Przestrzenie pamięci jako wizje przyszłości w utopiach spirytystycznych
Abstrakt
Rozdział poświęcony jest analizie wybranych XIX-wiecznych tekstów spirytystycznych w kontekście relacji przeszłości z przyszłością jako głównego aspektu ukształtowania przestrzennego w omawianych narracjach. Kluczowy jest tutaj motyw pamięci: jako modele kulturowoliterackie, spirytystyczne światy stanowią strukturę mnemoniczną, zbudowaną na procesie reminiscencji będącej kluczową częścią ich struktury gatunkowej oraz budowy świata przedstawionego. Podobnie jak XIX-wieczne uchronie, analizowane teksty kładą nacisk na ideę postępu, przenosząc ją z płaszczyzny tymczasowej ludzkiej egzystencji do wiecznych zaświatów pod kątem nieustającego rozwoju ich mieszkańców. Spirytystyczne dzieła ukazują w ten sposób skomplikowaną relację utopii z kwestią pamięci, postulując potrzebę połączenia statycznego modelu wspólnotowego z dynamiczną pamięcią jednostki. Tym samym analiza przestrzenna wybranych narracji wskazuje na semiotyczne napięcie pomiędzy przeszłością i przyszłością jako fundament ich utopijnego paradygmatu.
Copyright (c) 2026 Uniwersytet Ignatianum w Krakowie
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Rocznik przyjmuje do druku wyłącznie materiały, które nie wchodzą w żaden konflikt interesów, żaden konflikt z prawem autorskim itp. Redakcja prowadzi działania przeciw: plagiatom, ghostwriting1, guest/honorary authorship2 itp. Autor pracy zbiorowej, który jest pierwszy na liście, bierze na siebie odpowiedzialność i ma obowiązek przedstawić wkład wszystkich współautorów. Jeśli publikacja powstała dzięki dedykowanym środkom finansowym, należy ujawnić to np. w Podziękowaniu, przypisie itp. Ew. przedruki wymagają jawnego zgłoszenia i okazania odpowiedniego pozwolenia wydawniczego. Autorzy / Recenzenci nierzetelni narażają się na reakcję właściwą stosownym instytucjom.
______
1 Ma to miejsce, gdy osoba mająca istotny wkład jest pominięta na liście Autorów czy w Podziękowaniu.
2 Zachodzi, gdy na liście autorskiej pojawia się osoba mająca znikomy/żaden udział w pracy.
