Philip Plantamour
od sekretarza George’a Stepneya do dyplomaty Augusta II
Abstract
Analiza postaci Philipa Plantamoura, francuskiego hugenota zmuszonego odwołaniem edyktu nantejskiego do opuszczenia ojczyzny, ma na celu uzupełnienie pewnej luki w historiografii europejskiej i polskiej zarazem, związanej z jego biografią, szczególnie działalnością najpierw w służbie angielskiej, a potem saskiej. Niniejszy artykuł jest próbą stworzenia biogramu oraz odtworzenia kariery dyplomatycznej Philipa Plantamoura. Materiał źródłowy jest niezwykle rozproszony, a kolekcja rękopisów sygnowanych przez Plantamoura w większości znajduje się w kilku brytyjskich instytucjach naukowych – The National Archives in Kew (London), The British Library, Kent History and Library Center oraz Hauptstaatsarchiv Dresden. Philip Plantamour osiedlił się w Berlinie, gdzie poznał George’a Stepneya, u którego zaczął pracować w charakterze sekretarza. Tym samym rozpoczął swoją działalność dla dyplomacji angielskiej. Po wyjeździe Stepneya do Wiednia w 1703 roku Plantamour przeszedł na służbę Augusta II, u którego pracował do końca życia. Powierzone mu zadania w ramach administracji ambasady angielskiej w Berlinie realizował rzetelnie i cieszył się również dużym zaufaniem ambasadora Stepneya, który wyrażał się o nim z uznaniem. Podobnie dobrze oceniano jego późniejszą pracę w saskim korpusie dyplomatycznym. Przejście pod skrzydła Augusta II zagwarantowała mu nie tylko sumienność i skrupulatność w wykonywanych obowiązkach, ale także osobista znajomość z królem polskim oraz Jakubem Henrykiem Flemmingiem.
Literaturhinweise
The National Archives in Kew (London), State Papers Foreign, Prussia 90/1 Kent History and Library Center, U1590/O36 (NRA 25095)
Sächsisches Hauptstaatsarchiv Dresden, Acte 12007, Geheimes Kabinett, Loc. 03582/01
The British Library, Add MS 28899, Add MS 28913, Add MS 28914
Flemming Jacob Heinrich von, Mémoires (1696–1702), red. Urszula Kosińska (Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2017).
Sharp Tony, Pleasure and Ambition. The Life, Loves and Wars of Augustus the Strong 1670-1707 (London–New York: MPG Books Ltd.; Bodmin, 2001).
Spens Susan, George Stepney 1663–1707. Diplomat and Poet (Cambridge: James Clarke & Co., 1997).
Pohlig Matthias, Marlboroughs Geheimnis. Strukturen und Funktionen der Informationsgewinnung im Spanischen Erbfolgekrieg (Köln–Weimar–Wien: Böhlau-Verlag, 2016).
Staszewski Jacek, August II Mocny (Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1998).
Kurucz György, „Szövetségesi érdek, protestáns szimpátia, katonai realitás: a Rákóczi-szabadságharc és az angol közvetítés”, Történelmi Szemle 2 (2015). Савицкий Мариуш, „Торжества при берлинском дворе в донесениях секретаря английского посла Филиппа Плантамура”, Quaestio Rossica, 8/4 (2020).
Sawicki Mariusz, „Wielkie Księstwo Litewskie w relacjach berlińskich Philipa Plantamoura 1700–1703”, Wschodni Rocznik Humanistyczny, 16/2 (2019).
https://www.deutsche-biographie.de/sfz9260.html#ndbcontent (dostęp: 12.04.2025).
https://www.deutsche-biographie.de/gnd119547252.html#adbcontent (dostęp: 17.04.2025).
https://stadtmuseum-erlangen.de/de/english/c.-new-town/c.6-erlangen-a-huguenot-town [dostęp: 18.04.2025]; https://www.britannica.com/place/ Erlangen (dostęp: 18.04.2025).
https://www.deutsche-biographie.de/pnd120182815.html#adbcontent (dostęp: 07.11.2019).
Copyright (c) 2025 Uniwersytet Ignatianum w Krakowie

Dieses Werk steht unter der Lizenz Creative Commons Namensnennung - Keine Bearbeitungen 4.0 International.
Rocznik przyjmuje do druku wyłącznie materiały, które nie wchodzą w żaden konflikt interesów, żaden konflikt z prawem autorskim itp. Redakcja prowadzi działania przeciw: plagiatom, ghostwriting1, guest/honorary authorship2 itp. Autor pracy zbiorowej, który jest pierwszy na liście, bierze na siebie odpowiedzialność i ma obowiązek przedstawić wkład wszystkich współautorów. Jeśli publikacja powstała dzięki dedykowanym środkom finansowym, należy ujawnić to np. w Podziękowaniu, przypisie itp. Ew. przedruki wymagają jawnego zgłoszenia i okazania odpowiedniego pozwolenia wydawniczego. Autorzy / Recenzenci nierzetelni narażają się na reakcję właściwą stosownym instytucjom.
______
1 Ma to miejsce, gdy osoba mająca istotny wkład jest pominięta na liście Autorów czy w Podziękowaniu.
2 Zachodzi, gdy na liście autorskiej pojawia się osoba mająca znikomy/żaden udział w pracy.
