„Kobieta znikąd”

motyw domu w prozie Claire-Louise Bennett

Abstrakt

Celem artykułu jest zbadanie motywu domu w prozie Claire-Louise Bennett, współczesnej angielskiej autorki mieszkającej w Irlandii. Artykuł prezentuje różnorodne formy zamieszkania przedstawione w twórczości Bennett, szczególnie w debiutanckim zbiorze opowiadań, Pond (2015), w opublikowanej później powieści Checkout 19 (2021) oraz w opowiadaniu „Invisible Bird”, wydanym na łamach The New Yorker (2022). Formy te obejmują spektrum rozwiązań od współdzielenia mieszkania i wynajmu aż po skrajność w postaci bezdomności. Biorąc pod uwagę różnorodność form zadomowienia w prozie Bennett, artykuł ujmuje jej prozę jako komentarz do irlandzkiego kryzysu mieszkaniowego, a także, szerzej, do globalnych problemów mieszkaniowych. Ukazano, jak słownikowe pojęcie domu jako stabilnego schronienia zostaje w jej prozie zakwestionowane, podczas gdy coraz więcej uwagi kieruje się w stronę mobilności. Narratorki – co ważne, kobiece – zdają się odnajdywać spokój w ruchu, postrzegając swoją sytuację jako okazję do refleksji nad wolnością, tożsamością, priorytetami i preferencjami. Z tego względu artykuł sugeruje, że określenie „kobiety znikąd”, użyte do opisu narratorki w powieści Bennett, Checkout 19, w zasadzie pasuje do większości jej narratorek. Odwołując się do Poetyki przestrzeni Gastona Bachelarda, gdzie traktuje on dom jako intymną przestrzeń do refleksji nad marzeniami, a także do aktualnych badań z zakresu housing studies, mobilności i nomadologii, artykuł uwidacznia, jak proza Bennett rejestruje naglące problemy mieszkaniowe, jednocześnie zachęcając do zachowania dystansu wobec konwencjonalnego pojęcia domu i do poszukiwania ukojenia w przemianie. Co więcej, Bennett zdaje się przepisywać rolę kobiety we współczesnym społeczeństwie, traktując mieszkającą niezależnie od innych kobietę singielkę i artystkę jako jedną z możliwych i cennych ról społecznych.