Preparing teachers to cooperate with parents

Anna Królikowska

doi:10.35765/mjse.2025.1428.10

Anna Królikowska Ignatianum University in Cracow, Poland http://orcid.org/0000-0002-2818-1582

DOI: https://doi.org/10.35765/mjse.2025.1428.10

Keywords: school, family, partnership, teacher training, study program

Abstract

Research objectives (aims) and problem(s): Cooperation between teachers and parents is one of the fundamental tasks of the school. It is closely related to the idea of the subjectivity of the family and school in the education process, which is based on the relationship between teachers and parents. Good mutual relations between these entities create conditions conducive to the child's development. At the theoretical level, there is well-established scientific knowledge about educational partnership. The multidimensional nature of educational partnership and the diversity of types of cooperation between the family, school, and local community are often not reflected in everyday educational practice. This continues to be a challenge for contemporary schools, but also for the process of teacher training. In this context, the aim of the research is to examine higher education programs that prepare students for the teaching profession and to evaluate them in terms of their usefulness for developing the competence of cooperation with parents, as well as to identify proposals for better preparing teachers to cooperate with families. Research methods: The research was conducted using document analysis (education programs). The education programs of five academic institutions training preschool and early school teachers were analyzed.

Process of argumentation: A preliminary analysis of the curricula of five Polish universities training teachers showed that the issue of teacher cooperation is not addressed explicitly (e.g., in the form of a separate course).

Conclusions and/or recommendations: Research conducted among students completing a five-year full-time teacher training program (Surma Rostek, Twardowska-Staszek, 2024) shows that they rate their competences lowest in relation to cooperation with parents. They feel least prepared for this area of teaching. Young teachers (up to 5 years of experience) also point to difficulties in cooperating with parents, and this is one of the most important factors causing them to leave the profession. The research has led to the following recommendations for teacher training: (1) Enriching the teacher training process with a practical dimension – introducing exercises and communication skills training into the curriculum, taking into account the specific nature of the family environment; (2) Expanding the student internship program to include the opportunity to observe parent-teacher meetings conducted by experienced teachers and student participation in various forms of cooperation with parents.

References

Błaszczyk, K. (2009). Miejsce rodziców w szkolnej przestrzeni edukacyjnej [The place of parents in the school educational space]. In M.J. Śmiałek (ed.), W stronę przywództwa edukacyjnego. Relacje podmiotów (w) lokalnej przestrzeni (pp. 324‒336). Wydawnictwo UAM.

Bronfenbrenner, U. (1979). The Ecology of Human Development. Harvard University Press.

Christenson, S. L., Rounds, T., & Franklin, M. J. (1992). Home-school collaboration: Effects, issues, and opportunities. In S. L. Christenson, & J. C. Conoley (eds.), Home-school collaboration: Enhancing children's academic and social competence (pp. 19-51). National Association of School Psychologists.

Christopher, C.J. (2004). Nauczyciel – rodzic. Skuteczne porozumiewanie się [Building parent-teacher communication]. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Deslandes, R. & Royer, É. (1994). Style parental, participation parentale dans le suivi scolaire et réussite scolaire [Parenting style, parental involvement in academic monitoring, and academic success]. Service social, 43(2), 63–80. https://doi.org/10.7202/706657ar

Dobkowska, J., Zielińska, A., & Żytko, M. (2024). Młodzi nauczyciele odchodzą ze szkoły. Raport z diagnozy uwarunkowań odchodzenia z zawodu przez warszawskich nauczycieli o stażu pracy do 5 lat [Young teachers are leaving school. Report on the diagnosis of factors contributing to the departure of Warsaw teachers with up to 5 years of service from the profession]. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Dubis, M. (2019). Współpraca: nauczyciel – uczeń – rodzic. Wymiary relacji wychowawczej i edukacyjnej [Collaboration: Teacher – Student – Parent. Dimensions of Educational and Upbringing Relationships]. Studia Paedagogica Ignatiana, 22(1), 149–175. https://doi.org/10.12775/SPI.2019.1.008

Epstein, J.B., Sanders, M.G., Simon, B.S., Salinas, K.C, Rodriguez Jansorn, N., Van Voorhis, F.L. (2002). School, Family, end Community Partnerships. Your Handbook for Action. Second Edition. Corwin Press, Inc.

Epstein, J. L. (1987). Parent Involvement: What Research Says to Administrators: What Research Says to Administrators. Education and Urban Society, 19(2), 119-136. https://doi.org/10.1177/0013124587019002002

Epstein, J. L., & Sanders, M. G. (2006). Prospects for Change: Preparing Educators for School, Family, and Community Partnerships. Peabody Journal of Education, 81(2), 81–120.

Hernik, K., & Malinowska, K. (2015). Jak skutecznie współpracować i komunikować się z rodzicami i społecznością lokalną Poradnik dla nauczycieli i dyrektorów [How to effectively cooperate and communicate with parents and the local community A guide for teachers and headteachers]. Instytut Badań Edukacyjnych.

Jakowicka, M. (2004). Potrzeba metodologicznych podstaw oceny relacji nauczyciel – rodzice [The need for methodological foundations for assessing teacher-parent relations]. In I. Nowosad & M.J. Szymański (eds.), Nauczyciele i rodzice: w poszukiwaniu nowych znaczeń i interpretacji współpracy (pp. 102‒116). Wydawnictwo Uniwersytetu Zielonogórskiego,

Karbowniczek, J. (2016). Zasada partnerstwa edukacyjnego w edukacji wczesnoszkolnej [The Principle of Educational Partnership in Early Childhood Education]. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 11(2(40), 71-84. https://doi.org/10.35765/eetp.2016.1140.05

Kowolik, P. (2005). Dialog i współdziałanie szkoły z domem rodzinnym [Dialogue and cooperation between school and home]. In M. Nyczaj-Drąg, & M. Głażewski (eds.), Współprzestrzenie edukacji: szkoła – rodzina – społeczeństwo – kultura (pp. 97‒111). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Kwiatkowska, H. (2010). Nauczyciel – zawód „niemożliwy”, ale nieunikniony [Teacher – an 'impossible' but unavoidable profession]. In J.M. Michalak (ed.), Etyka i profesjonalizm w zawodzie nauczyciela (pp. 67–88). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Latoch-Zielińska, M. (2023). Polski system kształcenia nauczycieli – historia i współczesność [The Polish System of Teacher Education – History and Modern Times]. Z Teorii I Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego, 32, 1–16. https://doi.org/10.31261/TPDJP.2023.32.08

Mendel, M. (2009). Nauczyciel z uczniem, rodzicami i lokalną społecznością. Koncepcje partnerstwa edukacyjnego [Teachers with pupils, parents and the local community. Concepts of educational partnership]. In D. Klus-Stańska, & M. Szczepska-Pustkowska (eds.), Pedagogika wczesnoszkolna – dyskursy, problemy, rozwiązania (pp. 185-223). Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Mendel, M. (2000). Rodzice w szkole. Program budowania partnerstwa rodzina – szkoła – gmina [Parents at school. Programme for building partnerships between families, schools and local authorities]. In M. Mendel (ed.), W poszukiwaniu partnerstwa rodziny, szkoły i gminy (pp. 68-81). Wydawnictwo Adam Marszałek.

Nerwińska, E. (2015). Współpraca z rodzicami impulsem rozwoju szkoły [Cooperation with parents as an impetus for school development]. Instytut Badań Edukacyjnych.

Nowosad, I. (2001). Nauczyciel-wychowawca czasu polskich przełomów, Impuls.

Nowosad, I., & Olczyk, M. (2001). Wizja szkoły otwartej na potrzeby i oczekiwania rodziców [A vision of a school open to the needs and expectations of parents]. In I. Nowosad (ed.), Nauczyciele i rodzice: współpraca w wychowaniu (pp. 269‒276). Wydawnictwo Szkoły Nauk Humanistycznych i Społecznych Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Minister of Science and Higher Education. (2019). Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela [Regulation of 25 July 2019 on the standards of education preparing for the teaching profession] (Dziennik Ustaw 2019, item 1450) (Poland). Appendix 2. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190001450/O/D20191450.pdf

Sadownik, A. (2023). Bronfenbrenner: Ecology of Human Development in Ecology of Collaboration. In A.R. Sadownik, A. Višnjić Jevtić (ed.). (Re)theorising More-than-parental Involvement in Early Childhood Education and Care (pp. 83-95). Springer.

Starzyński, W. (2025). Miejsce i rola rodziców w polskim systemie edukacji [The place and role of parents in the Polish education system]. In U podstaw. Rodzina – szkoła – wychowanie. Raport Rady ds. Rodziny, Edukacji i Wychowania w ramach Narodowej Rady Rozwoju przy prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeju Dudzie, opr. A. Buchała, D. Dziamska, M. Karowska-Koperwas, W. Starzyński, G. Sudoł, A. Waśko, Warszawa.

Surma, B., Rostek, I., & Twardowska-Staszek, E. (2024). Porównanie kompetencji zawodowych osób przygotowujących się do wykonywania zawodu nauczyciela przedszkola i edukacji wczesnoszkolnej w ramach różnych form studiów [Comparison of Professional Competencies of Students Preparing for the Profession of Preschool and Early Childhood Education Teacher Under Different Forms of Study]. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 43(3), 101-117. doi:http://dx.doi.org/10.17951/lrp.2024.43.3.101-117

Szempruch, J. (2022). Problemy kształcenia i doskonalenie nauczycieli w Polsce – w kierunku profesjonalizacji zawodu [Problems of education and teacher training in Poland – towards professionalisation of the profession]. Studia BAS, 2(70), 27–47. https://doi.org/10.31268/StudiaBAS.2022.11

Śliwerski, B. (2004). Możliwości rozpoznawania sensu współdziałania szkoły, rodziców i uczniów w społeczeństwie wolnorynkowym [The potential for recognising the importance of cooperation between schools, parents and pupils in a free market socjety]. In I. Nowosad & M.J. Szymański (eds.), Nauczyciele i rodzice. W poszukiwaniu nowych znaczeń i interpretacji współpracy (pp. 39-46). Uniwersytet Zielonogórski.

Trzcińska-Król, M. (2017). Nauczyciele i rodzice w sieciach współpracy [Teachers and parents’ cooperation networks]. Edukacja Humanistyczna, 1, 99–112.

Walaszek-Latacz, J. (2014). Problemy wychowawczej współpracy na płaszczyźnie rodzina-szkoła w opinii studentów pedagogiki wczesnoszkolnej i przedszkolnej [The Opinions of Pedagogy Students concerning Problems of Educational Cooperation between Family and School at Pre-School and Early-School Levels]. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 9(34/4), 105-120. https://doi.org/10.35765/eetp.2014.0934.06

Waloszek, D. (2005). Czy szkoła może być miejscem wzajemności porozumienia się nauczycieli-rodziców-uczniów? [Could school be a place of mutual understanding between teachers, parents and pupils?] In M. Nyczaj-Drąg, & M. Głażewski (red.). Współprzestrzenie edukacji: szkoła – rodzina – społeczeństwo – kultura (pp. 129-141). Oficyna Wydawnicza Impuls.