Between the imagined and the existing culture: The consequences of biographical learning after conviction

Joanna Żeromska-Charlińska

doi:10.35765/mjse.2025.1428.17

Joanna Żeromska-Charlińska University of Warmia and Mazury in Olsztyn, Poland http://orcid.org/0000-0002-5921-5810

DOI: https://doi.org/10.35765/mjse.2025.1428.17

Keywords: adaptation, cultural legitimacy, biographical learning, social exclusion, former convict

Abstract

Research objectives (aims) and problem(s): This article analyzes the subjective trajectories of a former convict in the context of social exclusion. The aim of the study was to reconstruct the experience of becoming a free individual and to examine the opportunities offered by cultural norms. The analysis sought to identify and interpret the key features of the data corresponding to the research question.

Research methods: Based on an in-depth interview with a former female convict, the study attempted to identify her subjective world, her situation in a new, culturally sanctioned reality, and to conceptualize this reality in an interactional dimension. The collected data were examined through interpretive hermeneutic-phenomenological analysis. The research employed the biographical method and an in-depth interview.

Structure of the article: The paper presents a theoretical introduction, followed by methodological assumptions and research results.

Research findings and their impact on the development of educational sciences: The resulting narrative was analyzed to describe the former convict’s personal journey of re-learning in a host culture. The analysis focused on the subject’s social status as well as on her attempts to step into a new role and overcome mistrust toward people, places, and events. The empirical analysis revealed that the subject relied on complex self-reconstruction mechanisms operating at the intersection of the imagined and existing culture.

Conclusions and/or recommendations: The research enabled an in-depth examination of the social adaptation strategies of both the ex-convict and the surrounding community. The added value of this study is that it provides a better understanding of the complexity of post-sentence learning processes under imposed social pressures.

References

Alheit, P. (2011). Podejście biograficzne do całożyciowego uczenia się [A biographical approach to lifelong learning]. Teraźniejszość–Człowiek–Edukacja, 3(55), 7–21.

Alheit, P. (1995). Biographical learning: Theoretical outline, challenges and contradictions of a new approach in adult education. In P. Alheit, A. Bron-Wojciechowska, E. Brugger, & P. Dominicé (Eds.), The biographical approach in European adult education (pp. 57–74). Verband Wiener Volksbildung.

Boniwell, I., & Zimbardo, P. G. (2007). Zrównoważona perspektywa czasowa jako warunek optymalnego funkcjonowania [Sustainable time perspective as a condition for optimal functioning]. In A. Linley & S. Joseph (Eds.), Psychologia pozytywna w praktyce (pp. 112–131). PWN. https://doi.org/10.15219/em79.1409

Budzyńska, E. (2018). Międzypokoleniowe więzi w rodzinie. Studium socjologiczne rodzin polskich i słowackich [Intergenerational ties in the family: A sociological study of Polish and Slovak families]. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Dubas, E. (2017). Uczenie się z własnej biografii jako egzemplifikacja biograficznego uczenia się [Learning from one’s own biography as an exemplification of biographical learning]. Nauki o wychowaniu: Studia interdyscyplinarne. Studia i rozprawy, 1(4), 63–87.

Dubas, E. (2011). Ja mam parę żyć – uczenie się z własnej biografii (w świetle analizy jednego wywiadu) [I have several lives – learning from one’s own biography (in light of one interview analysis)]. In E. Dubas & W. Świtalski (Eds.), Uczenie się z (własnej) biografii [Learning from (one’s own) biography] (pp. 197–213). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Dubas, E. (2011). Życie zdeterminowane historią: Uczenie się z biografii i Innego. Na przykładzie relacji Renee Villancher „Moje skradzione życie” [A life determined by history: Learning from one’s own and another’s biography. The case of Renee Villancher’s “My Stolen Life”]. In E. Dubas & W. Świtalski (Eds.), Biografia i badanie biografii: Uczenie się z biografii Innych [Biography and biographical research: Learning from others’ biographies] (pp. 77–92). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Giddens, A. (2007). Socjologia [Sociology]. PWN.

Goffman, E. (2005). Piętno: Rozważania o zranionej tożsamości [Stigma: Notes on the management of spoiled identity]. GWP.

Heidegger, M. (1994). Bycie i czas [Being and time]. Wiedza Powszechna.

Kacprzak, A. (2023). Skazani na przestępczość: Wykluczenie społeczne i reintegracja społeczna w doświadczeniu biograficznym byłych więźniów [Sentenced to crime: Social exclusion and reintegration in the biographical experience of former prisoners]. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kaźmierska, K., & Waniek, K. (2020). Autobiograficzny wywiad narracyjny: Metoda, technika, analiza [Autobiographical narrative interview: Method, technique, analysis]. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Krawczyk-Bocian, A. (2023). Biograficzne istnienie w opowieści [Biographical existence in a story]. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.

Kwiatkowski, B. (2022). Przeżycia traumatyczne osób pozbawionych wolności i ich konsekwencje: Funkcjonalne wsparcie psychologiczne i społeczne dla osadzonych po doznanej traumie [Traumatic experiences of persons deprived of liberty and their consequences: Functional psychological and social support for traumatised inmates]. Polskie Forum Psychologiczne, 2, 202–220. https://doi.org/10.34767/PFP.2022.02.04

Marcela, M. (2022). Patoposłuszeństwo [Patho-obedience]. Wydawnictwo Znak.

Moskal, D. (2023). Zjawisko wzrostu potraumatycznego: Perspektywa logoteoretyczna [The phenomenon of post-traumatic growth: A logotheoretical perspective]. Wydawnictwo Tygiel.

Moustakas, C. (2001). Fenomenologiczne metody badań [Phenomenological research methods]. Wydawnictwo Trans Humana.

Muras, M. (2006). Wykluczenie i integracja społeczna a rozwój zrównoważony [Exclusion and social integration and sustainable development]. In M. Muras & A. Ivanov (Eds.), Wykluczenie i integracja społeczna w Polsce: Ujęcie wskaźnikowe [Exclusion and social integration in Poland: An indicator approach] (pp. 13–30). MPiPS.

Nowak, B. M. (2020). (Nie)skazani na wykluczenie: Od patologii do normy zachowań społecznych [(Not) sentenced to exclusion: From pathology to the norm of social behaviour]. DiG.

Oliwa-Ciesielska, M. (2016). Marginalizacja i wykluczenie społeczne jako trwałe cechy rzeczywistości społecznej [Marginalisation and social exclusion as enduring features of social reality]. Problemy Polityki Społecznej: Studia i Dyskusje, 35(4), 109–125.

Ostrowska, U. (2020). Doświadczanie conditio humana przez człowieka współczesnego: W trosce o społeczeństwo z perspektywy aksjologicznej [Experiencing conditio humana by modern man: In concern for society from an axiological perspective]. Wydawnictwo Akademii im. Jakuba z Paradyża.

Pospiszyl, I. (2022). Społeczna rehabilitacja więźniów – złudzenie inkluzji [Social rehabilitation of prisoners: The illusion of inclusion]. Student Niepełnosprawny: Szkice i Rozprawy, 22, 73–82. https://orcid.org/0000-0001-9252-9523

Riesman, D. (1996). Samotny tłum [The lonely crowd]. Wydawnictwo Muza.

Rogalska-Marasińska, A. (2017). Edukacja międzykulturowa na rzecz zrównoważonego rozwoju [Intercultural education for sustainable development]. Edukacja: Teorie kształcenia i wychowania [Education: Theories of education and upbringing]. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Schütz, A. (2008). O wielości światów [On the multiplicity of worlds]. Zakład Wydawniczy NOMOS.

Schütze, F. (2012). Analiza biograficzna ugruntowana empirycznie w autobiograficznym wywiadzie narracyjnym: Jak analizować autobiograficzne wywiady narracyjne [Empirically grounded biographical analysis in autobiographical narrative interviewing: How to analyze autobiographical narrative interviews]. In K. Kaźmierska (Ed.), Metoda biograficzna w socjologii [The biographical method in sociology] (pp. 141–278). Zakład Wydawniczy NOMOS.

Segiet, W. (2021). Edukacja i biografia: W kręgu wzajemnych znaczeń i wybranych odniesień [Education and biography: In the circle of mutual meanings and selected references]. Biografistyka Pedagogiczna, 6(1), 295–314. https://doi.org/10.36578/BP.2021.06.33

Sztobryn, S. (2017). Czas historii – czas życia – czas marzeń: Polisemiczny walor pojęcia [The time of history – the time of life – the time of dreams: The polysemic value of the concept]. In E. Dubas & A. Gutowska (Eds.), Czas i miejsca w biografii: Aspekty edukacyjne [Time and places in biography: Educational aspects] (pp. 13–19). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Urbaniak-Zając, D. (2011). Biograficzna perspektywa badawcza [A biographical research perspective]. In E. Dubas & W. Świtalski (Eds.), Uczenie się z (własnej) biografii [Learning from (one’s own) biography] (pp. 11–27). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Żeromska-Charlińska, J. (2010). Przestrzeń i sens podmiotowości byłych skazanych [The space and meaning of ex-convicts’ subjectivity]. In S. Przybyliński (Ed.), Niebanalny wymiar resocjalizacji penitencjarnej [The non-trivial dimension of penitentiary rehabilitation] (pp. 139–152). Wydawnictwo Akapit.