Otrzęsiny jako element kultury studenckiej w epoce staropolskiej w świetle wybranej literatury pięknej
Abstrakt
Przedmiotem artykułu jest zagadnienie otrzęsin, które stanowiły istotny element kultury uniwersyteckiej w epoce staropolskiej. Przedstawiono w nim genezę tego zwyczaju oraz przeprowadzono analizę wątku otrzęsin w literaturze pięknej – Zygmuntowskich czasach Józefa Ignacego Kraszewskiego oraz Pierścieniu z szafirem Włodzimierza Barta, skupiając się przy tym na średniowiecznym i wczesnonowożytnym Krakowie jako kluczowym mieście uniwersyteckim tego czasu. Na podstawie tych dzieł zostały ukazane literackie interpretacje otrzęsin oraz ich rola w budowaniu narracji kulturowej epoki staropolskiej. Dzięki takiej perspektywie możliwe jest lepsze zrozumienie miejsca i znaczenia tego zwyczaju w dawnych i współczesnych kontekstach społecznych.
Bibliografia
Bart Włodzimierz, Pierścień z szafirem. Opowieść o Macieju z Miechowa (Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1969).
Długosz Jan, Dzieła wszystkie, red. Aleksander Przezdziecki (Kraków, 1867–1875).
Kraszewski Józef Ignacy, Zygmuntowskie czasy (Warszawa: nakład i druk S. Orgelbranda księgarza i typografa, 1846).
Metryka Uniwersytetu Krakowskiego z lat 1400-1508. Tom I, wyd. Antoni Gąsiorowski, Tomasz Jurek, Izabela Skierska, współpr. Ryszard Grzesik (Kraków: Towarzystwo Naukowe Societas Vistulana, 2004).
Monumenta historica Universitatis Carolo-Ferdinandeae Pragensis, t. 1, p. II.
Bar Adam, Charakterystyka i źródła powieści Kraszewskiego w latach 1830–1850 (Warszawa: skł. gł. Kasa im. J. Mianowskiego, 1924).
Boroda Krzysztof, Studenci Uniwersytetu Krakowskiego w późnym średniowieczu (Kraków: Wydawnictwo „Avalon”, 2010).
Danek Wincenty, Powieści historyczne J. I. Kraszewskiego (Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1966).
Dzieje Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1364–1764, t. 1, red. Kazimierz Lepszy (Kraków: PWN, 1964).
Centkowski Jerzy, Rzeczpospolite uczonych, żaków i wagantów (Warszawa: Alfa, 1987).
Karbowiak Antoni, Mieszkania żaków krakowskich w XIV–XVI wieku (Lwów: Tow. Nauczycieli Szkół Wyższych, 1887).
Kiryk Feliks, Nauk przemożnych perła (Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986).
Kruszyńska Agnieszka, Średniowieczność w literaturze i kulturze XX wieku. Propozycje badawcze (Pułtusk: Akademia Humanistyczna im. A. Gieysztora, 2008).
Muczkowski Józef, Mieszkania i postępowanie uczniów krakowskich w wiekach dawniejszych (Kraków: nakł. i czcionkami Józefa Czecha, 1842).
Oblicza mediewalizmu, red. Andrzej Dąbrówka, Maciej Michalski (Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2013).
Ptaśnik Jan, Życie żaków krakowskich (Warszawa: Wiedza Powszechna, 1957).
Regiewicz Adam, Mediewalizm wobec zjawisk audiowizualnych i nowych mediów (Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2014).
Sprutta Justyna, „Zwyczaje żaków w dawnej Polsce”, Nauczyciel i Szkoła 2/56 (2014): 95–106.
Uruszczak Wacław, „Powstanie Uniwersytetu w Krakowie w 1364 roku”, Czasopismo Prawno-Historyczne 66/1 (2014): 13–40.
Copyright (c) 2026 Uniwersytet Ignatianum w Krakowie
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Rocznik przyjmuje do druku wyłącznie materiały, które nie wchodzą w żaden konflikt interesów, żaden konflikt z prawem autorskim itp. Redakcja prowadzi działania przeciw: plagiatom, ghostwriting1, guest/honorary authorship2 itp. Autor pracy zbiorowej, który jest pierwszy na liście, bierze na siebie odpowiedzialność i ma obowiązek przedstawić wkład wszystkich współautorów. Jeśli publikacja powstała dzięki dedykowanym środkom finansowym, należy ujawnić to np. w Podziękowaniu, przypisie itp. Ew. przedruki wymagają jawnego zgłoszenia i okazania odpowiedniego pozwolenia wydawniczego. Autorzy / Recenzenci nierzetelni narażają się na reakcję właściwą stosownym instytucjom.
______
1 Ma to miejsce, gdy osoba mająca istotny wkład jest pominięta na liście Autorów czy w Podziękowaniu.
2 Zachodzi, gdy na liście autorskiej pojawia się osoba mająca znikomy/żaden udział w pracy.
