Kamishibai w edukacji regionalnej. Strategie tworzenia papierowego teatru przez przyszłych i obecnych nauczycieli.

Słowa kluczowe: kamishibai, papierowy teatr, edukacja regionalna, edukacja literacka, aktywność twórcza

Abstrakt

Niniejszy tekst traktuje o sposobie wykorzystania papierowego teatru w edukacji regionalnej. Wywodzące się z tradycji japońskiej kamishibai stanowi połączenie sztuki wizualnej i sztuki opowiadania. Historyczną drogę, którą przebyło, by zakorzenić się we współczesnej edukacji (w szczególności w działaniach skierowanych do dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym), opisuję w pierwszej części artykułu. Dalsze rozważania poświęcam badaniu, którego celem było poznanie strategii tworzenia papierowych teatrów przez nauczycieli łódzkich szkół i przedszkoli oraz studentów Wydziału Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkiego, specjalności edukacja wczesnoszkolna i wychowanie przedszkolne, zaangażowanych w projekt „Kamishibai w edukacji regionalnej” (organizowany przez Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego). Przedmiotem analiz uczyniłam 62 projekty (przygotowane w formie plansz i tekstu lub nagranych filmów) udostępnionych przez badanych na platformie Moodle oraz MS Teams. Zastosowane metody badawcze (analiza dokumentów oraz wywiad swobodny) pozwoliły na podjęcie rozważań na temat doboru tworzywa literackiego oraz potencjału i ograniczeń metody kamishibai. Ostatecznie doprowadziły mnie do opisu strategii projektowania papierowych teatrów, mających popularyzować obcowanie ze sztuką słowa regionu łódzkiego.

Bibliografia

Bingushi K., Taneichi, J. (2005). Kamishibai as Media in Early Childhood Care and Education - a Consideration Based on the History of Kamishibai. „St. Mary’s College: Annual Report of Studies”, Vol. 27, s. 53–67.

Booth E. (2003). Seeking Definition: What is a Teaching Artist? „Teaching Artist Journal”, Vol. 1 Issue 1, p. 5-12. DOI: 10.1080/15411796.2003.9684265.

Grabowski M. (2010). Edukacja regionalna w kontekście teoretycznym. „Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce” nr 15-16/1-2, s. 5-13.

Gulczyńska, A., Wiśniewska-Kin, M. (2020). Od „wjeżdżania w bramy” do „otwierania (się) bramy”. Przykład animacji kultury upełnomocniających głos dziecka w procesie rewitalizacji miejskiej. „Problemy Wczesnej Edukacji, nr 50(3), s. 55-65. DOI: 10.26881/pwe.2020.50.05

Ishiguro H. (2017). Revisiting Japanese Multimodal Drama Performance as Child-Centred Performance Ethnography: Picture-Mediated Reflection on ‘Kamishibai’, In. Chemi, T. & Du, X. (Eds.), Arts-Based Methods in Education around the World, Denmark: River Publisher. s. 89-105.

Juszczyk S. (2013). Badania jakościowe w naukach społecznych. Szkice metodologiczne. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Karpenko Y. (2018). The Art of Kamishibai as an Educational Cognitive Technology in FLT in Primary School in Ukraine, [w:] Čepeljnik M. (Ed.) The Art Of Kamishibai. Proceedings, International Symposium The Art of Kamishibai: The Word of the Image and the Image of the Word, Ljubljana: Slovenski gledališki inštitut (zanj Mojca Jan Zoran), s. 86-97.

Marqués Ibáñez A. (2017). Kamishibai: An intangible cultural heritage of Japanese culture and its application in Infant Education. „Képzés és Gyakorlat” („Training and Practice”), Volume 15, Issue 1−2, s. 25-44. DOI: 10.17165/TP.2017.1-2.2

McGowan T. (2010). The Kamishibai Classroom: Engaging Multiple Literacies Through the Art of "Paper Theater". Santa Barbara :ABC-CLIO.

Mendel M., Theiss W. (2016). Pamięć i miejsce in potentia: o mieście pełnym. „Pedagogika Społeczna” nr 1(59), s. 53-66.

Nikitorowicz J. (2009). Edukacja regionalna i międzykulturowa. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Rautiainen A. (2020). Finland: Innovation and Creativity in the Time of Covid-19, referat wygłoszony 12.08.2020 na konferencji „The Anywhere School 2020”.

Say A. (2005). Kamishibai Man. Boston: Hooghton Mifflin Company, Walter Lorraine Books.

Shimokawa K. (ed.). (2002). Kindaikodomoshinenpyo (Modern History of Children): 1868–1926. Vol. 1 Meiji and Taisho era. Tokyo: Kawade Shobo Shinsha. The department of social affairs of Tokyo City, Kamishibainikansuruchousa (A survey of Kamishibai in Tokyo).

Springgay S., Irwin R.L., Wilson Kind S. (2005). A/r/tography as Living Inquiry Through Art and Text. „Qualitative Inquiry” nr 11 (6).

Szewczyk-Kowalewska I. (2017). Magia literatury i teatru – zapomniane pojęcia w terapii i wspieraniu dziecka zdrowego i dotkniętego chorobą. „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Pedagogika”nr 15, s. 113-124.

Szkolak A. (2011). Kompetencje pedagogiczne nauczycieli wczesnej edukacji — relacja z badań własnych, [w:] Nauczyciel wczesnej edukacji w badaniach i praktyce edukacyjnej, J. Bonar (red.), Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 90-103.

Ungeheuer-Gołąb A. (2011). Wychowanie przez sztukę w edukacji literackiej dziecka. „Chowanna” nr 1, s. 151-161.

Vukov E. (1997). Kamishibai, Japanese Storytelling The Return of An Imaginative Art, „Education About Asia”, Volume 02:1 (Spring 1997): Teaching About the Religions of Asia.

Wojnar I. (1994). Trzy wymiary estetycznej samowiedzy człowieka. „Sztuka i Filozofia” nr 8, s. 77-92.

Zabawa K. (2010). Literatura dla dzieci w edukacji regionalnej. „Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce” nr 15-16/1-2, s. 52-60.

Zalewska-Pawlak M. (2013). Sztukmistrze XXI wieku. Rzecz o pedagogach wychowujących przez sztukę. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

McGowan T. (2015). The Many Faces of Kamishibai (Japanese Paper Theater): Past, Present, and Future. https://aboutjapan.japansociety.org/content.cfm/the-many-faces-of-kamishibai [dostęp: 10.10.2020].

McGowan T. (2019). Gospel and War Propaganda Take to the Streets! The Rise of “Educational Kamishibai”, https://blogs.princeton.edu/cotsen/tag/imai-yone/ [dostęp: 13.11.2020].

Opublikowane
2021-01-12
Jak cytować
Kaliszewska-Henczel, M. (2021). Kamishibai w edukacji regionalnej. Strategie tworzenia papierowego teatru przez przyszłych i obecnych nauczycieli. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 16(1(59). Pobrano z https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/1645