Covidowa moda
na przykładzie wirtualnej wystawy masek pandemicznych Clothing the Pandemic
Abstrakt
Autorki postrzegają modę przede wszystkim jako istotny środek wyrazu, regulujący współżycie między ludźmi. Ustawiczna zmienność wielu jej wytworów i olbrzymie pragnienie wprowadzania i aplikowania innowacji czyni modę szczególnie interesującym przedmiotem badań. W artykule analizie poddane zostają modne covidowe przedstawienia pojawiające się na różnych elementach ubioru, zwłaszcza maskach. Pierwsza część rozważań koncentruje się na odpowiedzi na pytanie: co to jest moda? Następnie omówione zostają najbardziej charakterystyczne werbalne i wizualne bestsellerowe wręcz motywy pandemiczne. Pandemia, szczególnie w okresach lockdownów, zmieniła zasady ubioru, które stopniowo rozluźniały się, stawiając na wygodę, prostotę i funkcjonalność. Badaczki pokazują również, że covidowa moda, przede wszystkim w postaci masek oraz przedmiotów codziennego użytku, przeszła do muzeów. Ostatnia część rozważań poświęcona jest właśnie wirtualnemu muzeum masek, które stanowi świadectwo naszych czasów o niebywale ważnym przesłaniu.
Bibliografia
Bani Adam. Pozyskano z: https://clothingthepandemic.museum/item/bani-adam-paper-mask/ (dostęp: 18.07.2023).
Bańko, M. (red.). (2000). Inny słownik języka polskiego, red. M. Bańko, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bateman, K. COVID-19 Might Change The Way We Dress Forever, 27.04.2020. Pozyskano z: https://www.teenvogue.com/story/covid-19-might-change-the-way-we-dress-forever (dostęp: 18.07.2023).
Body and Spirit. Pozyskano z: https://clothingthepandemic.museum/room/body-spirit/ (dostęp: 18.07.2023).
Chmielińska, A., (2014). Moda – między konformizmem a przekraczaniem granic (w świetle koncepcji Georga Simmla). W: W. Bobrowicz, D. Kubinowski, Z. Pakuła (red.), Moda w kulturze, sztuce i edukacji. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 67–78.
Chowaniec, U. (2015). Między dyskursem literackim jako językiem mody a modą jako dyskursem płci. W: J. Bujak-Lechowicz, Kulturowy obraz mód społecznych. Szczecin: Wydawnictwo Volumina, 31–41.
Derber, Ch. (2002). Zaistnieć w społeczeństwie. O potrzebie zwracania na siebie uwagi, przeł. M. Gajdzińska. Gdańsk: Wydawnictwo GWP.
Dubauskas, J. Dress For Success? Pandemic Life Is Changing What Success Looks Like. Forbes, 12.05.2021. Pozyskano z: https://www.forbes.com/sites/forbesbusinessdevelopmentcouncil/2021/05/12/dress-for-success-pandemic-life-is-changing-what-success-looks-like/?sh=66ce4eb82176 (dostęp: 18.07.2023).
Dubisz, S. (red.). (2003). Uniwersalny słownik języka polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Dziekońska-Kozłowska, A. (1964). Moda kobieca XX wieku. Warszawa: Wydawnictwo Arkady.
Eco, U. (1998). Semiologia życia codziennego, przeł. J. Ugniewska, P. Salwa. Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik.
Elan, P. 'The Zoom shirt': how the pandemic changed work dress codes. The Guardian, 20.07.2020. Pozyskano z: https://www.theguardian.com/business/2020/jul/20/the-zoom-shirt-how-the-pandemic-changed-work-dress-codes (dostęp: 18.07.2023).
Etcoff, N. (2000). Przetrwają najpiękniejsi. (Wszystko co nauka mówi o ludzkim pięknie), przeł. D. Cieśla. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B.
Giroud, F. (1949). La garçone 1950 ressemble-t-elle á sa soeur scandalense d’il y a 25 ans? Elle, nr 198, 22.
Głażewska, E., Karwatowska, M. (2021). Maska w „czasach zarazy”. Covidowe wizerunki masek – typologie i funkcje. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Głażewska, E., Karwatowska, M. (2023). Humor w „czasach zarazy”. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Hitti, N. Viktor & Rolf channels coronavirus-related mentalities for latest fashion collection, 13.07.2020. Pozyskano z: https://www.dezeen.com/2020/07/13/viktor-rolf-covid-19-autumn-winter-2020-fashion/ (dostęp: 18.07.2023).
Karwatowska, M. (2015). Język mody dawniej i dziś. W: J. Bujak-Lechowicz (red.), Kulturowy obraz mód społecznych. Szczecin: Wydawnictwo Jasne, 115–127.
Kӧnig, R. (1979). Potęga i urok mody, przekł. J. Szymańska. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
Kuczyńska, A. (1983). Wzory modne w życiu codziennym. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Linkiewicz, E. (2014). Moda jako czynnik sprzyjający zmianom społeczno-kulturowym. Estetyczny aspekt rzeczywistości. W: W. Bobrowicz, D. Kubinowski, Z. Pakuła (red.), Moda w kulturze, sztuce i edukacji. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 269–286.
Lipovetsky, G. (1994). The Empire of Fashion. Dressing Modern Democracy, Princenton: Princeton University Press, 226–239.
Malinowski, B. (1990). Magia, nauka, religia. W: idem, Mit, magia, religia. Dzieła, t. 7, przeł. B. Leś, D. Praszałowicz. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 384.
Matusewicz, C. (1976). Humor, dowcip, wychowanie. Analiza psychospołeczna. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Mazur, J., Wstęp. W: idem (red.), Słownictwo współczesnej polszczyzny w okresie przemian. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 5-7.
Parisi, D. Welcome to the age of coronavirus-inspired fashion, 17.07.2020. Pozyskano z: https://www.glossy.co/fashion/welcome-to-the-age-of-coronavirus-inspired-fashion/ (dostęp: 18.07.2023).
Rejakowa, B. (2008). Kulturowe aspekty języka mody, Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Rotter, L. (2017). „Nie szata zdobi człowieka”? Semiologia ubioru jako forma komunikacji na przykładzie wybranej grupy społecznej. W: E. Letkiewicz (red.), Ciało, strój, biżuteria w kontekście przemian kulturowych, społecznych, politycznych pierwszej połowy XX wieku, t. II. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 115–140.
Rustam Conquers the Coronavirus. Pozyskano z: https://clothingthepandemic.museum/item/rustam-conquers-the-coronavirus-shahnameh-masks/ (dostęp: 8.09.2023).
Satenstein, L. Social Distancing Is Making Extreme Silhouettes Newly Relevant. Vogue, 27.03. 2020. Pozyskano z: https://www.vogue.com/article/covid-19-social-distancing-looks-in-real-life-memes-balenciaga (dostęp: 18.07.2023).
Shapira, A. The New Rules of Work Clothes. Harvard Business Review, 7.09.2022. Pozyskano z: https://hbr.org/2022/09/the-new-rules-of-work-clothes (dostęp: 18.07.2023).
Simmel, G. (2006). Z psychologii mody. Studium socjologiczne. W: idem (red.), Most i drzwi. Wybór esejów, przeł. M. Łukasiewicz. Warszawa: Oficyna Naukowa, 20–31.
Solidarity and Communities. Pozyskano z: https://clothingthepandemic.museum/room/solidarity-communities/ (dostęp: 18.07.2023).
Steinberg, J. One designer’s COVID-19 accessories find irony in symbols of pandemic, 13.11.2020. Pozyskano z: https://www.timesofisrael.com/one-designers-covid-19-accessories-find-irony-in-symbols-of-pandemic/ (dostęp: 18.07.2023).
Szymczak, M. (red.). (1982). Słownik języka polskiego, Warszawa: PWN.
Szlendak T., K. Pietrowicz. (2007). Moda, wolność i kultura konsumpcji. W: idem (red.), Rozkoszna zaraza. O rządach mody i kulturze konsumpcji. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 8–26.
Thépaut-Cabasset, C. Clothing the Pandemic: A virtual exhibition of Covid-19 face masks from around the world, 19.04.2022. Pozyskano z: https://icom.museum/en/news/clothing-the-pandemic-a-virtual-exhibition-of-covid-19-face-masks-from-around-the-world/ (dostęp: 18.07.2023).
Unmasking Identity. Pozyskano z: https://clothingthepandemic.museum/item/unmasking-identity-mask/ (dostęp: 18.07.2023).
Urban Dictionary. Pobrano z: https://www.urbandictionary.com/define.php?term=zoom%20shirt (dostęp: 18.07.2023).
Veneration for Mother and Father. Pozyskano z: https://clothingthepandemic.museum/item/veneration-for-mother-and-father-mask/ (dostęp: 18.07.2023).
Wilczewska, K. (1970). O słownictwie współczesnej mody. Język Polski, L, nr 2, 97–109.
Wiśniewski, Ł. (2007). Rzeczy nasze pospolite, czyli co trzyma nas razem. O źródłach porządku społecznego w społeczeństwie mody. W: eidem (red.), Rozkoszna zaraza. O rządach mody i kulturze konsumpcji. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 39–48.
Żubka-Chmielewska, Z. (2017). Kwestia wyboru – o postawach życiowych odzwierciedlonych w strojach. Opowieść na podstawie rodzinnych fotografii, wspomnień i listów z początku XX wieku. W: E. Letkiewicz (red.), Ciało, strój, biżuteria w kontekście przemian kulturowych, społecznych, politycznych pierwszej połowy XX wieku, t. II, Lublin: Wydawnictwo UMCS, 197–207.
Copyright (c) 2023 Perspektywy Kultury
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autor, zgłaszając swój artykuł, wyraża zgodę na korzystanie przez Wydawnictwo Uniwersystet Ignatianum z utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
Wydawca zobowiązuje się szanować osobiste prawa autorskie do utworu.
