Pornografia pod woalką grozy

o ideologii horroru ekstremalnego

Słowa kluczowe: horror, horror ekstremalny, pornografia, ideologia, kultura popularna

Abstrakt

Horror ekstremalny to skrajna odmiana literatury grozy. Na kartach reprezentujących ten gatunek powieści znajdziemy liczne naturalistyczne, a czasem groteskowe opisy brutalnych morderstw, tortur, okaleczania, stosunków seksualnych, a także aktów zoofilii, pedofilii, nekrofilii i innych. Dokładniejsza analiza reprezentujących ten gatunek, uznawanych za klasyczne, powieści pokazuje jednak, że jego nazwa jest nie tylko myląca, ale wręcz błędna.  Najważniejsze różnice pojawiają się już na poziomie ideologii. Patrząc na horror literacki z tej perspektywy, można zauważyć, że jedną z jego głównych funkcji jest utrwalenie panującego porządku poprzez starcie normalnego z nienormalnym, na skutek którego to pierwsze zostaje potwierdzone. Zależność ta nie zachodzi w ekstremalnej odmianie literatury grozy. W jej przypadku trudno mówić o jakiejkolwiek ideologii poza jedną: łamaniem wszelkiego tabu, przekraczaniem kolejnych granic. Takie praktyki są zaś właściwe dla pornografii. Z tego też względu – a także poprzez zwrócenie uwagi na wyróżniki gatunkowe i strukturalne – należy stwierdzić, że horror ekstremalny reprezentuje właśnie ten nurt i powinien być klasyfikowany jako twórczość pornograficzna.

Bibliografia

Bauman Z.(2008). Płynny lęk. J. Margański (tł.). Kraków: Wydawnictwo Literackie

Carrol N. (2004). Filozofia horroru albo paradoksy uczuć. M. Przylipak (tł.), Gdańsk: Słowo/obraz terytoria

Has-Tokarz A. (2011). Horror w literaturze współczesnej i filmie. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej

Hendrix G. (2021). Posłowie. W: Johnson M. Zabawmy się u Adamsów. B. Czartoryski (tł.), Czerwonak: Vesper, 311-317.

Houellebecq M. (2007). H.P. Lovecraft. Przeciw światu, przeciw życiu. J. Giszczak (tł.). Warszawa: Wydawnictwo Literackie.

King S. (2014), Danse Macabre. P. Braiter i P. Ziemkiewicz (tł.). Warszawa: Prószyński i S-ka.

Marcus S. (1966). The Other Victorians: A Study of Sexuality and Pornography in Mid-ninetennth-century England. Nowy Jork: Basic Books.

Nijakowski L (2010). Pornografia. Historia, znaczenie, gatunki. Warszawa:Iskry.

Roudinesco E. (2009), Nasza mroczna strona. Z dziejów perwersji. Bogdan Baran (tł.), Warszawa: Czytelnik.

Sułkowski B (2006). Przemoc i pornografia śmierci jako przynęty medialne Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Wiktorowski (2016). Pornografia – od medykalizacji do „nozologicznej” precyzji na przykładzie pornografii internetowej. W: Płonka-Syroka (red). Antropologia miłości, T.VIII, r Wrocław: Oficyna Wydawnicza Arboretum , 225-274.

Wiktorowski G (2016). Pornografia – not a love story. W: Płonka-Syroka (red). Antropologia miłości, T.VIII, r Wrocław: Oficyna Wydawnicza Arboretum, 185-224.

Williams L (2010). Hard core. Władza, przyjemność i „szaleństwo widzialności”. Burzyńska J., Hansz I. ,Wojtyna M. (tł.) Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.

Williams L (2013). Seks na ekranie. M. Wojtyna (tł.), Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.

Opublikowane
2026-03-26
Jak cytować
[1]
Bernacki, P. 2026. Pornografia pod woalką grozy : o ideologii horroru ekstremalnego. Perspektywy Kultury. 52, 1 (mar. 2026), 333-350. DOI:https://doi.org/10.35765/pk.2025.5201.23.