Archiwum

• Kultura studencka i dziedzictwo środowisk akademickich

  Tom 32 Nr 2 (2026)

  Kultura studencka od dawna stanowi istotny element akademickie-go dziedzictwa, kształtując tożsamość uczelni oraz integrując kolejne pokolenia żaków. Niniejszy numer otwiera zbiór artykułów związanych z obyczajowością, tradycjami, językiem, twórczością oraz formami zrzeszania się studentów w różnych epokach i środowiskach akademickich. Rozpoczynający tom tekst autorstwa Andrzeja Gielarowskiego wysuwa tezę, iż kultura studencka może być interpretowana w kategoriach teorii rytuałów przejścia, którą wypracował Arnold van Gennep w Obrzędach przejścia, a rozwinął, skupiając się na badaniu fazy przejściowej (liminalnej) rytuału, Victor Turner (m.in. w Procesie rytualnym). Autor wskazuje na przykłady obrzędowości studenckiej, które można uznać za rytuały przejścia ze względu na występowanie u uczestników tych obrzędów doświadczenia wspólnoty, które Turner opisuje jako doświadczenie com-munitas. Doświadczenie to stanowi istotny element fazy przejściowej (liminalnej) każdego rytuału przejścia.

• Tomasz Dunin Szpot SJ i jezuickie misje w Chinach

  Tom 32 Nr 1 (2026)

  Niniejszy numer „Rocznika Filozoficznego Ignatianum” poświęcony jest wkładowi polskiego jezuity Tomasza Dunina Szpota (1644/45–1713) w badania nad misjami jezuickimi w Chinach, udokumentowanemu w jego głównych dziełach rękopiśmiennych przechowywanych w Archi-vum Romanum Societatis Iesu w Rzymie.

• Ludzie dyplomacji

  Tom 31 Nr 4 (2025)
• Dyplomacja habsburska

  Tom 31 Nr 3 (2025)
• Związki polskich elit z kulturą Republiki Weneckiej

  Tom 31 Nr 2 (2025)

  Pierwszą część niniejszego numeru „Rocznika Filozoficznego Ignatianum” stanowią teksty opisujące związki polskich elit z kulturą Republiki Weneckiej na przestrzeni XIV–XVII wieku, w szczególności zaś z Padwą i jej sławnym uniwersytetem oraz nie mniej znanym środowiskiem akademickim. W związku z tym, że o tej tematyce i tekstach zawartych w tej części „Rocznika” wypowiedział się prof. dr hab. Mirosław Lenart, skupimy się na pozostałych artykułach umieszczonych w bieżącym numerze czasopisma.

• Zjawiska kary i nagrody w życiu społeczeństw Czech i Polski w średniowieczu i w czasach nowożytnych

  Tom 31 Nr 1 (2025)

  Prezentujemy Państwu tom, który poświęcony jest tematyce ważnej dla kondycji ludzkiej, ale też mocno skomplikowanej. Kwestie kary i nagrody są podstawowymi pojęciami, a zarazem normami organizującymi życie społeczne. To co charakterystyczne na pierwszy rzut oka, to względność i relatywizm pewnych ocen i wartościowań. Spotykamy przecież sytuacje, gdy nagroda dla jednej osoby może być przyczyną traumy dla innej i pełni dla tej drugiej formę kary. Jednocześnie problematyka ta jest w znacznym stopniu uniwersalna, gdyż dotyczy wszystkich warstw i grup społecznych, zarówno elit, jak i „dołów” socjalnych. To tylko przykłady trudności i nieuniknionych kontrowersji, które powstają przy próbach badania i analizy tych zagadnień. Najlepszym wyjściem jest studiowanie ich na konkretnych przykładach historycznych z uwzględnieniem niezbędnych procedur rzetelności i wymagań warsztatu naukowego.

• Tom 30 Nr 4 (2024)

  Kolejny tom „Rocznika Filozoficznego Ignatianum” zawiera w części tematycznej artykuły przygotowane z okazji obchodów jubileuszu 70-lecia Archiwum Państwowego w Opolu, jednej z 33 tego typu instytucji wchodzących w skład sieci polskich archiwów państwowych. Rocznice, których świętowanie rozpoczęło się w 2019 roku w stulecie ogłoszenia Dekretu o organizacji archiwów państwowych i opiece nad archiwaliami przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, są okazją do ponownego spojrzenia na zgromadzone w magazynach bezcenne źródła historyczne. Jubileusz opolskiego archiwum obchodzony w 2023 roku zainspirował badaczy do wdrożenia w życie idei powrotu to źródeł, stąd przedstawione teksty opierają się na analizie archiwaliów i mieszczą się przede wszystkim w szeroko pojmowanym dyskursie o dziejach Śląska.

• Tom 30 Nr 3 (2024)

  Pierwszą część niniejszego numeru „Rocznika Filozoficznego Ignatianum” stanowią teksty związane z dziejami śródziemnomorskimi. W większości z nich główną osią rozważań jest Cypr (gr. Κύπρος, tur. Kıbrıs), zwany Wyspą Afrodyty, gdyż to właśnie tutaj, według jednego z mitów, u brzegów wyspy miała z piany morskiej wyłonić się ta najbardziej urodziwa spośród wszystkich bogiń antycznych. Znaczenia i roli kultury śródziemnomorskiej, kolebki cywilizacji klasycznej, nie trzeba przypominać z powodów oczywistych; świat grecko-rzymski ukształtował europejską tożsamość i kulturę oraz miał ogromny wpływ na historię i rozwój polityczny całej Europy. Warto jednak wspomnieć w kilku zdaniach o Cyprze, wyspie będącej częścią Mediterraneum, nieodłącznej części kultury śródziemnomorskiej, miejscem, które przyczyniało się do rozwoju całego regionu.

• Tom 30 Nr 2 (2024)

  Niniejszy tom Roczników Filozoficznych Ignatianum jest poświęcony problematyce transhumanizmu. W sposób szczególny zawarte w tym numerze teksty koncentrują się na szeroko rozumianych kwestiach bioetycznych, które są przedmiotem dyskusji transhumanistów. Refleksja bioetyczna wokół transhumanizmu jest obecna przede wszystkim w anglojęzycznej literaturze przedmiotu, a gros debat dokonuje się przy udziale prominentnych badaczy z obszaru angloamerykańskiego. Coraz mocniej problematyka ta jest widoczna także w obszarze języka niemieckiego. Natomiast w Polsce dopiero wchodzi ona w sferę zainteresowań bioetyków wywodzących się z rożnych środowisk naukowych i badawczych. Ostatnie lata obfitowały w publikacje, w których podejmowano rozmaite zagadnienia związane z transhumanizmem.

• Tom 30 Nr 1 (2024)

  Pierwsza część najnowszego tomu „Rocznika Filozoficznego Ignatianum” skupia się na tematyce obecności dziedzictwa kulturowego w cyberprzestrzeni. Przedstawia ona udostępnianie tego dziedzictwa przez instytucje kultury, takie jak muzea, biblioteki i archiwa, oraz inicjatywy podejmowane przez użytkowników Internetu. Autorzy omówili w swoich tekstach szeroko zakrojoną problematykę cyfrowej prezentacji obiektów kultury, posługując się wybranymi przykładami.