Patografia w rytmie serca
Rok, w którym nie umarłem Mikołaja Grynberga
Abstract
The article suggests interpreting Mikołaj Grynberg’s book “The Year I Did not Die” as a patographic narrative. In this type of narrative, storytelling becomes a strategy for sustaining life and regaining a sense of self after experiencing a sudden heart attack. By placing illness within a narrative framework, it shifts from medicine to the sphere of experience and meaning-making. Rather than clinical data and therapeutic procedures, we are presented with an intimate account oscillating between feelings of control, helplessness, fear, and agency. A narratological analysis reveals that the structure of Grynberg’s book — short, rhythmic chapters reminiscent of heartbeats — mirrors the dynamics of the borderline experience while simultaneously organising the chaos of the narrative. As a “sick writer”, the author uses his literary skills to reconstruct his physical and existential crisis, transforming it into a communicable story that breaks the monopoly of medical discourse and gives voice to the patient.
The article contextualises this approach within the framework of medical humanities and pathography research, emphasising the contemporary shift from eschatology to the subjective perspective of patients, who are often isolated and alone. The article’s thesis is that patographic “storytelling to live” not only tames trauma and breaks the cultural silence surrounding suffering, but also has a therapeutic effect. It gives the disease a form that enables understanding and negotiation of identity and the practice of caring for physical and metaphysical healing.
References
Białoszewski, M. (2014), Zawał. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Brach-Czaina, J. (2018), Szczeliny istnienia. Warszawa: Dowody na Istnienie.
Certeau de, M. (2008), Wynaleźć codzienność. Sztuki działania. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Cioran, E. (2008), Upadek w czas. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
Grynberg, M. (2025), Rok, w którym nie umarłem. Warszawa: Wydawnictwo Agora.
Jaspers, K. (1978), Sytuacje graniczne. W: R. Rudziński, Jaspers. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Loba. M. (2013), Wokół narracyjnego zwrotu. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Minois, G., (2020), Ksiądz i lekarz. Od świętych uzdrowicieli do bioetyki. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
Sontag, S. (1999), Choroba jako metafora. AIDS i jego metafory. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Szczeklik, A. (2009), Katharsis. O uzdrowicielskiej mocy natury i sztuki. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Woods, A. (2021), Więcej niż ramy. Nowe spojrzenie na narracyjność, chorobę i ucieleśnione doświadczenie siebie. Teksty Drugie, nr 1, s. 245-266. DOI: 10.18318/td.2021.1.15.
Netnografia
Zatońska, B. (2025), Mikołaj Grynberg: „Szukam wzoru na czas, chcę wiedzieć, ile mi zostało”. Pozyskano z: https://edukacja.dziennik.pl/aktualnosci/artykuly/9862332,mikolaj-grynberg-szukam-wzoru-na-czas-chce-wiedziec-ile-mi-zostalo.html (dostęp: 19.08.2025).
Copyright (c) 2026 Perspectives on Culture

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Autor, zgłaszając swój artykuł, wyraża zgodę na korzystanie przez Wydawnictwo Uniwersystet Ignatianum z utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
Wydawca zobowiązuje się szanować osobiste prawa autorskie do utworu.
