These Bills, Percepts, and Expenses
Financial Records as a Source for Research on the Kraków Fustian Guild
Abstract
The article presents selected documents preserved in the Scientific Library of the Polish Academy of Arts and Sciences and the Polish Academy of Sciences in Krakow, which concern the activities of the Krakow fustian guild. The focus is on manuscript no. 1571: Files of Krakow dyers, fustian makers and weavers (1764–1845), an association which brought together fustian producers and traders. As a guild, it had, among other things, its own statute and a chest called a lada (guild box). The guuild’s activities aimed to protect the interests of this professional group. The analysis covers the guild’s income and expenses, their categories, and the daily necessities related to supporting members and fulfilling the provisions of the statutes. An integral part of the text is an annex containing a critical edition of nine financial records of the guild.
References
Biblioteka Naukowa PAU i PAN, sygn. rkps 1571: Akta krakowskich farbiarzy, barchaników i tkaczy (1764-1845).
Biblioteka Jagiellońska, sygn. Rkp. 16 IV: Kodeks Baltazara Behema. Pozyskano z: https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=287325&from=&dirids=1&ver_id=&lp=2&QI= (dostęp: 23.09.2023).
Biblioteka Jagiellońska, sygn. Rkp. 5353: Pauli, Ż. Cechy krakowskie w porządku abecadłowym, cech barchanników, cech złotników. Pozyskano z: https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/667844/edition/762826#description (dostęp: 23.09.2023).
Ameisenowa, Z. (1961). Kodeks Baltazara Behema. Warszawa: Auriga Oficyna Wydawnicza.
Antoni Rozmanith. Pozyskano z: https://www.poczetkrakowski.pl/tomy/show_article,antoni-rozmanith-1992.html (dostęp: 27.09.2023).
Barchan – Wielki słownik języka polskiego PAN. Pozyskano z: https://wsjp.pl/haslo/podglad/99844/barchan/5241914/tkanina (dostęp: 23.09.2023).
Barchan. W: A. Brückner (1957). Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa: Wiedza Powszechna, 15.
Barchan. W: S. Urbańczyk (red.), (1953). Słownik staropolski. T. 1, A–, Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolinskich, 61–62.
Barchan. W: S.B. Linde (1854). Słownik języka polskiego. T. 1, A–F, Lwów: W Drukarni Zakładu Ossolińskich, 57.
Barchanowy – Wielki słownik języka polskiego PAN. Pozyskano z: https://wsjp.pl/haslo/podglad/99845/barchanowy#chronologizacja (dostęp: 23.09.2023).
Bardel, F. (1901). Cech Piekarzy Krakowskich w czasach Rzeczypospolitej polskiej : na podstawie ksiąg i dokumentów tego cechu. Kraków: nakładem Cechu Piekarzy Krakowskich.
Bąkowski, K. (1903). Dawne cechy krakowskie (z rycinami). Kraków: nakładem Tow. Miłośników Historyi i Zabytków Krakowa.
Chmiel, A. (1922). Godła rzemieślnicze i przemysłowe krakowskie od połowy XIV w. aż do XX w.: z 8 rycinami w tekście i 121 na tablicach. Kraków: nakł. i druk M. Muzeum Przemysłowego im. A. Baranieckiego.
Chotkowski, W. (1891). Rzemiosła i cechy krakowskie w XV w. Kraków: nakładem autora : G. Gebethner i Sp.
Czubek, J. (1906), Katalog rękopisów Akademii Umiejętności w Krakowie, Kraków: Akademia Umiejętności, 1906.
Danowska, E. (2008). Posiadłość Stanisława Konopki w Krakowie: opis z 1837 roku. Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie, R. LIII, 107–137.
Danowska, E. (2019). Codzienność w rzeczach śp. Emilii z Friedleinów Majerowej : inwentarz pośmiertny z 1842 r. Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie, R. LXIV, 53–86.
Doroszewski, W. (red.) (1958). Słownik języka polskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna. Pozyskano z: https://sjp.pwn.pl/doroszewski/lista (dostęp: 27.09.2023).
Encyklopedia PWN. Pozyskano z: https://encyklopedia.pwn.pl/ (dostęp: 23.09.2023).
Fabiański, M. (tekst), Podlecki, J. (fot.) (2000). Miniatury z „Kodeksu Baltazara Behema”. Kraków: Wydawnictwo „Karpaty” – Andrzej Łączyński.
Gach, P.P. (2000). Krakowskie prawodawstwo cechowe w X, XVI i na początku XVII stulecia, Roczniki Humanistyczne, t. 48, nr 2, zesz.spec., 145–164.
Gadocha, M. (2012). Cech piekarzy i handel chlebem w Krakowie w okresie nowożytnym. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Pedagogicznego.
Gąsiorowski, W. (1860). Cechy krakowskie. Ich dzieje ordynacye, listy, swobody, zwyczaje i t.p. jako materyał do historyi sztuk, rzemiosł, przemysłu dawnej Polski, a mianowicie wzrostu, kwitnienia i upadku tychże w Krakowie. Z aktów cechowych i innych rękopisów. Kraków: nakładem Czcionkarni Ż. J. Wywiałkowskiego.
Grodziski, S. (1955). Stosunek szlachty do cechów w świetle statutu warckiego. Czasopismo Prawno-Historyczne, t. 6, z. 2, 178–193.
Ihnatowicz, I. (1962), Projekt instrukcji wydawniczej dla źródeł historycznych XIX i pocz. XX wieku. Studia Źródłoznawcze, t. 7, 99–123.
Kiryk, F. (1970). Z dziejów wędrówek czeladników krakowskiego rzemiosła metalowego. Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie, z. 35, Prace Historyczne V, 47–63
Kiryk, F. (2007), Porządek cechowy w lokacyjnym Krakowie. W: J. Rajman (red.), Kraków. Studia z dziejów miasta. W 750 rocznicę lokacji, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 76–86.
Klepacka, J. (1957). Zabytki cechowe w zbiorach Muzeum Historycznego miasta Krakowa, Kraków: Muzeum Historyczne Miasta Krakowa.
Kucia, A. (2010). Funkcje rzemieślniczo-handlowe rynku średniowiecznego Krakowa, Kazimierza i Kleparza. Wratislavia Antiqua. Studia z dziejów Wrocławia, t. 13, 259–267.
Kumaniecki, K.W. (1906). Cechy rękodzielnicze w Krakowie. Kraków: [n.].
Lepszy, K. (1953). Instrukcja wydawnicza dla źródeł historycznych od XVI w. do poł. XIX w., Wrocław: Zakład im. Ossolińskich.
Łuszczkiewicz, W. (1986). Obrazy szkół cechowych polskich XV-go, XVI-go i XVII-go wieku, Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne, t. 3, nr 3, ł. 5–28, tabl.
Moskal, K. (2014), Cechy jako bractwa religijne. Zabytki w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa związane z życiem religijnym cechów. W: D. Burdzy, B. Wojciechowska (red.) Bractwa religijne w średniowieczu w okresie nowożytnym (do końca XVIII w.). Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, 353–365.
Moskal, K. (2018). Chorągiew cechu rybaków krakowskich i kazimierskich w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Rocznik Krakowski, t. LXXXIV, 2018, 121–132.
Myśliński, M. (2011). Złotnicy krakowscy i ich cech w latach autonomii galicyjskiej 1866–1914, Kraków: Księgarnia Akademicka.
Piekosiński, F. (1885). Prawa i przywileje m. Krakowa, t. 1, Kraków: Akademia Umiejętności, 492–493.
Poczet Krakowski. Pozyskano z: https://www.poczetkrakowski.pl/ (dostęp: 23.09.2023). Rozanow, Z. (2017). Sekrety miniatur kodeksu Baltazara Behema. Katowice: Wydawnictwo „Sapientia”.
Rybarski, R. (1928). Handel i polityka handlowa w XVI stuleciu. T. 1: Rozwój handlu i polityki handlowej, Poznań: Towarzystwo Miłośników Miasta Poznnaia.
Seredyński, W. (1869). Rękopismy Towarzystwa Naukowego systematycznie zestawione, Kraków: Towarzystwo Naukowe Krakowskie, 51.
Stanisław Kostka Zarzecki. Pozyskano z: https://www.poczetkrakowski.pl/tomy/show_article,stanislaw-kostka-zarzecki-1003.html (dostęp: 27.09.2023).
Stesłowicz, W. (1892). Cechy krakowskie w okresie powstania i wzrostu. Lwów: [Towarzystwo Historyczne].
Turnau, I. (1999). Słownik ubiorów : tkaniny, wyroby pozatkackie, skóry, broń i klejnotu oraz barwy znane w Polsce od średniowiecza do początku XIX w.. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper, 19.
Wielki słownik języka polskiego PAN. Pozyskano z: https://wsjp.pl/ (dostęp: 27.09.2023).
Copyright (c) 2025 Perspectives on Culture

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Autor, zgłaszając swój artykuł, wyraża zgodę na korzystanie przez Wydawnictwo Uniwersystet Ignatianum z utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
Wydawca zobowiązuje się szanować osobiste prawa autorskie do utworu.