Edukacja ekologiczna NGO w świetle nauczania papieża Franciszka

Analiza działalności komunikacyjnej projektu „Caritas Laudato si’”

Słowa kluczowe: edukacja ekologiczna, świadomość ekologiczna, ekologia integralna, encyklika Laudato si’, działalność komunikacyjna NGO

Abstrakt

Celem artykułu jest przybliżenie działalności trzeciego sektora w obszarze edukacji ekologicznej, inspirowanej nauczaniem Kościoła katolickiego. Zastosowana metoda badawcza to studium przypadku projektu „Caritas Laudato si’”, obejmujące działania komunikacyjne podejmowane przez nadawców tej inicjatywy w zakresie edukacji ekologicznej. W ramach tej metody dokonano analizy treści obejmującej w szczególności przekazy zamieszczone na oficjalnej stronie internetowej projektu. Wyodrębniono dwa główne problemy badawcze, sformułowane w postaci następujących pytań: 1) Jakie kanały komunikacyjne oraz metody i narzędzia są stosowane w ramach działalności komunikacyjnej projektu „Caritas Laudato si’”? 2) Jakie kluczowe elementy przesłania encykliki Laudato si’, odnoszące się do kryzysu klimatyczno-ekologicznego, występują w przekazach nadawców projektu „Caritas Laudato si’”? Pierwsza część pracy prezentuje wybrane zagadnienia dotyczące kryzysu klimatyczno-ekologicznego, w tym obecne również w nauczaniu papieża – przede wszystkim w encyklice Laudato si’. Druga część obejmuje opis kanałów komunikacyjnych wykorzystywanych przez nadawców analizowanej inicjatywy, a także charakterystykę metod i narzędzi stosowanych w jej ramach. Omówiono w niej również wartości obecne w encyklice Franciszka, komunikowane jednocześnie przez nadawców projektu „Caritas Laudato si’”.

Biogram autora

Barbara Sitko, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie

Doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauki o komunikacji społecznej i mediach, zatrudniona na Wydziale Nauk o Komunikacji Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Zainteresowania badawcze koncentrują się na problematyce marketingu społecznego, ze szczególnym uwzględnieniem komunikacji organizacji pozarządowych. Uzupełnieniem tych zainteresowań jest edukacja medialna, obejmująca zagadnienia kompetencji medialnych, krytycznego odbioru treści komunikacyjnych oraz świadomego uczestnictwa w środowisku mediów współczesnych.

Bibliografia

Informacja prasowa. [2024, 11 grudnia]. Głośno, ale czy skutecznie? Analiza odbioru protestów Ostatniego Pokolenia. PublicRelations.pl. https://publicrelations.pl/glosno-ale-czy skutecznie-analiza-odbioru-protestow-ostatniego-pokolenia/ (dostęp: 20.05.2025).

Jaromi, S. (2019) Boska Ziemia. Kraków: Znak.

Jasikowska, K. & Pałasz, M. (2022). Słownik klimatyczno-ekologiczny. 400 pojęć z wielu nauk. W Jasikowska, K. & Pałasz, M. (Red.), Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk, Kraków: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Biblioteka Jagiellońska,777-843.

Jasikowska, K., & Pałasz M. (2022). Wstęp. Kryzys klimatyczno-ekologiczny i akademia: emocje, polityczność, wyobraźnia. W Jasikowska, K., & Pałasz, M. (Red.), Za pięć dwunasta koniec świata. Kryzys klimatyczno-ekologiczny głosem wielu nauk. Kraków: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Biblioteka Jagiellońska, 7-30.

Kamińska, A. (2020). „Nie ma ekologii bez antropologii”. O zobojętnieniu ekologiczno społecznym, w oparciu o koncepcję „ekologii integralnej” papieża Franciszka. W Urbaniak, M. (Red.) Edukacja Etyczna. Etyczne implikacje katastrofy klimatyczno środowiskowej, Kraków: Wydawnictwo Naukowe UP, 17/2020, 123-149.

Kotler, Ph., & Zaltman, G. (1971). Social Marketing. An Approach to Planed Social Change. Journal of Marketing, 35(3), za: Kudełko, N. (2019). Wpływ reklamy społecznej na deklarowane zachowania odbiorców na przykładzie studentów Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Przedsiębiorczość – Edukacja, 15(2), 106-124.

Łosiewicz, M. (2018). Nowe media w trzecim sektorze. Krytyczna analiza tendencji i uwarunkowań, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Niewiadomski, K. (2015). Komunikacja niewerbalna w misji nowej ewangelizacji: aspekt teologicznomoralny, Seminare. Poszukiwania naukowe, 36/4, 53-65.

Papież Franciszek. (2015, 24 maja). Laudato si’ [Encyklika poświęcona trosce o wspólny dom]. Watykan. http://www.vatican.va/content/dam/francesco/pdf/encyclicals/documents/papafrances o_20150524_enciclica-laudato-si_pl.pdf (dostęp: 21.05.2025).

Ptaszyńska, A. A. (2019). Antropocen, wielkie przyspieszenie i insektagedon. Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych, 68(4), 553-560.

Sitko, B. (2021). Wegetarianizm ekologiczny jako ratunek dla klimatu i środowiska. Wybrane

problemy i kierunki proekologicznych działań. Facta Ficta. Journal of Theory, Narrative & Media, 8 (2/2021), 43-57.

Sitko, B. (2022). Zdrowie ludzi i zwierząt a chów masowy w działaniach komunikacyjnych Koalicji Społecznej Stop Fermom Przemysłowym. W Sitko, B, Kurowicka-Roman, E. & Kobylański, D. (Red.), Świat wobec współczesnych wyzwań społecznych, Łódź: Wydawnictwo Naukowe ArchaeGraph, 83-92.

Skubała, P. (2020). Myślenie relacyjne, inkluzyjne w dobie kryzysu klimatycznego. W Urbaniak, M. (Red.), Edukacja Etyczna. Etyczne implikacje katastrofy klimatyczno środowiskowej, 17/2020, 5-16.

Strona internetowa Caritas Polska. Misja i statut. https://caritas.pl/misja-i-statut/ (dostęp: 22.05.2025)

Strona internetowa Caritas Polska. O nas. https://caritas.pl/o-nas/ (dostęp: 22.05.2025).

Strona internetowa projektu „Caritas Laudato si’”. Biblioteka, https://laudatosi.caritas.pl/biblioteka/ (dostęp: 21.05.2025).

Strona internetowa projektu „Caritas Laudato si’”. Dla mediów. https://laudatosi.caritas.pl/dla mediow/ (dostęp: 21.05.2025).

Strona internetowa projektu „Caritas Laudato si’”. Ekobook, https://laudatosi.caritas.pl/ekobook/ (dostęp: 21.05.2025).

Strona internetowa projektu „Caritas Laudato si’”. Ekologia integralna, https://laudatosi.caritas.pl/ekologia-integralna/ (dostęp: 21.05.2025).

Strona internetowa projektu „Caritas Laudato si’. Eko spoty, https://laudatosi.caritas.pl/artykuly/6-spotow-edukacyjnych-laudato-si/ (dostęp: 21.05.2025).

Strona internetowa projektu „Caritas Laudato si’”. Podcasty o ekologii, https://laudatosi.caritas.pl/biblioteka/ (dostęp: 21.05.2025)

Strona internetowa projektu „Caritas Laudato si’. Wspólnoty Działania, https://laudatosi.caritas.pl/wspolnoty-dzialania/ (dostęp: 21.05.2025).

Strona internetowa projektu „Caritas Laudato si’”. Załóż swój podzielnik, https://laudatosi.caritas.pl/podzielnik/zaloz/ (dostęp: 21.05.2025).

Sztompka, P. (2019). Autentyczność przekazu w komunikacji międzyludzkiej. Sekret papieża Franciszka. W Misztal, W, Nęcek, R. & Radej, M. (Red.), Papież Franciszek i współczesność: Z refleksji nad fenomenem komunikowania się, Kraków: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, 59-70.

Tkocz, A. (2016). Rola marketingu społecznego w kształtowaniu zmian społecznych, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 458, 23-32. DOI: 10.15611/pn.2016.458.02.

Urbaniak, M. (2020). O projekcie nowej etyki środowiskowo-klimatycznej. Zarys podstawy aksjologicznej projektu. W Urbaniak, M. (Red.), Edukacja Etyczna. Etyczne implikacje katastrofy klimatyczno-środowiskowej, 17/2020, 77-92.

Wasilik, K. (2014). Trendy w zachowaniach współczesnych konsumentów – konsumpcjonizm a konsumpcja zrównoważona. Konsumpcja i rozwój, 1(6), 66-74.

Opublikowane
2025-12-31
Jak cytować
[1]
Sitko, B. 2025. Edukacja ekologiczna NGO w świetle nauczania papieża Franciszka: Analiza działalności komunikacyjnej projektu „Caritas Laudato si’”. Perspektywy Kultury. 51, 4 (grudz. 2025), 513-528. DOI:https://doi.org/10.35765/pk.2025.5104.32.