Jezuici i muzułmanie w Chinach w relacji Tomasza Dunina Szpota SJ
Abstrakt
Artykuł analizuje sposób postrzegania islamu i muzułmanów w Chinach przedstawiony w dziele historycznym Historia Imperii Sinarum autorstwa polskiego jezuity Tomasza Dunina Szpota (1644–1713). Napisane na przełomie XVII i XVIII wieku dzieło stanowi syntezę pierwszego stulecia działalności misyjnej Towarzystwa Jezusowego w Chinach. Studium osadza relację Szpota w szerszym kontekście historycznym, zwłaszcza w odniesieniu do politycznych, religijnych i intelektualnych relacji między chrześcijańską Europą a światem islamu w epoce wczesnonowożytnej. Artykuł analizuje, w jaki sposób Dunin Szpot opisywał początki i rozwój islamu w Chinach, rolę społeczności muzułmańskich w społeczeństwie chińskim oraz ich kontakty z misjonarzami chrześcijańskimi. Szczególną uwagę poświęcono terminologii stosowanej przez autora, w tym rozróżnieniu między religio a superstitio, a także narracjom historycznym dotyczącym pojawienia się islamu w Chinach za pośrednictwem perskich kupców, muzułmańskich astronomów oraz za sprawą kontaktów ze światem mongolskim. Artykuł omawia również przedstawienie spotkań i polemicznych dysput między misjonarzami jezuickimi a uczonymi muzułmańskimi w Azji Centralnej i w Chinach. Umieszczenie relacji Dunina Szpota w tym szerszym kontekście historycznym pozwala ukazać, w jaki sposób wczesnonowożytna europejska historiografia misyjna interpretowała obecność islamu w Azji Wschodniej.
Copyright (c) 2026 Ignatianum University in Cracow
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Rocznik przyjmuje do druku wyłącznie materiały, które nie wchodzą w żaden konflikt interesów, żaden konflikt z prawem autorskim itp. Redakcja prowadzi działania przeciw: plagiatom, ghostwriting1, guest/honorary authorship2 itp. Autor pracy zbiorowej, który jest pierwszy na liście, bierze na siebie odpowiedzialność i ma obowiązek przedstawić wkład wszystkich współautorów. Jeśli publikacja powstała dzięki dedykowanym środkom finansowym, należy ujawnić to np. w Podziękowaniu, przypisie itp. Ew. przedruki wymagają jawnego zgłoszenia i okazania odpowiedniego pozwolenia wydawniczego. Autorzy / Recenzenci nierzetelni narażają się na reakcję właściwą stosownym instytucjom.
______
1 Ma to miejsce, gdy osoba mająca istotny wkład jest pominięta na liście Autorów czy w Podziękowaniu.
2 Zachodzi, gdy na liście autorskiej pojawia się osoba mająca znikomy/żaden udział w pracy.
