Platformizacja mediów na zaburzonym rynku medialnym
Przypadek Węgier
Abstrakt
W niniejszym badaniu przeanalizowano, w jaki sposób niezależne węgierskie serwisy informacyjne radzą sobie z podwójną presją wynikającą z platformizacji i polityczno-ekonomicznych zniekszałceń rynku mediów. Podczas gdy platformy cyfrowe na całym świecie zmieniły sposób tworzenia, dystrybucji i monetyzacji wiadomości, na Węgrzech dynamika ta jest spotęgowana przez silny wpływ państwa na strukturę własnościową mediów i podział przychodów z reklam, co systematycznie stawia niezależne serwisy w niekorzystnej sytuacji. Badanie łączy analizę publicznie dostępnych danych finansowych z czterech wiodących węgierskich portali informacyjnych z częściowo ustrukturyzowanymi wywiadami przeprowadzonymi z dziennikarzami, redaktorami i menedżerami mediów. Wyniki pokazują, że niezależne media działają na podstawie zróżnicowanych modeli biznesowych, od podejść opartych na reklamach po strategie hybrydowe, które łączą subskrypcje, darowizny od czytelników, dotacje, wydarzenia i sprzedaż gadżetów. Wyniki sugerują, że malejący dostęp do przychodów z reklam, spowodowany zarówno selektywnym przydzielaniem środków przez państwo, jak i rosnącą dominacją globalnych platform cyfrowych, doprowadził do dywersyfikacji modeli przychodów. Jednocześnie zależność od platform pozostaje głównym ograniczeniem strukturalnym, skłaniającym do przejścia od strategii zorientowanych na zasięg do strategii skupionych na zaangażowaniu i marce, a także do zwiększonych inwestycji we własne kanały dystrybucji. Przypadek Węgier pokazuje, że platformizacja jest głęboko ukształtowana przez krajowe uwarunkowania polityczne i rynkowe.
Bibliografia
Bajomi-Lázár, P. (2013). The Party Colonisation of the Media: The Case of Hungary: The Case of Hungary. East European Politics and Societies, 27(1), 69–89. https://doi.org/10.1177/0888325412465085
Baker, C.E. (2012). Media Concentration and Democracy: Why Ownership Matters. Cambridge University Press.
Bátorfy, A. & Urbán, Á. (2019). State advertising as an instrument of trans-formation of the media market in Hungary. East European Politics, 36(1), 44–65. https://doi.org/10.1080/21599165.2019.1662398
Bell, E. (2018, June 14). Platforms, publishers, and the uneasy alliance at the heart of journalism. Columbia Journalism Review. https://www.cjr.org/tow_center/platforms-publishers-api-survey.php?mc_cid=9e06932ef9&mc_eid=886c64f780 (access: 20.12.2025).
Bell, E. & Owen, T. (2017, March 29). The platform press: How Silicon Valley reengineered journalism. Tow Center for Digital Journalism. Columbia Journalism Review. https://www.cjr.org/tow_center_reports/platform-press-how-silicon-valley-reengineered-journalism.php (access: 20.12.2025).
Bleyer-Simon, K., Polyák, G., & Urbán, Á. (2025). Monitoring media pluralism in the European Union: Results of the MPM2025. Country report: Hungary. European University Institute; Robert Schuman Centre for Advanced Studies. https://hdl.handle.net/1814/92894 (access: 20.12.2025).
Dobek-Ostrowska, B. (2011). Italianization (or Mediterraneanization) of the Polish Media System? Reality and Perspective. In D.C. Hallin & P. Mancini (Eds.), Comparing Media Systems Beyond the Western World. Communication, Society and Politics. Cambridge University Press, 26–50.
Griffen, S. (2020). Hungary: a lesson in media control. British Journalism Re-view, 31(1), 57–62. https://doi.org/10.1177/0956474820910071.
Hallin, D.C. & Mancini, P. (2004). Comparing Media Systems: Three Models of Media and Politics. Cambridge University Press.
Hallin, D.C. & Mancini, P. (Eds.). (2011). Comparing Media Systems Beyond the Western World. Cambridge University Press.
Horváth, K., Kovács, I., Polyák, G., & Urbán, Á. (2024). The frozen media sys-tem: Soft censorship 2022. Mérték Media Monitor. https://mertek.eu/wp-content/uploads/2024/04/MertekBooklets36-1.pdf (access: 20.12.2025).
Meese, J. & Hurcombe, E. (2020). Facebook, news media and platform de-pendency: The institutional impacts of news distribution on social plat-forms. New Media & Society, 23(8), 2367–2384. https://doi.org/10.1177/1461444820926472
Napoli, P.M. (2018). Social media and the public interest: Media regulation in the disinformation age. Columbia University Press.
Newman, N., Arguedas, A.R., Robertson, C.T., Nielsen, R.K., & Fletcher, R. (2025). Digital News Report, The Most Comprehensive Study of News Con-sumption Worldwide. Reuters Institute for the Study of Journalism. https://doi.org/10.60625/risj-8qqf-jt36
Nieborg, D. & Poell, T. (2019). The Platformization of Making Media. In: M. Prenger & M. Deuze (Eds.), Making Media: Production, Practices, and Professions. University Press, 85–96.
Nielsen, R.K. & Fletcher, R. (2023). Comparing the platformisation of news media systems: A cross-country analysis. European Journal of Communi-cation, 38(5), 484–499. https://doi.org/10.1177/02673231231189043
NMHH (2025). Médiapiaci jelentés. https://nmhh.hu/kiadvany/1/Mediapiaci_Jelentes_2025 (access: 20.12.2025).
Polyák, G., Urbán, Á., & Szávai, P. (2022). Information Patterns and News Bub-bles in Hungary. Media and Communication, 10(3), 133–145. https://doi.org/10.17645/mac.v10i3.5373
van Dijck, J., Poell, T., & de Waal, M. (2018). The Platform Society: Public Val-ues in a Connective World. Oxford University Press.
Copyright (c) 2026 Uniwersytet Ignatianum w Krakowie

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autor, zgłaszając swój artykuł, wyraża zgodę na korzystanie przez Wydawnictwo Uniwersystet Ignatianum z utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
Wydawca zobowiązuje się szanować osobiste prawa autorskie do utworu.
