Tematy numerów w roku 2027

Nr 56, 2027/1
"Transformations: Space in Culture, Literature, and Language"

Call for papers do 56 numeru „Perspektyw Kultury” (1/2027)

As the world today faces various challenges and contingencies generated by globalisation, political instability, and a major environmental crisis, the volume explores the ongoing transformation and the ensuing re-conceptualisation of space. We welcome papers exploring the theme of spatial transformations within the fields of literary, linguistic, and culture studies. The volume addresses change in the broad context, ranging from geopolitical re-definitions of borders to the binaries such as local/global, domestic/foreign, or communal/individual, with the transformations registered as a dis/continuation of certain trends, attitudes, or currents. With these perspectives in mind, the editors wish to encourage a scholarly reflection on caesuras and continuities discernible in culture, language, and literature. Topics may include but are not limited to:

– theoretical conceptualisations of space;
– lines, borders, and landscapes: progress, regress, evolution, and revolution in history, literature, philosophy, and the educational sciences with regard to space;
– demarcating space across disciplines;
– inner vs. outer space: caesuras and continuities in language, literature, and culture;
– semantics of spatial transformation as applied in linguistic and literary studies;
– transformative changes in genres, modes, and other typologies;
– narrative transformations in creating/rendering space (narrative patterns, plot structures etc.);
– (trans)formations of the human: man and/within nature;
– post-anthropocentric space transformation.

Guest Editor of the Issue: dr hab. Sylwia Janina Wojciechowska, prof. UIK

Zapraszamy do nadsyłania artykułów!

Termin nadsyłania tekstów: 5. września 2026 r.

***

Nr 57, 2027/2
"Numer tematyczny"

Call for papers do 57 numeru „Perspektyw Kultury” (2/2027)

Działalność współczesnych instytucji kultury cechuje swoisty paradoks. Z jednej strony oczekuje się, że będą one miejscem, w którym dba się o zachowanie wartości kulturowych i realizuje misję edukacyjno‑społeczną, z drugiej strony wymaga się odpowiedniej frekwencji oraz sprawnego działania w warunkach gospodarki rynkowej. Z jednej strony kładzie się nacisk na to, aby stawały się one organizacjami partycypacyjnymi (Gaweł, 2020), z drugiej strony przeszkodą pełnego zaangażowania odbiorców są uwarunkowania prawne: specyficzne przepisy, normy i regulaminy. Z jednej strony wymaga się permanentnego rozwoju, innowacyjności i przyjęcia perspektywy organizacji uczącej się (Ćwikła i in., 2022), a także pełnej dostępności (Badania w…, 2022), z drugiej organizacje kultury zmagają się z permanentnym niedoborem środków finansowych. Z jednej strony oczekuje się elastyczności, zarządzania zwinnego, z drugiej strony istnieje wiele wewnętrznych barier wprowadzania zmian, choćby utrwalona, skostniała kultura organizacyjna. Wyzwaniem związanym ze specyfiką działalności instytucji kultury jest także konieczność łączenia tego, co stanowi istotę działalności kulturalnej i artystycznej, ze zmianami w zakresie potrzeb i percepcji publiczności oraz postępem technologicznym, czego przykładem może być problem integracji gromadzenia, interpretacji, ochrony i upowszechniania dziedzictwa kulturowego z aktywnością informacyjną odbiorców oraz wykorzystywaniem coraz to szerszej palety narzędzi medialnych i sztucznej inteligencji.

Ta aporetyczna sytuacja, w jakiej znajdują się współczesne organizacje kultury, rodzi określone trudności, których nie da się pokonać bez wdrażania nowatorskich rozwiązań z zakresu planowania, organizowania, motywowania i kontroli bieżącej działalności. Istotnymi czynnikami sukcesu w dążeniu do skutecznego radzenia sobie w tych uwarunkowaniach są: aktualna wiedza, wyobraźnia organizacyjna, a także szczególnego rodzaju umiejętności analityczne i kompetencje z zakresu zarządzania organizacją jako całością. Mimo, zdawałoby się, tej oczywistej prawdy nadal w wielu placówkach kultury bagatelizuje się potrzebę istnienia systemowego  mechanizmu  zarządzania. Wynika to m.in. ze, wspomnianej wyżej, specyfiki funkcjonowania instytucji kultury, ponadto braku tradycji w tej sferze działalności, a także niedoboru odpowiednich menedżerów kultury. Łukasz Gaweł określa to mianem defensywnej pozycji zarządzania w organizacjach publicznych (Gaweł, 2011, s. 23).

Biorąc powyższe pod uwagę, celem wydania specjalnego będzie zapełnienie luki badawczej dotyczącej zdefiniowania oraz identyfikacji specyficznych uwarunkowań i czynników mających wpływ na zarządzanie zasobami ludzkimi, finansowymi, rzeczowymi i informacyjnymi w sferze kultury. Istotna będzie także próba odpowiedzi na pytania: Jakie działania powinny podejmować współczesne organizacje kultury w celu przełamywania barier wynikających z funkcjonowania w specyficznym tym sektorze? Jaką perspektywę zarządzania przyjąć, by z jednej strony radzić sobie z aporiami działalności kulturalnej, a z drugiej nie rezygnować z żadnych wartości i założeń określonych w misji organizacji kultury? Opublikowane na łamach numeru specjalnego artykuły i uzyskane wyniki badań naukowych powinny się przełożyć na progres w zakresie sprawnego i skutecznego osiągania niewątpliwie złożonych celów przez tego typu instytucje. Przyjmujemy założenie, iż zarządzanie w warstwie teoretycznej musi się mieścić w paradygmacie systemowym, uwzględniającym podejście holistyczne do organizacji, natomiast od strony praktycznej musi uwzględniać ujęcie funkcjonalne.

Bibliografia

 Ćwikła, M., Konior, A., Laberschek, M., Pluszyńska, A. i Szostak, A. (2022). Mirror, mirror on the wall, do I want to know at all? A story about cultural organizations that conduct research on themselves and those that do not. International Journal of Cultural Policy, 29(4), 518–536.

Gaweł, Ł. (2011). Szlaki dziedzictwa kulturowego. Teoria i praktyka zarządzania. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Gaweł, Ł. (2020.) Społeczna odpowiedzialność organizacji kultury. Muzea w otoczeniu społecznym. W: A. Pluszyńska, A. Konior i Ł. Gaweł, Zarządzanie w kulturze. Teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo PWN.

Kocój, E., Laberschek, M., Kopeć, K. i Plebańczyk, K. (red.). (2022). Metodologia badań w sektorze kultury i mediów. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Laberschek, M., Szostak, A., Kosińska, O. i Kaczmarek, M. (red.). (2025). Badania w sektorze kultury. (Współ)tworzenie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pluszyńska, A., Konior, A. i Gaweł, Ł. (2020). Zarządzanie w kulturze. Teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo PWN.

Pluszyńska, A., Kopeć, K. i Laberschek, M. (red.). (2022). Badania w sektorze kultury. Dostępność. Kraków: Attyka.

Pluszyńska, A. i Laberschek, M. (2020). Marketing w organizacjach kultury: zastosowanie koncepcji marketingu mix na przykładach. W: A. Pluszyńska, A. Konior, Ł. Gaweł, Zarządzanie w kulturze: teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 182-195.

Redaktorzy

• dr hab. Barbara Pabian, prof. Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
• dr hab. Katarzyna Bilińska, prof. Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
• dr Justyna Szymczyk, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach

Zapraszamy do nadsyłania artykułów!

Termin nadsyłania tekstów: 15 lutego 2027r.

***

Zapraszamy do publikowania na łamach czasopisma naukowego „Perspektywy Kultury/ Perspectives on Culture”. Parametr czasopisma – 100 punktów. Szczegółowe instrukcje na stronie czasopisma.ignatianum.edu.pl/pk