Autonomia poznawcza dziecka w koncepcji Marii Montessori – współczesne (re)interpretacje

Dorota Zdybel

Abstrakt


Artykuł jest teoretyczną analizą montessoriańskiej koncepcji autonomii (samodzielności) poznawczej dziecka, rozumianej jako stopniowe zdobywanie kontroli nad własnym uczeniem się, budowanie zdolności do regulowania jego przebiegu i oceny efektów. Głównym celem jest ukazanie potencjału poznawczego zawartego w myśli pedagogicznej Marii Montessori, głębi jej koncepcji pedagogicznej, a zarazem zaskakującej aktualności założeń, które znajdują potwierdzenie w wynikach współczesnych badań nad uczeniem się. W pierwszej części tekstu ukazano uczenie się jako proces konstruktywistyczny, oparty na zdolności do samodyscypliny, wewnętrznego regulowania własnych impulsów, poddawania ich świadomej kontroli. W drugiej części artykułu ukazano współczesne interpretacje koncepcji M. Montessori, dokonywane przez badaczy i nauczycieli praktyków, pod wpływem najnowszych badań psychologicznych. Przedstawiona tu ewolucja poglądów nauczycieli charakteryzuje się z jednej strony dbałością o „czystość” montessoriańskiej idei, z drugiej zaś krytyczną refleksją nad własną praktyką edukacyjną i odkrywaniem w niej idei i problemów, które – choć nienazwane – tkwią głęboko zakorzenione w przygotowanym do samodzielnego uczenia się otoczeniu klasy Montessori.


Słowa kluczowe


Autonomia poznawcza; niezależność; samodzielność; samoregulacja uczenia się; refleksja metapoznawcza; pedagogika Marii Montessori

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


American Montessori Society, Montessori Education: Key Concepts and Practices, 1990 http://montessoritraining.blogspot.com, [dostęp: 13.11.2012].

Bagby J., Sulak T., Connecting Montessori Practice and Metacognition, „Montessori Life” Spring 2011, Vol. 23, Nr 1, s. 8-9.

Bednarczuk B., Zdybel D., (red.), Learning in Montessori Classroom – in Search of Quality in Education, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2014.

Epstein A., Epstein P., Self-reliance in Montessori early education, „Problemy Wczesnej Edukacji” 2012, nr 1(16), s. 110-117.

Erwin B., Wash P.D., Mecca M.F., A 3-year Study of Self-regulation in Montessori and Non-Montessori Classrooms, „Montessori Life” 2010, nr 2, s. 22-31.

Gunn S., Connecting Montessori Practice and Metacognition, „Meadowbrook Montessori School Newsletter”, Summer 2011, nr 48.

Kendall S.D., The Development of Autonomy in Children, „The NAMTA Journal” 1993, vol. 18, No 1, Winter 1993.

Koh J.H.L., Frick T.W. Implementing Autonomy Support: Insights from a Montessori Class­room, „International Journal of Education” 2010, Vol. 2, nr 2, www.macrothink.org/ije, [dostęp 13.11.2012].

Lillard P.P., Montessori Today. A Comprehensive Approach to Education from Birth to Adulthood, Schocken Books, New York 1996.

Loeffler M., Scientific Pedagogy Revisited, „The NAMTA Journal” 1994, Vol 19, nr 1, s. 136-145.

Montessori M., The Discovery of the Child, Ballantine Books, New York 1972.

Montessori M., To Educate the Human Potential, Clio Press, Oxford 1989.

Montessori M., The Absorbent Mind, Clio Press, Oxford, England 1992.

Montessori M., The California Lectures of Maria Montessori 1915. Collected Speeches and Writings, Clio Press, Oxford, England 1997.

Montessori M., The Montessori Method, Earth Angel Books, Blacksburg VA 2012.

Murray A., Montessori Elementary Philosophy Reflects Current Motivation Theories, „Montessori Life”, Spring 2011.

Stoll Lillard A., Montessori. The science behind the genius, Oxford University, Oxford, England 1992.

Standing E.M., Maria Montessori – her life and work, New American Library, California 1962.

Tornar C., Maria Montessori’s Contribution to Scientific Pedagogy. Lecture given at the doctoral course in „Innovation and evaluation of the educational systems” of the International Doctoral School „Culture, Éducation, Communication” – Department of Educational Design, University of Roma Tre. „MO.R.E – Montessori Research&More” Newsletter 1-2009 (June).

Zimmerman B.J., Attaining self-regulation: A social cognitive perspective, [w:] (eds.). Handbook of self-regulation, red. M. Boekaerts, P.P. Pintrich, M. Zeidner, Elsevier Academic Press, San Diego 2005.




DOI: http://dx.doi.org/10.14632/eetp.2017.13.47.89

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

ISSN 1896-2327
e-ISSN 2353-7787