Relacja z członkami zespołu oraz liderem a poczucie sensu pracy wykonywanej zdalnie

Słowa kluczowe: praca zdalna, sens pracy, kultura organizacyjna, relacje z liderem, relacje ze współpracownikami

Abstrakt

Celem artykułu jest identyfikacja najważniejszych elementów kultury organizacyjnej – relacji z liderem oraz z członkami zespołu – dla poczucia sensu pracy pracowników realizujących swoją pracę zdalnie. Postawiono dwie hipotezy, które przetestowano na podstawie ilościowych badań własnych zrealizowanych na próbie 254 pracowników. Do pomiaru zmiennych wykorzystano zweryfikowane narzędzia samoopisowe. Wyniki pokazały, że relacja zarówno z liderami, jak i współpracownikami wykazuje pozytywny związek z poczuciem sensu pracy. Jednocześnie, im częściej osoby pracowały zdalnie, tym silniejszy był pozytywny związek relacji z liderem, a tym słabszy – relacji ze współpracownikami. Uzyskane rezultaty stanowią podstawę rekomendacji w zakresie kształtowania kultury organizacyjnej i poczucia sensu pracy pracowników zespołów zdalnych.

Biogramy autorów

Agnieszka Springer, Uniwersytet WSB Merito w Poznaniu

Profesor Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu, magister psychologii, doktor habilitowana z zakresu nauk o zarządzaniu. W swoich zainteresowaniach badawczych i praktycznych koncentruje się na takich zagadnieniach jak kompetencje, postawy i dobrostan pracowników. Autorka ponad 50 publikacji z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi i zachowań organizacyjnych, w tym monografii pt. Kompetencje i satysfakcja. Identyfikacja, ocena i znaczenie dopasowania.

Jarosław Grobelny, Uniwersytet im Adama Mickiewicza w Poznaniu

Doktor psychologii, adiunkt na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Specjalizuje się w psychologii pracy i organizacji, w swoich badaniach podejmuje tematykę efektywności zawodowej, pracy zdalnej oraz zdrowia pracowniczego. Autor ponad 20 artykułów, rozdziałów i książek naukowych, członek Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Organizacji oraz European Association of Work and Organizational Psychology.

Bibliografia

Allan, B. A., Batz-Barbarich, C., Sterling, H. M., i Tay, L. (2019). Outcomes of Meaningful Work: A Meta-Analysis. Journal of Management Studies, 56(3), 500–528. https://doi.org/10.1111/joms.12406

Bass, B. M., i Avolio, B. J. (1993). Transformational leadership and organizational culture. Public Administration Quarterly, 17(1), 112–121.

Bass, B. M., Avolio, B. J., Jung, D. I., i Berson, Yair. (2003). Predicting unit performance by assessing transformational and transactional leadership. The Journal of applied psychology, 88(2), 207–218. https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.2.207

Campion, M. A., Medsker, G. J., i Higgs, C. A. (1993). Relations Between Work Group Characteristics and Effectiveness: Implications for Designing Effective Work Groups. Personnel Psychology, 46, 823–850.

Cleavenger, D. J., i Munyon, T. P. (2013). It’s how you frame it: Transformational leadership and the meaning of work. Business Horizons, 56(3), 351–360. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2013.01.002

Collins, A. M., Hislop, D., i Cartwright, S. (2016). Social support in the workplace between teleworkers, office-based colleagues and supervisors. New Technology, Work and Employment, 31(2), 161–175. https://doi.org/10.1111/ntwe.12065

Deloitte. (2022). Stan pracy hybrydowej w Polsce.

Ducharme, L. J., i Martin, J. (2000). Urewarding Work, Coworker Support, and Job Satisfaction. Work i Occupations, 27(2), 223–243.

Golden, T. D. (2006). The role of relationships in understanding telecommuter satisfaction. Journal of Organizational Behavior, 27(3), 319–340. https://doi.org/10.1002/job.369

Graen, G. B., i Uhl-Bien, M. (1995). Relationship-based approach to leadership: Development of leader-member exchange (LMX) theory of leadership over 25 years: Applying a multi-level multi-domain perspective. The Leadership Quarterly, 6(2), 219–247. https://doi.org/10.1016/1048-9843(95)90036-5

Grobelny, J. (2023). Factors Driving the Workplace Well-Being of Individuals from Co-Located, Hybrid, and Virtual Teams: The Role of Team Type as an Environmental Factor in the Job Demand–Resources Model. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4). https://doi.org/10.3390/ijerph20043685

Hackman, J. R., i Oldham, G. R. (1976). Motivation through the design of work: Test of a theory. Organizational Behavior and Human Performance, 16(2), 250–279. https://doi.org/10.1016/0030-5073(76)90016-7

Hothorn, T., Zeileis, A., Millo, G., i Mitchell, D. (2012). R package lmtest: Testing Linear Regression Models.

Humphrey, S. E., Nahrgang, J. D., i Morgeson, F. P. (2007). Integrating motivational, social, and contextual work design features: A meta-analytic summary and theoretical extension of the work design literature. Journal of Applied Psychology, 92(5), 1332–1356. https://doi.org/10.1037/0021-9010.92.5.1332

Inków, M. (2022). Korzyści i koszty pracy zdalnej z perspektywy pracodawcy i pracownika–przegląd literatury. W J. Tabor-Błażewicz i H. Rachoń (Red.), Wyzwania kierowania ludźmi w systemie hybrydowej organizacji pracy (s. 13–20). Wydawnictwo SGH.

Ji, H., Zhao, X., i Dang, J. (2023). Relationship between leadership-member exchange (LMX) and flow at work among medical workers during the COVID-19: The mediating role of job crafting. BMC Psychology, 11(1), 1–8. https://doi.org/10.1186/s40359-023-01194-3

Karasek, R. A., Triantinos, K. P., i Chaudhry, S. S. (1982). Coworker and Supervisor support as moderators of associations between task charakteristic and mental strain. Journal of Occupational Behavior, 3, 181–200.

Kundra, S., i Dwivedi, R. (2023). Sensemaking of COVIDian Crisis for Work and Organization. Philosophy of Management, 22(1), 129–147. https://doi.org/10.1007/s40926-022-00212-5

Laborie, C., Bernard, N., i Monnier, A. (2023). Bien-être en télétravail: A-t-on encore besoin d ’ un manager ? Revue internationale de psychosociologie et de gestion des comportements organisationnels, 29(77), 121–149. https://doi.org/10.54695/rips2.077.0121

McCloskey, D. W., i Igbaria, M. (2003). Does „Out of Sight” Mean „Out of Mind”? An Empirical Investigation of the Career Advancement Prospects of Telecommuters. Information Resources Management Journal (IRMJ), 16(2), 19–34. https://doi.org/10.4018/irmj.2003040102

Mehta, P. (2022). Work alienation as a mediator between work from home-related isolation, loss of task identity and job insecurity amid the COVID-19 pandemic. International Journal of Workplace Health Management, 15(3), 287–306. https://doi.org/10.1108/IJWHM-03-2021-0070

Oleksa-Marewska, K., i Tokar, J. (2022). Facing the Post-Pandemic Challenges: The Role of Leadership Effectiveness in Shaping the Affective Well-Being of Healthcare Providers Working in a Hybrid Work Mode. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(21). https://doi.org/10.3390/ijerph192114388

Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J.-Y., i Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88, 879–903. https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.5.879

Puchalska-Kamińska, M., i Czerw, A. (2017). Poczucie sensu pracy – czym jest i jak je wspierać? W T. Chirkowska-Smolak i A. Hauziński (Red.), Zarządzanie oparte na dowodach. Teoria i praktyka. Libron.

Revelle, W., i Revelle, M. W. (2015). Package ‘psych’. The comprehensive R archive network, 337, 338.

Rosso, B. D., Dekas, K. H., i Wrzesniewski, A. (2010). On the meaning of work: A theoretical integration and review. Research in Organizational Behavior, 30(C), 91–127. https://doi.org/10.1016/j.riob.2010.09.001

Ryff, C. D., i Singer, B. H. (2008). Know thyself and become what you are: A eudaimonic approach to psychological well-being. Journal of Happiness Studies, 9(1), 13–39. https://doi.org/10.1007/s10902-006-9019-0

Schein, E. H. (2004). Organizational Culture and Leadership (3. wyd.). Jossey-Bass Publishers. https://doi.org/10.12968/indn.2006.1.4.73618

Schütte, S., Chastang, J. F., Malard, L., Parent-Thirion, A., Vermeylen, G., i Niedhammer, I. (2014). Psychosocial working conditions and psychological well-being among employees in 34 European countries. International Archives of Occupational and Environmental Health, 87(8), 897–907. https://doi.org/10.1007/s00420-014-0930-0

Sewell, G., i Taskin, L. (2015). Out of Sight, Out of Mind in a New World of Work? Autonomy, Control, and Spatiotemporal Scaling in Telework. Organization Studies, 36(11), 1507–1529. https://doi.org/10.1177/0170840615593587

Staniulienė, S., i Zaveckis, A. (2022). Employee Empowerment in Remote Work in Case of Lithuanian Companies. Sustainability (Switzerland), 14(14). https://doi.org/10.3390/su14148463

Steger, M. F., Dik, B. J., i Duffy, R. D. (2012). Measuring Meaningful Work: The Work and Meaning Inventory (WAMI). Journal of Career Assessment, 20(3), 322–337. https://doi.org/10.1177/1069072711436160

Tietze, S., i Nadin, S. (2011). The psychological contract and the transition from office-based to home-based work. Human Resource Management Journal, 21(3), 318–334. https://doi.org/10.1111/j.1748-8583.2010.00137.x

Ugar, E. T. (2023). Rethinking Remote Work, Automated Technologies, Meaningful Work and the Future of Work: Making a Case for Relationality. Philosophy and Technology, 36(2), 1–21. https://doi.org/10.1007/s13347-023-00634-7

Van der Doef, M., i Maes, S. (1999). The Job Demand-Control (-Support) Model and psychological well-being: A review of 20 years of empirical research. Work i Stress, 13(2), 87–114. https://doi.org/10.1080/026783799296084

Xiu, J., Zhang, Z., Li, Z., i Zheng, J. (2019). How Do Coworkers Aid in Coping with Emotional Exhaustion? An Experience Sampling Method Approach. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16, 2919. https://doi.org/10.3390/ijerph16162919

Yang, L., Holtz, D., Jaffe, S., Suri, S., Sinha, S., Weston, J., Joyce, C., Shah, N., Sherman, K., Hecht, B., i Teevan, J. (2022). The effects of remote work on collaboration among information workers. Nature Human Behaviour, 6(January), 43–54. https://doi.org/10.1038/s41562-021-01196-4

Opublikowane
2024-01-17
Jak cytować
[1]
Springer, A. i Grobelny, J. 2024. Relacja z członkami zespołu oraz liderem a poczucie sensu pracy wykonywanej zdalnie. Perspektywy Kultury. 48, 1 (sty. 2024), 317-332. DOI:https://doi.org/10.35765/pk.2025.4801.19.