Transmedial Artistic Narratives: The Fusion of Interactive Art, Film, Literature, Music, and Painting in the Works of Lynn Hershman and Grahame Weinbren

Keywords: sztuka interaktywna, narracja transmedialna, intermedialne sploty artystyczne, dzieło sztuki w dobie konwergencji mediów, Lynn Hershman, Grahame Weinbren

Abstract

Interactive, processual, multimedia, and modular art—enabling participation and transforming the viewer into an interactor—constitutes a transdisciplinary and, at times, transdomain phenomenon. Its creators extend beyond the realm of fine arts and the humanities, reaching into engineering, technology, architecture, and the sciences. Often, interactive art—which deeply explores the transformations of artistic expression in the age of media convergence—turns toward the past, delving into earlier processes (within seemingly concluded stages of art history) and problematizing them, building upon them new artistic meanings and values. Sometimes, artists incorporate specific earlier works—recognized as masterpieces of painting, literature, or music—into their interactive installations. This article focuses on the phenomenon of interactive art creators incorporating canonical masterpieces into works produced at the end of the 20th and the beginning of the 21st century, forming components of complex new media installations capable of generating intricate transmedial narratives. Two works are analyzed: Lynn Hershman’s installation Paranoid Mirror and Grahame Weinbren’s audiovisual piece Sonata. These artists utilize intermedial entanglements that go beyond adaptation or reinterpretation (Weinbren is considered a pioneer of interactive cinema). The goals of the analysis are: (1) to reflect on the functions such artistic strategies may serve (e.g., deepening the axiological dimension of narrative works); (2) to reveal the relationships between the contemporary artwork (displaying features of Escarpit’s notion of “creative betrayal” or Eco’s “open work”) and Walter Benjamin’s concept of auratic art; (3) to explore the status of such practices and their significance in enriching and expanding the semantic potential of contemporary interactive artworks.

References

Benjamin Walter, The Arcades Project, przeł. Howard Eiland, Kevin McLaughlin (London: Harvard University Press, 1999).

Biała Alina, Literatura i malarstwo. Korespondencja sztuk (Bielsko-Biała: Wydawnictwo Park Edukacja, 2009).

Dziamski Grzegorz, Postmodernizm wobec kryzysu estetyki współczesnej (Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 1996).

Estetyka wirtualności, red. Michał Ostrowicki, (Kraków: Wydawnictwo Universitas, 2005).

Freud Zygmunt, Dwie nerwice dziecięce, przeł. Robert Reszke (Warszawa: Wydawnictwo KR, 2012), 101.

Gergen Kenneth J., Nasycone Ja. Dylematy tożsamości w życiu współczesnym, przeł. M. Marody (Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009).

Łysiak Waldemar, Malarstwo białego człowieka, t. I. (Warszawa-Chicago: Wydawnictwo Andrzej Furkacz Exlibris, 1997).

Manovich Lew, Język nowych mediów, (Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2006).

Oleś Piotr K. , Wprowadzenie do psychologii osobowości (Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2009).

Poprzęcka Maria, Galeria. Sztuka patrzenia (Warszawa: Stentor, 2003). Różanowski Ryszard, Pasaże Waltera Benjamina. Studium myśli (Wrocław:

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 1997).

Tołstoj Lew, Sonata Kreutzerowska (Warszawa: Wydawnictwo „Kurjer Polski", 1937).

Ziemba Antoni, Sztuka Burgundii i Niderlandów 1380–1500. T. 2: Niderlandzkie malarstwo tablicowe 1430–1500 (Warszawa: Wydawnictwo UW, 2017).

Bauer Zbigniew, „Między stuleciami”, w Lew Manovich, Język nowych mediów (Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2006), 19–20.

Bodzioch-Bryła Bogusława, „Interaktywność e-poezji. Odmiany zjawiska”, w tejże, Sploty: przepływy, architek(s)tury, hybrydy. Polska e-poezja w dobie procesualności i konwergencji, (Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie i Wydawnictwo WAM, 2019), 421–444.

Chateau Dominique, „Efekt zappingu”, w Pejzaże audiowizualne. Telewizja. Wideo. Komputer, red. Andrzej Gwóźdź, (Kraków: Wydawnictwo Universitas, 1997), 160.

Escarpit Robert, „Literatura a społeczeństwo”, w W kręgu socjologii literatury. Antologia tekstów zagranicznych, t. I, red. Andrzej Mencwel, przeł. J. Lalewicz (PIW:Warszawa, 1980), 234.

Giełdoń-Paszek Aleksandra, „«Portret pary małżonków (Arnolfinich?)» Jana van Eycka: pomiędzy naukową a artystyczną reinterpretacją”, w (Re)interpretacje: między praktyką twórczą a dyskursem, Witold Jacyków, Ryszard Solik (red.) (Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2019), 55–65.

Gromala Monika, „Pogrzebane słowa śmiercionośnych zmarłych. Inkorporacyjna lektura Maliny Ingeborg Bachmann wobec przypadku Człowieka od wilków”, w Artyst(k)a: obecność i tożsamość. Manifestacje podmiotowości w gestach i procesach twórczych, Magdalena Popiel, Klaudia Węgrzyn, Maciej Kuster (red.) (Kraków: Wydawnictwo Wiele Kropek, 2018), 151–156; online: https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/f9cf5797–5ecb-445c-8abb94ec01d6336/content (dostęp: 20.11.2024).

Habermas Jurgen, “Consciousness-Raising or Rescuing Critique”, w On Walter Benjamin. Critical Essays and Recollections, red. Gary Smith (London: The MIT Press, 1991).

Kluszczyński Ryszard W., „Światy multimediów”, w W świecie mediów, red. Ewelina Nurczyńska-Fidelska, (Kraków: Rabid, 2001), 85–99.

Kluszczyński Ryszard, Sztuka interaktywna. Od dzieła-instrumentu do interaktywnego spektaklu, (Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne, 2010), 198–199.

Piekarski Ireneusz, „Freudowska «interpretacja wieloraka»”, w tegoż: Strategie lektury podejrzliwej (Lublin: Wydawnictwo KUL, 2018), 37–73.

Zawojski Piotr, „Interaktywność versus interpasywność”, w Interaktywne media sztuki, red. Antoni Porczak, (Kraków: Wydawnictwo Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, 2009), 189, 197, 200.

Aricak Osman Tolga, Dündar Şahin, Saldana Mark: “Media ting effect of self acceptance between values and offiine/online identity expressions among college students”, Computers in Human Behavior 49 (2015): 362–374. Cyt. za Woźniak, „Tożsamość w narracjach internetowych”, 88.

Bachtin Michaił, „Lew Tołstoj”, przeł. Bogusław Żyłko, Przestrzenie Teorii 5 (2005): 300–301.

Frydryczak Beata, Waltera Benjamina idea poszukiwania śladów, Kultura Współczesna 3–4 (2002): 32.

Kłysz-Hackbarth Joanna, „Lustro w funkcji parergonu i jako miejsce refleksji na temat obrazu. Przykład «Zaślubin Arnolfinich» Jana van Eycka”, Sztuka i Kultura I (2013): 37–50.

Majchrowska Maria, Dzieła Artemisi Gentileschi na wystawie retrospektywnej w Paryżu, „Rynek i Sztuka”, https://rynekisztuka.pl/2025/06/10/artemisia-gentileschi-paryz/ (dostęp: 12.03.2025).

Sieńko Marcin, „Sztuka interaktywna jako plac moralnych zabaw”, Pokaz. Pismo Krytyki Artystycznej 37 (2004).

Winiecka Elżbieta, „Czytanie jako działanie, dzieło jako zdarzenie. Czy możliwa jest poetyka literatury interaktywnej?”, Poznańskie Studia Polonistyczne 30 (50) (2017): 185–217.

Woźniak Urszula, „Tożsamość w narracjach internetowych”, Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia de Cultura VIII (2016), 88–90, http:// studiadecultura. up.krakow.pl/article/view/3369 (dostęp: 03.09.2024).

Zimmerman Eric, „Against Hypertext”, Ameican Letters &. Commentary 12 (2000), https://ericzimmerman.com/assets/pdfs/Against_Hypertext.pdf (dostęp: 17.09.2024).

Żakiewicz Anna, „Interaktywna twórczość Grahame’a Weinbrena jako szczególny przypadek sztuki filmowej”, Kwartalnik Filmowy 82 (2013): 206.

Artemisia Gentileschi i „Alegoria malarstwa”, która uważnie patrzy. Rozmowa Michała Montowskiego z historyczką sztuki dr Grażyną Bastek, wyemitowana w Programie Drugim Polskiego Radia 16.01.2022.

http://www.medienkunstnetz.de/works/sonata/images/4/ (dostęp: 23.11.2024). https://old.zamek-lancut.pl/muzykalia/Muzyka/inna/10/rodolphe-kreutzer (dostęp: 23.11.2024).

ST, Jdt 13, 2–10, online: https://biblia.deon.pl/rozdzial.php?id=1369 (dostęp: 10.05.2025).

Walaciński Adam, Beethoven Ludwig van – Sonata A-dur op. 47 “Kreutzerowska”, https://beethoven.org.pl/encyklopedia/beethoven-ludwig-van-sonata-a-dur-op-47-kreutzerowska/ (dostęp: 18.11.2024).

Published
2025-06-25
How to Cite
Bodzioch-Bryła, B. (2025). Transmedial Artistic Narratives: The Fusion of Interactive Art, Film, Literature, Music, and Painting in the Works of Lynn Hershman and Grahame Weinbren. The Ignatianum Philosophical Yearbook, 31(2), 533-564. https://doi.org/10.35765/rfi.2025.3102.29