Ogrody przedszkolne jako źródło rozwoju dziecka

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest ukazanie ogrodu przedszkolnego jako przestrzeni bliskiej naturalnym potrzebom dziecka i sprzyjającej jego holistycznemu rozwojowi. Analiza roli ogrodu jako środowiska edukacyjnego została osadzona w czterech komplementarnych perspektywach teoretycznych: konstruktywistycznej, uczenia się przez doświadczenie, ucieleśnionego poznania oraz edukacji outdoorowej. Przyjęte ramy teoretyczne tworzą spójny model interpretacyjny, w którym ogród przedszkolny postrzegany jest jako środowisko konstruktywistyczne (dziecko jako aktywny twórca wiedzy), przestrzeń doświadczenia (uczenie się poprzez działanie), kontekst ucieleśnionego poznania (rola ciała i zmysłów) oraz medium edukacji outdoorowej (relacja z przyrodą jako fundament rozwoju). Tak rozumiany ogród przestaje być jedynie przestrzenią rekreacyjną, a staje się integralnym elementem środowiska edukacyjnego wspierającego wielowymiarowy rozwój dziecka. Artykuł ma charakter przeglądu narracyjnego literatury, którego celem jest syntetyczne ujęcie aktualnego stanu wiedzy dotyczącej roli ogrodu przedszkolnego w edukacji outdoorowej. Dobór literatury miał charakter celowy i obejmował publikacje z pedagogiki, psychologii rozwojowej oraz edukacji środowiskowej (ze szczególnym uwzględnieniem prac z ostatnich 10 lat). Analiza jakościowa polegała na identyfikacji kluczowych kategorii teoretycznych, porównaniu wyników badań oraz interpretacji roli ogrodu. Ograniczeniem przyjętej metodologii jest brak procedur typowych dla przeglądów systematycznych.