Narracja performatywna

Poszukiwanie genezy

Abstrakt

Niniejszy artykuł zawiera propozycję koncepcji nowej formy narracji literackiej, jaką jest narracja performatywna, która wyprowadzona została z prezentacji scenicznej, będącej jednym z dwóch podstawowych typów opowiadania zaproponowanych dawniej przez Otto Ludwiga. Opracowany przeze mnie typ narracji powstał w wyniku osadzenia współczesnej literatury w kulturze audiowizualnej i sposobach komunikacji opartych głównie na mediach cyfrowych. W tekście omówione zostały cechy narracji performatywnej, jakimi są: zmiana statusu ontycznego czytelnika, osiągnięcie efektu immersji oraz programowanie odbiorcy. W artykule opisano także narzędzia, jakimi posługuje się narracja performatywna. Wśród nich znajdują się: poetyka sztuk audiowizualnych, elementy performansu, gier wideo oraz językowej manipulacji. Wskazane i omówione zostały również czynniki wewnątrz- oraz zewnątrzliterackie, które miały wpływ na kształtowanie się tejże narracji. Wnioski z przeprowadzonych badań pozwalają postawić hipotezę, że współczesna proza wyprowadza własny typ narracji, bazującej na płynności cech gatunkowych tekstów kultury, dążeniu współczesnych mediów do konwergencji oraz przenikaniu się systemów semiotycznych, z których konkretne media korzystają. Zbadane przeze mnie zagadnienie przedstawia także ciekawą perspektywę dalszego rozwoju literatury, kształtowanej przez kulturę uczestnictwa, interaktywności oraz przekazy audiowizualne.