Folk Models of Illness Based on Susan Sontag’s Essay Illness as a Metaphor
Abstract
The article analyzes conceptual and linguistic metaphors in Susan Sontag’s essay Illness as Metaphor in the context of Lakoff and Johnson’s theory of conceptual metaphor. The study focuses on the role of metaphors in language and their influence on expressing abstract concepts. The analysis situates Sontag’s metaphors within a broader research context, showing how they shape the perception of the reality of people with diseases, influence their understanding of the world, and may affect their behaviors and decisions. Furthermore, the article emphasizes the significance of Lakoff and Johnson’s conceptual metaphor theory as an interpretative tool, enabling a deeper understanding of the functioning of metaphors in Sontag’s essay.
References
Choromańska, M. (2000). Żywe metafory w języku dzisiejszej prasy (I). Poradnik Językowy, nr 2, 49–63.
Charteris-Black, J. (2012). Shattering the Bell jar: Metaphor, gender, and depression. Metaphor and Symbol, nr 27(3), 199–216. DOI: 10.1080/10926488. 2012.665796
Chojnacka-Kuraś, A. (2019). Kiedy walka staje się podróżą. O przeobrażeniach metafor opisujących doświadczenie chorowania z uwzględnieniem typu i fazy choroby. Prace Filologiczne, nr 79, 33–48.
Cott, J. i Sontag, S. (2014). Myśl to forma odczuwania. Susan Sontag w rozmowie z Jonathanem Cottem, przeł. D. Żukowski. Kraków: Wydaw-nictwo Karakter.
Czeremski, M. (2021). Mit w umyśle. Ewolucyjno-kognitywne podstawy form mitycznych. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Demjén, Z. i Semino, E. (2016). Using metaphor in healthcare: physical health. W: E. Semino i Z. Demjén (red.), The Routledge Handbook of Metaphor and Language. Abingdon: Routledge, 385–399.
Dryll, M.E. (2014). Rozumienie metafor charakteryzujących ludzi – perspekty-wa rozwojowa, praca doktorska. Warszawa.
Dzięcioł, E. (2010). Metafory potoczne a kompetencja komunikacyjna osób niesłyszących. Conversatoria Linguistica, nr 4, 13–21. DOI: 10.34739/clg
Kałuża, M. (2017). Choroba jako metafora w kontekście wykluczenia. Waria-cje na temat metaforyzacji choroby w eseistyce Susan Sontag i Dżumie Alberta Camusa. W: J. Hańderek i N. Kućma (red.), Wykluczenia. Perspek-tywy ponowoczesności, t. 3, Kraków: Ośrodek Badawczy Facta Ficta, 231–242.
Karwat, M. (2003). O statusie poznawczym i zaletach metafor. W: B. Kaczmarek (red.), Metafory polityki, T. 2. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa, 19–20.
Kiklewicz, A. (2006). Teoria metafor pojęciowych: zagadnienia dyskusyjne. W: A. Kiklewicz (red.), Język. Komunikacja. Wiedza. Mińsk: Prawo i ekonomika, 217–273.
Kostecki, W. (2005). O metaforach, polityce i politologii. W: B. Kaczmarek (red.), Metafory polityki, t. 3. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa.
Lakoff, G. (1982). Categories: An Essay in Cognitive Linguistics. W: I.-S. Yang (red.), The Linguistic Society of Korea. Seul: Hanshin Publishing Company, 139–193.
Lakoff, G. (1987). Women, Fire, and Dangerous Things: What Categories Re-veal about the Mind. Chicago: University of Chicago Press.
Lakoff, G. i Johnson, M. (1999). Philosophy in the flesh: The embodied mind and its challenges to Western thought. New York: Basic Books.
Lakoff, G. i Johnson, M. (2010). Metafory w naszym życiu, przeł. T.P. Krzeszowski. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
Ładoń, M. (2019). Choroba jako literatura. Studia maladyczne. Biblioteka „Opcji” nr 30. Stowarzyszenie Inicjatyw Wydawniczych. Katowice: Wy-dawnictwo Naukowe „Śląsk”.
Łukomski, P. (2017). Metafora pojęciowa jako forma eksperymentu myślo-wego. Studia Politologiczne, nr 46, 96–116.
Morzyńska-Wrzosek, B. (2020). Choroba i jej metafory w twórczości współ-czesnych polskich poetek. Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury, nr 32, 173–190.
Musolff, A. (2022). “World-beating” Pandemic Responses: Ironical, Sarcastic, and Satirical Use of War and Competition Metaphors in the Context of COVID-19 Pandemic. Metaphor and Symbol, nr 37(2), 76–87.
Niziołek, G. (2018). Zapomniana metafora AIDS. Teksty Drugie, nr 2, 354–368. DOI: 10.18318/TD.2018.2.22
Pajdzińska, A. (1999). Metafora pojęciowa w badaniach diachronicznych. W: A. Pajdzińska i P. Krzyżanowski (red.), Przeszłość w językowym obrazie świata. Lublin: UMCS, 51–66.
Pruś, K. (2019). Opowieść o jesieni jako rite de passage. Rola scenariuszy kultury w oswajaniu choroby nowotworowej u dzieci. Dziennikarstwo i Media, nr 10, 93–110. DOI: 10.19195/2082-8322
Semino, E. (2008). Metaphor in discourse. Cambridge: Cambridge University Press.
Sontag, S. (2016). Choroba jako metafora. AIDS i jego metafory, przeł. J. Andres. Kraków: Wydawnictwo Karakter.
Szejnach, P. (2015). Trudne umieranie. Narracyjne przedstawienia choroby i śmierci a doświadczenia osób terminalnie chorych. Warszawa: Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Fundacja Slawistyczna.
Tichoniuk-Wawrowicz, E. (2022). Nowotwór jako metafora: Susan Sontag i Oriana Fallaci. Pamięci Wiesławy Kłosek. W: M. Kaczor i P. Kładoczny (red.), Dobro – Prawda – Piękno, Prace aksjologiczne. Język – literatura – kultura, 3. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogór-skiego, 401–426. DOI: 10.34768/pa2022r23
Wojtukiewicz, A. (2020). Pandemia COVID-19 – metaforyka w głównych wy-daniach polskich dzienników telewizyjnych. com.press, nr 3(2). Pozyskano z: https://compress.edu.pl/e-wydania/item/pandemia-covid-19-metaforyka-w-glownych-wydaniach-polskich-dziennikow-telewizyjnych (dostęp: 23.02.2024).
Yang, Q. (2018). An Idealized Cognitive Model Analysis of Metaphors in Amer-ican Economic News Report, IOP Conference Series: Earth and Environ-mental Science. Pozyskano z: https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1755-1315/ 128/1/012002/pdf (dostęp: 28.02.2024).
Copyright (c) 2026 Perspectives on Culture
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Autor, zgłaszając swój artykuł, wyraża zgodę na korzystanie przez Wydawnictwo Uniwersystet Ignatianum z utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
Wydawca zobowiązuje się szanować osobiste prawa autorskie do utworu.
