „Powinności poselskie”, oprac. Stanisław Bodniak, Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej 4 (1947): 163–176.
Warszewicki Krzysztof, O pośle i poselstwach, oprac. Jerzy Życki (Warszawa: F. Hoesick, 1935).
Fedele Dante, Naissance de la diplomatie moderne (XIIIe–XVIIe siècles). L’ambassadeur au croisement du droit, de l’éthique et de la politique (Baden-Baden: Nomos, 2017).
Grześkowiak-Krwawicz Anna, Regina libertas. Wolność w polskiej myśli politycznej XVIII wieku (Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2006).
Łoziński Władysław, Prawem i lewem. Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku, t. 1 (Lwów: Nakładem Księgarni Gubrynowicza i Syna, 1913).
Nahlik Stanisław Edward, Narodziny nowożytnej dyplomacji (Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1971).
Nowakowski Michał, Ambasador na rozdrożu. Świat wartości w poradnikach dyplomatycznych Pierwszej Rzeczypospolitej oraz ich europejski kontekst (Lublin: Wydawnictwo KUL, 2023).
Ossowska Maria, Ethos rycerski i jego odmiany (Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000).
Rynduch Zbigniew, Andrzej Maksymilian Fredro. Portret literacki (Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1980).
Gregorowicz Dorota, „Diplomacy of the Commonwealth, Diplomacy of the King. The Peculiarity of Foreign Policy Making in the Seventeenth-Century Poland-Lithuania”, Eastern European History Review 4 (2021): 19–37.
Nowakowski Michał, „Polskie poradniki dyplomatyczne przełomu XVI i XVII wieku wobec dylematu «wola władcy czy dobro wspólne»”, Pl.It / rassegna italiana di argomenti polacchi 12 (2021): 163–179.
Świderska-Włodarczyk Urszula, „Wzorzec dyplomaty przełomu XVI i XVII wieku w świetle staropolskich poradników poselskich”, Prace Historyczne 143/3 (2016): 541–553.
Tazbir Janusz, „Wzorce osobowe szlachty polskiej w XVII wieku”, Kwartalnik Historyczny 83/4 (1976): 784–797.
Borowski Andrzej, „Lipsjanizm”, w: Słownik literatury staropolskiej, red. Teresa Michałowska (Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1990), 441–443. Dziechcińska Hanna, „Parenetyka – jej tradycje i znaczenie w literaturze”, w: Problemy literatury staropolskiej, t. 1, red. Janusz Pelc (Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1972), 355–390.
Dziechcińska Hanna, „Wzór osobowy”, w: Słownik literatury staropolskiej. Średniowiecze – Renesans – Barok, red. Teresa Michałowska (Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1990), 929–931.
Copyright (c) 2026 Uniwersytet Ignatianum w Krakowie
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
The Yearbook only accepts materials for publication that are free of all conflicts of interest, and that in no way involve conflicts over authorship, copyright, etc. The Editors will take action against any cases of plagiarizing, ghostwriting1, guest/honorary authorship2, etc. Where co-authored work is concerned, the Author listed first is expected to take responsibility for the submission, and is required to make clear the contributions of all of the Co-Authors involved. In the event of the publication owing its existence to funding dedicated to this purpose, this fact should be made clear: e.g. in any note of thanks/acknowledgement, or in a footnote, etc. Explicit notification should be given of any form of reprinting, with the appropriate evidence of permission to publish being furnished as required. Any impropriety on the part of Authors/Reviewers risks exposing them to appropriate responses from the relevant institutions.
______
1 This term refers to instances of a person who has made an essential contribution being omitted from the list of authors, or from notes conveying gratitude and/or acknowledgement.
2 This occurs when a person who has made either an insignificant contribution or no contribution at all nevertheless appears on the list of authors.
