Ewaluacja dorobku naukowego w obszarze zarządzania mediami w Polsce
An Evaluation
Abstrakt
Kluczowym zadaniem zarządzania mediami jest łączenie ogólnej teorii zarządzania ze specyfiką branży medialnej. Zarządzanie nią jest złożonym procesem, gdyż opiera się na wartościach ekonomicznych, kulturowych i społecznych. Oprócz wyzwań praktycznych, zarządzanie mediami stanowi również poważne wyzwanie dla badaczy, którzy próbują zrozumieć tę rzeczywistość i zaproponować teorie przydatne dla praktyków. Proponowany artykuł ocenia polski dorobek naukowy w zakresie zarządzania mediami poprzez mapowanie tematów, metod badawczych i słów kluczowych (przy użyciu następujących metod: analiza danych zastanych i jakościowa analiza treści). W latach 2018–2025 zebrano łącznie 186 cytowalnych artykułów naukowych z dziewięciu czasopism naukowych, według kryteriów: językowego i dostępności cyfrowej. Ustalono, że publikacje te stanowiły 12% wszystkich artykułów opublikowanych w badanych czasopismach we wskazanym okresie. Do najczęstszych tematów w ramach zarządzania mediami należą zarządzanie strategiczne i strategia, zarządzanie produktem medialnym, krajobraz medialny, branża medialna i zarządzanie publicznością. Najmniej popularne tematy to rynek pracy w mediach i przywództwo. Zupełnie nieobecne tematy to: fuzje i przejęcia, teorie różnorodności, inkluzywności, teorie płci, kultura organizacyjna lub międzynarodowe zarządzanie mediami. Dorobek naukowy oceniono jako różnorodny i bogaty tematycznie, choć wskazano tematy ważne do podjęcia. We wszystkich analizowanych artykułach dominują badania jakościowe, w tym analiza treści, studia przypadków, analiza dyskursu i badania źródłowe. Stwierdzono również, że dobór słów kluczy jest nieco przypadkowy, zbyt ogólny, zbyt szczegółowy lub zbyt publicystyczny. Autorki niniejszego artykułu postulują stworzenie katalogu słów kluczy.
Bibliografia
Bajew, M. (2023). Poszukiwanie śladów tożsamości gracza w opiniach o grach wideo. Kultura – Media – Teologia, 54, 31–50.
Bałdys, P. & Piątek, K. (2019). Rola mediów w definiowaniu współczesnych wzorców ojcostwa. Media i Społeczeństwo, 10(1), 181–198.
Barańska, M. & Szot, L. (2021). Etyka w reklamie a granice wypowiedzi (kon-tekst samoregulacji). Kultura – Media – Teologia, 48, 24–60.
Bąk, S. (2021). Cele zarządzania ryzykiem w polskich przedsiębiorstwach sek-tora mediów notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Zarządzanie Mediami, 9(2), 267–280.
Błaszczok, A. (2024). Konwencjonalne modele scenariusza filmowego i ich kulturowe modyfikacje. Kultura – Media – Teologia, 60, 49–65.
Cetera, W. (2021). Poligrafia w czasie pandemii. Zarządzanie Mediami, 9(1), 173–189.
Chlebowski, M. (2022). Obraz wojny. O etycznych wyzwaniach dziennikarza telewizyjnego w czasie konfliktów zbrojnych. Media i Społeczeństwo, 17(2), 72–81.
Chlebowski, M. (2024). AI w newsach. Standardy dziennikarskie, praktyki redakcyjne, wyzwania. Media i Społeczeństwo, 20(1), 109–121.
Chomik, D. (2025). Zasada zrównoważonego rozwoju a powinności dzienni-karskie w wybranych polskich regulacjach prawnych i etycznych. Media Biznes Kultura, 19(2), 135–147.
Chyliński, M. (2020). Zarządzanie jakością w dziennikarskich procesach pracy. Zarządzanie Mediami, 8(4), 407–419.
Czopek, J. (2019). Rzeszowska prasa lokalna w pierwszych latach II Rzeczypo-spolitej (1918–1924). Studia Medioznawcze, 4(79), 342–354.
Cyrek, B. (2020). YouTube jako serwis społecznościowy – w stronę klasyfikacji witryny. Zarządzanie Mediami, 8(2), 119–152.
Dąbrowska-Cendrowska, O. (2019). Wizerunek kobiety dojrzałej (50+) w mediach. Analiza na podstawie wysokonakładowych magazynów adre-sowanych do kobiet. Media i Społeczeństwo, 10(1), 118–132.
Dąbrowska-Cendrowska, O. (2020). Segment magazynów true story w Polsce i w Wielkiej Brytanii. Analiza na podstawie „Chwili dla Ciebie” i „Take a Break”. Media i Społeczeństwo, 12(1), 244–261.
Dopierała, W. & Ossowski, S. (2018). Polityzacja audycji informacyjnych w Polsce na przykładzie „Wiadomości” TVP i „Faktów” TVN. Com.press, 1(2), 4–25.
Durmaj, M. (2022). System medialny w Chinach. Media Biznes Kultura, 12(1), 157–170.
Dzierżyńska-Mielczarek, J. (2020). Sposoby badania wartości ekonomicznej mediów. Zeszyty Prasoznawcze, 63(1), 55–68.
Dzierżyńska-Mielczarek, J. (2023). Subskrypcje – nowy sposób finansowania prasy na przykładzie „Gazety Wyborczej”. Zeszyty Prasoznawcze, 66(1), 65–75.
Dziukiewicz, J. (2018). Mass media jako przestrzeń kreowania zachowań zdrowotnych społeczeństwa – dwie strony medalu. Media i Społeczeństwo, 9(2), 127–142.
Gałęzowski, M. (2018). Czasopismo „Panteon Polski” i jego redaktor Zygmunt Zygmuntowicz. Studia Medioznawcze, 4(75), 91–104.
Głuszek-Szafraniec, D. (2019). System mediów w Hiszpanii. Różnice regional-ne. Zeszyty Prasoznawcze, 62(4), 153–169.
Goban-Klas, T. (2025). Dawne-nowe czyli legacy media. Problem, nazewnic-two, diagnoza i prognoza. Zarządzanie Mediami, 13(4). Advance online publication.
Golonka, K. (2019). Homo creativum – mit kreatywności w agencjach rekla-mowych. Zarządzanie Mediami, 7(1), 45–59.
Hendzel, P. (2018). Internetowe sieci społeczne oparte na zdecentralizowa-nej architekturze (DOSN) a poprawa bezpieczeństwa i prywatności użyt-kowników social mediów. Zarządzanie Mediami, 6(3), 221–234.
Jabłonowski, M. (2018). Powołanie Polskiego Związku Wydawców Dzienników i Czasopism w 1928 roku w świetle zasobów Archiwum Akt Nowych. Stu-dia Medioznawcze, 3(74), 151–159.
Jędrzejewski, S. (2019). Radio publiczne w indywidualnych repertuarach mediów. Zarządzanie Mediami, 7(1), 1–13.
Jupowicz-Ginalska, A. (2018). Innowacje okładkowe w drukowanych magazy-nach ilustrowanych na przykładzie miesięcznika „Empire”. Studia Medio-znawcze, 1(72), 71–86.
Kantorski, P. (2018). Uchodźcy i antywartości na łamach „Polityki” i „Do Rze-czy” w 2015 roku. Com.press, 1(1), 40–61.
Kasprowski, Ł. (2020). Nadprodukcja talentów w formatach na przykładzie muzycznych talent show. Zarządzanie Mediami, 8(3), 277–302.
Kępa-Mętrak, J. (2020). Czy zmiany w funkcjonowaniu prasy lokalnej są ko-nieczne? Dyskusja wokół modeli prasy samorządowej i prywatnej. Zarzą-dzanie Mediami, 8(3), 153–168.
Klimkiewicz, B., and Wilk, M. (2018). Pluralizm mediów a media wspólnotowe w Unii Europejskiej i Polsce. Zeszyty Prasoznawcze, 61(4), 715–729.
Kononiuk, T. (2023). Dziennikarze na cyfrowych sterydach. Media Biznes Kultura, 15(2), 151–164.
Kowalik, K. (2018). Media online samorządów lokalnych – nowa struktura w systemie medialnym. Próba ujęcia in statu nascendi. Zeszyty Praso-znawcze, 61(3), 429–448.
Kowalik, K. (2024). Wykorzystanie sztucznej inteligencji w mediach lokalnych i regionalnych. Próba kategoryzacji narzędzi i trendów na podstawie prze-glądu literatury i raportów branżowych. Media i Społeczeństwo, 20(1), 122–140.
Kożdoń-Dębecka, M. (2025). Emocje w newsroomie. Analiza czynników wpływających na dobrostan psychiczny dziennikarzy i dziennikarek tele-wizyjnych na przykładzie trzech największych polskich nadawców telewi-zyjnych. Media Biznes Kultura, 18(1), 199–217.
Kuchta, M. & Mętel, S. (2023). Ewolucja rynku telewizyjnego w Polsce po roku 1989 (ze szczególnym uwzględnieniem kanału TVP Kultura). Zarzą-dzanie Mediami, 11(3), 211–225.
Kułaga, W. (2021). Program „Chłopaki do wzięcia” jako przykład utrwalania negatywnych stereotypów ludności wiejskiej. Transmisja patologii spo-łecznych w telewizji. Media i Społeczeństwo, 15(2), 147–168.
Leśniczak, R. (2025). Media konfesyjne jako podmiot komunikowania poli-tycznego Kościołów i Związków Wyznaniowych. Studia Medioznawcze, 26(1), 3–12.
Maguś, W. (2021). Twitter jako narzędzie zarządzania wizerunkiem. Zarządza-nie Mediami, 9(3), 507–533.
Maliszewski, J. (2019). Kreowanie wizerunku mężczyzny w dziennikach pra-sowych „Super Express” i „Fakt” w latach 2015–2017 w kontekście odpo-wiedzialności społecznej mediów. Kultura – Media – Teologia, 37, 38–68.
Mikosz, J. (2018). Charakterystyka rynku prasy łódzkiej. Szkic bibliograficzny. Media – Kultura – Komunikacja Społeczna, 14(4), 63–86.
Milczarczyk, A. (2019). Budowanie tożsamości organizacyjnej – studium przypadku dziennika „Rzeczpospolita”. Zarządzanie Mediami, 7(2), 97–115.
Miller, A. (2022). Rola radia w czasie pandemii. O weryfikacji informacji w audycjach Radia Kielce. Media i Społeczeństwo, 16(1), 52–66.
Nierenberg, B. & Bogdanov, D. (2023). „Sternicy mediów”. Opis projektu, kwestie metodologiczne. Zarządzanie Mediami, 11(2), 123–135.
Nierenberg, B., & Bujak, Z. (2025). Między Agorą a Koloseum. Zarządzanie Mediami, 13(4). Advance online publication.
Nowak, P. (2025). Kanały FAST jako element polskiego rynku medialnego. Zeszyty Prasoznawcze, 68(3), 404–428.
Nowosad, A., Turanli, U., & Grigoriva, M. (2020). Rynek prasy drukowanej w Turcji w latach 2012–2020. Media Biznes Kultura, 9(2), 35–56.
Piasecka-Strzelec, R. (2020). W obliczu zmian. Agencje informacyjne w Polsce w latach 2016–2019. Zeszyty Prasoznawcze, 63(4), 55–73.
Plášková, M. (2020). Zwierciadło Zaolzia, czyli media polonijne w Republice Czeskiej. Media i Społeczeństwo, 12(1), 220–228.
Sajna-Kunowsky, R. (2022). Specyfika i ewolucja systemów medialnych pań-stw Hispanoameryki – wybrane aspekty zagadnienia. Zeszyty Prasoznaw-cze, 65(4), 9–23.
Soczyński, S. (2021). Corporate Digital Responsibility w przedsiębiorstwach medialnych. Zarządzanie Mediami, 9(4), 695–706.
Szostak, S. (2021). Kultura produkcji polskich seriali fabularnych w latach 1998–2012. Kultura – Media – Teologia, 45, 73–114.
Szot, L. (2020). Radio Wrocław w środowisku upolitycznionym. Studia Me-dioznawcze, 4(83), 748–762.
Szynol, A. (2019). Czy paywall to być albo nie być wydawców prasy codzien-nej? Zeszyty Prasoznawcze, 62(4), 11–30.
Teler, A. (2021). Innowacja i nowość w branży medialnej w świetle teorii innowacyjności Josepha A. Schumpetera na przykładzie CNN. Zarządzanie Mediami, 9(1), 99–114.
Teler, A. (2023). Media w konflikcie interesów? Analiza deklaracji misji oraz sytuacji finansowej wybranych stacji radiowych. Media Biznes Kultura, 14(1), 111–127.
Trojanowska, O. (2023). Monetyzacja treści w internecie na przykładzie „Ga-zety Wyborczej”. Com.press, 6(1), 6–23.
Walkowiak, N. (2019). Sposoby finansowania prasy w Polsce i we Francji. Analiza porównawcza. Media i Społeczeństwo, 11(2), 334–349.
Wełna, Ż. & Woźniak, M. (2021). Dwie odmienne wizje rzeczywistości. Wia-domości TVP i Fakty TVN o strajku kobiet. Media i Społeczeństwo, 15(2), 184–201.
Wigienka, S. (2021). Przeciwdziałanie dezinformacji w dobie pandemii CO-VID-19. Com.press, 4(1).
Wolska-Zogata, I. (2018). Prasa informacyjna w ekosystemie nowych mediów. Media – Kultura – Komunikacja Społeczna, 14(3), 27–41.
Woźniak, M. (2020). Zaangażowanie czy obojętność? Telewizja wobec pro-blemów społecznych w Polsce. Media i Społeczeństwo, 13(2), 202–216.
Wróblewska-Jachna, J. (2022). Pandemia i infodemia. Refleksje nad jakością ekosystemu medialnego podczas pandemii COVID-19. Media i Społeczeństwo, 16(1), 36–51.
Zaborowska, P. (2024). Medialne marionetki. Jak manipulacja w mediach wpływa na demokracje i postawy polityczne społeczeństw. Media i Społeczeństwo, 20(1), 229–239.
American Economic Association. (n.d.). JEL classification codes guide. https://www.aeaweb.org/econlit/jelCodes.php (access: 30.12.2025).
Albarran, A.B. (2013). Media management and economics research: The first 75 years. In A.B. Albarran (Ed.), Media management and economics re-search in a transmedia environment (pp. 21–33). Routledge.
Albarran, A.B. (2014). Assessing the field of media management and eco-nomics research: Looking back, looking forward. Cuadernos de Infor-mación, 34, 111–121.
Albarran, A.B. & Moellinger, T. (2017). Examining media management and performance: A taxonomy for initiating a research agenda. In K.-D. Alt-meppen, C.A. Hollifield, & J. van Loon (Eds.), Value-oriented media man-agement: Decision making between profit and responsibility (pp. 19–32). Springer.
Anderson, C. (2006). The long tail: Why the future of business is selling less of more. Hyperion.
Brown, C. (2016). Media management: A critical discipline? In G.F. Lowe & C. Brown (Eds.), Managing media firms and industries. Media Business and Innovation (pp. 83–100). Springer.
Charmaz, K. (2006). Constructing Grounded Theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis. Sage.
Dupagne, M. (2018). Methodological approaches in media management and economics. In A.B. Albarran, B.I. Mierzejewska, & J. Jung (Eds.), Handbook of media management and economics (pp. 363–378). Routledge.
Faustino, P. (2015). Specific characteristics of the media industry: Business models and management challenges. Observacom. https://www.observacom.org/specific-characteristics-of-the-media-industry-business-models-and-management-challenges/ (access: 30.12.2025).
Ferguson, D.A. (1997). The domain of inquiry for media management re-searchers. In C. Warner (Ed.), Media management review (pp. 177–183). Erlbaum.
Ferguson, D.A. (2005). Industry-specific management issues. In A.B. Albar-ran, S.M. Chan-Olmsted, & M.O. Wirth (Eds.), Handbook of media man-agement and economics (pp. 297–323). Lawrence Erlbaum Associates.
García-Avilés, J.A. (2021). Review article: Journalism innovation research, a diverse and flourishing field (2000–2020). El Profesional de la Infor-mación, 30(6), e300615.
Glaser, B.G. (1963). Retreading research materials: The use of secondary analysis by the independent researcher. The American Behavioral Scien-tist, 6(10), 11–15.
Kelly, M.M., Martin-Peters, T., & Farber, J.S. (2024). Secondary data analysis: Using existing data to answer new questions. Journal of Pediatric Health Care, 38(4), 615–618.
Klaß, N. (2020). Open innovation in media innovation research – a systematic literature review. Journal of Media Business Studies, 17(3–4), 277–307.
Küng, L. (2007). Strategic management in the media: Theory to practice. SAGE Publications.
Lavine, J.M. & Wackman, D.B. (1988). Managing media organizations. Long-man.
Mierzejewska, B. I. (2011). Media management in theory and practice. In M. Deuze (Ed.), Managing media work (pp. 13–30). Sage.
Mierzejewska, B.I. (2018). Theoretical approaches in media management research revised. In A.B. Albarran, B.I. Mierzejewska, & J. Jung (Eds.), Handbook of media management and economics (pp. 17–35). Routledge.
Mierzejewska, B.I. & Hollifield, C.A. (2006). Theoretical approaches in media management research. In A.B. Albarran, S.M. Chan-Olmsted, & M.O. Wirth (Eds.), Handbook of media management and economics (pp. 37–66). Lawrence Erlbaum Associates.
Mierzejewska, B.I. & Shaver, D.P. (2014). Key changes impacting media man-agement research. International Journal on Media Management, 16(2), 47–54.
Murschetz, P.C., Omidi, A., Oliver, J.J., Kamali Saraji, M., & Javed, S. (2020). Dynamic capabilities in media management research: A literature review. Journal of Strategy and Management, 13(2), 278–296.
Napoli, P.M. (2003). Audience economics: Media institutions and the audience marketplace. Columbia University Press.
Napoli, P.M. (2011). Audience evolution: New technologies and the transformation of media audiences. Columbia University Press.
Picard, R.G. (2005). Unique characteristics and business dynamics of media products. Journal of Media Business Studies, 2(2), 61–69.
Polit, D.F. & Beck, C.T. (2021). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice. Wolters Kluwer.
Rohn, U. & Evens, T. (2020). Media management as engaged scholarship. In U. Rohn & T. Evens (Eds.), Media management matters. Challenges and Opportunities for Bridging Theory and Practice (pp. 9–28). Routledge.
Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. SAGE.
Strube, M. (2010). Development of transnational media management re-search from 1974–2009: A propositional inventory. International Journal on Media Management, 12(1), 13–32.
Sylvie, G., & Weiss, A.S. (2012). Putting the management into innovation and media management studies: A meta-analysis. International Journal on Media Management, 14(3), 183–206.
Wirtz, B.W., Pistoia, A., & Mory, L. (2013). Current state and development perspectives of media economics/media management research. Journal of Media Business Studies, 10(4), 1–29.
Copyright (c) 2026 Uniwersytet Ignatianum w Krakowie
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autor, zgłaszając swój artykuł, wyraża zgodę na korzystanie przez Wydawnictwo Uniwersystet Ignatianum z utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
Wydawca zobowiązuje się szanować osobiste prawa autorskie do utworu.
