Medical Treatment in Provincial Areas of Interwar Poland in the Memoirs of Zofia Karaś
Abstract
The aim of this paper is to present the figure of a young and ambitious physician Zofia Karaś (1904-1942), who worked in the Beskid Mountains during the Second Polish Republic (1918–1939). She struggled with difficult working conditions, yet remained a committed patriot, social activist, and advocate of medical education for the local population. In 1939 she also revealed her literary talent by winning first place in a competition announced by the Social Insurance Institution for a physician’s memoirs. The prize-winning memoir is of significant historic value, offering a vivid portrayal of the early 20th century Polish countryside. It also offers valuable insight into the work of medical doctors in provincial areas and into the functioning of the interwar health insurance system.
References
Adamkiewicz, S. (2020). Medycyna w II Rzeczpospolitej. Pozyskano z: https://niepodlegla.gov.pl/o-niepodleglej/medycyna-w-ii-rzeczpospolitej/ (dostęp 12.07.2025).
Fortuna, M. (1998). Lata powojenne. Życie społeczno-polityczne. W: J. Hampel i F. Kiryk (red.)., Sucha Beskidzka. Kraków: Secesja, 396–407.
Harasimczyk, J.H. (1998). Zofia Karaś. Nota biograficzna. W: J. Hampel i F. Kiryk (red.), Sucha Beskidzka. Kraków: Secesja, 534.
Jach-Męczekalska, I. (2015). Organizacja Kas Chorych w II Rzeczypospolitej. Hygeia Public Health, nr 50(1), 233–238.
Karasiówna, Z. (1939). Pamiętnik. W: Pamiętniki lekarzy. Wstęp: M. Wańkowicz. Warszawa: Wydawnictwo Zakładu Ubezpieczeń Społecz-nych.
Karasiówna, Z. (1987). Pamiętnik. W: Pamiętniki lekarzy. Wstęp: J. Borkowski. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza.
Karaś, Z. (2020). Wcierki rtęciowe i obcęgi. Pamiętnik. Zawodzie: Nawias.
Kociołek, J. (2025). Prelekcja o Zofii Karaś. Materiał wideo. Pozyskano z: https://sucha24.pl/artykul/dni-ziemi-suskiej-rozpoczete-n1666366 (dostęp: 12.07.2025).
Krzywicka, I. (1939). Lekarze wystawiają świadectwo. Wiadomości Literackie, nr 15(2 IV), 4.
Kuciel-Frydrysza, J. (2023). Chłopki. Opowieść o naszych babkach. Warszawa: Marginesy.
Pasterski, B. (2021). Ośrodki zdrowia jako ogniwo publicznej służby zdrowia w Drugiej Rzeczypospolitej. Journal of Humanities and Social Sciences, nr 3, 41–54. DOI:10.15584/johass.2021.3.3.
Porzycka, A., Z kart Państwowej Inspekcji Sanitarnej na Ziemi Suskiej. Pozy-skano z: https://www.gov.pl/web/psse-sucha-beskidzka/z-historii-stacji (dostęp: 12.07.2025).
Wańkowicz, M. (1972). Przez cztery klimaty 1912–1972. Warszawa: Pań-stwowy Instytut Wydawniczy.
Wiśniewski, Z. (2008). Ostatnia ustawa zdrowotna II Rzeczypospolitej. Gazeta Lekarska, nr 6(210), 36–39.
Zieliński, T.J. (2011). Prawo lekarskie Drugiej Rzeczypospolitej w zarysie. Ze-szyty Prawnicze, nr 11(2), 401–423.
Copyright (c) 2026 Perspectives on Culture
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Autor, zgłaszając swój artykuł, wyraża zgodę na korzystanie przez Wydawnictwo Uniwersystet Ignatianum z utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
Wydawca zobowiązuje się szanować osobiste prawa autorskie do utworu.
