“Images going deep” to support faith and identity.

Nuns in Lower Silesia, heterochrony and the changing visuality of religious art

Abstrakt

"Obrazy idące w głąb," wspierające wiarę i tożsamość.  

Zakonnice na Dolnym Śląsku, heterochronia i zmieniająca się wizualność sztuki religijnej

Niektóre z obecnych klasztorów na Dolnym Śląsku znajdują się w pomieszczeniach należących niegdyś do niemieckich zakonnic, które musiały je opuścić po II wojnie światowej. Nowo przybyłe siostry z jednej strony dbały o cenne dziedzictwo swoich poprzedniczek, a z drugiej starały się udomowić obcą przestrzeń i dostosować ją do specyficznej duchowości danego zakonu, poprzez niewielkie zmiany w przestrzeni i wprowadzenie nowych dzieł sztuki. Obrazy towarzyszyły siostrom podczas przeprowadzek. Odpowiedź na pytanie, jak obrazy wpłynęły na ich pobożność i dlaczego ich forma przyniosła im duchowe wsparcie, jest trudna choćby dlatego, że wymaga przekroczenia historii i wejścia w niewyrażalną intymność sióstr. Do jakiego stopnia badacz może kontekstualizować i uhistoryczniać postrzeganie świętego obrazu, a do jakiego stopnia musi przyznać, że zamiar przekroczenia historii sytuuje go w sferze tajemnicy? Drobne gesty i decyzje podejmowane przez siostry często służą jako cenne wskazówki do oceny zmieniającej się dynamiki oddziaływania obrazów w procesie historycznym, pośród licznych przemian zarówno w Kościele, jak i w kraju. Z tych powodów metody zastosowane w tym badaniu integrują historię mówioną, klasyczne metody analizy i porównania z dziedziny historii sztuki oraz antropologię obrazu. Jednak, w uznaniu momentów niepewności, uwzględniono też epistemologie niewiedzy, zgodne ze współczesnymi koncepcjami feministycznymi, które stawiają na pierwszym miejscu wiedzę opartą na zaufaniu.