Szczegółowe procedury redakcyjne i recenzyjne

Czasopismo Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce przestrzega zasad etyki publikacyjnej oraz dobrych praktyk redakcyjnych, zgodnie z wytycznymi Committee on Publication Ethics (COPE).
Wszyscy uczestnicy procesu wydawniczego – autorzy, redaktorzy i recenzenci – są zobowiązani do przestrzegania najwyższych standardów rzetelności naukowej, przejrzystości oraz odpowiedzialności.

Niniejsze procedury stanowią szczegółowe rozwinięcie zasad etyki wydawniczej i procesu recenzyjnego obowiązujących w czasopiśmie Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce.

Role i odpowiedzialność redakcji

Redakcja czasopisma Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce odpowiada za zapewnienie wysokich standardów etyki publikacyjnej na wszystkich etapach procesu wydawniczego, zgodnie z wytycznymi Committee on Publication Ethics (COPE). Redakcja działa na rzecz rzetelności naukowej, przejrzystości procedur oraz bezstronności decyzji redakcyjnych.

Redaktor Naczelny (Editor‑in‑Chief)

Redaktor Naczelny ponosi ostateczną odpowiedzialność za politykę redakcyjną oraz decyzje dotyczące publikacji artykułów w czasopiśmie. Do jego/jej kompetencji należy w szczególności:

• podejmowanie ostatecznych decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu artykułu do publikacji;
• nadzór nad prawidłowym przebiegiem procesu recenzyjnego;
• rozpatrywanie skarg, odwołań oraz zgłoszeń dotyczących konfliktu interesów;
• inicjowanie i koordynowanie postępowań wyjaśniających w przypadku podejrzenia naruszeń zasad etyki publikacyjnej;
• podejmowanie decyzji o zastosowaniu procedur Correction (korekta), Retraction (wycofanie tekstu) Expression of Concern (nota ostrzegawcza), zgodnie z wytycznymi COPE.

Redaktor Etyczny (Ethics Editor)

Redaktor Etyczny wspiera redakcję w zakresie przestrzegania zasad etyki publikacyjnej oraz etyki badań naukowych, działając zgodnie z wytycznymi COPE. Do jego/jej zadań należy w szczególności:

• doradztwo Redaktorowi Naczelnemu w sprawach dotyczących etyki publikacyjnej i etyki badań naukowych;
• analiza zgłoszeń dotyczących potencjalnych naruszeń zasad etycznych, w tym plagiatu, autoplagiatu, konfliktu interesów oraz niewłaściwego prowadzenia badań;
• udział w postępowaniach wyjaśniających prowadzonych przez redakcję;
• formułowanie rekomendacji dotyczących zastosowania procedur Correction, Retraction lub Expression of Concern;
• opiniowanie skarg i odwołań odnoszących się do kwestii etycznych.

Redaktor Etyczny nie podejmuje ostatecznych decyzji redakcyjnych dotyczących publikacji artykułów. Decyzje te pozostają w gestii Redaktora Naczelnego.

Redaktor Prowadzący

Redaktor prowadzący odpowiada za:

• wstępną ocenę zgłoszonych artykułów pod kątem ich zgodności z profilem czasopisma i wymogami formalnymi;
• organizację i koordynację procesu recenzyjnego;
• komunikację z autorami i recenzentami;
• przedstawianie Redaktorowi Naczelnemu rekomendacji dotyczących decyzji redakcyjnych.

Recenzenci

Recenzenci są zobowiązani do:

• przeprowadzania rzetelnej, obiektywnej i poufnej oceny zgłoszonych artykułów;
• ujawnienia wszelkich rzeczywistych lub potencjalnych konfliktów interesów;
• przestrzegania zasad etyki recenzenckiej i zachowania poufności.

Autorzy

Autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność prawną i etyczną za treść zgłoszonych i opublikowanych artykułów, w szczególności za:

• oryginalność pracy oraz rzetelność przedstawionych wyników badań;
• przestrzeganie zasad etyki badań naukowych;
• prawidłowe ujawnienie konfliktów interesów i źródeł finansowania;
• zgodność treści artykułu z obowiązującymi standardami etycznymi i prawnymi.

 

OBOWIĄZKI AUTORÓW 

Oświadczenia składane na etapie zgłoszenia artykułu

Autor przed przesłaniem pliku z artykułem zobowiązany jest do zapoznania się oraz złożenia w formie elektronicznej (za pośrednictwem systemu OJS):

• Oświadczenie o prawach autorskich

• oświadczenia o wykorzystaniu narzędzi sztucznej inteligencji wraz z podaniem metadanych oraz wkładem autorów (Title page).

Ostateczną odpowiedzialność za treść artykułu, w tym za tekst wygenerowany lub wspomagany przez narzędzia AI, ponoszą autorzy. Wytyczne dotyczące wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji (AI) są w zakładce Etyka Wydawnicza.

 

Oryginalność artykułu/tekstu 

Zgłoszenie artykułu w systemie OJS oznacza, że:

• przedstawione badania nie były wcześniej publikowane,
• artykuł nie jest równocześnie zgłoszony do publikacji w innym czasopiśmie,
• publikacja została zatwierdzona przez wszystkich autorów,
• w przypadku akceptacji do publikacji artykuł nie zostanie opublikowany w innym miejscu ani w tej samej formie, ani w języku angielskim bez pisemnej zgody Wydawcy.

Artykuły, których treść – w całości lub w części – została wcześniej opublikowana lub przekazana do druku przez tego samego autora (autoplagiat), nie mogą zostać opublikowane w czasopiśmie.

Niedopuszczalne jest zgłaszanie materiałów naruszających prawa autorskie osób trzecich lub inne obowiązujące przepisy prawa. Autor ponosi pełną odpowiedzialność etyczną i prawną za naruszenie powyższych zasad lub wprowadzenie redakcji bądź Wydawcy w błąd.

Autorzy zobowiązani są do złożenia oświadczenia o oryginalności artykułu w formie elektronicznej na etapie zgłoszenia tekstu.

Definicja autorstwa

Autorem lub współautorem artykułu jest osoba, która:

• wniosła istotny wkład w powstanie pracy,
• ponosi odpowiedzialność za wykonaną pracę oraz jej prezentację w publikacji.

Odpowiedzialność autorów i autora korespondencyjnego

Główna osoba do kontaktu (autor korespondencyjny) jest odpowiedzialna za:

• komunikację z redakcją w trakcie całego procesu wydawniczego,
• zatwierdzenie ostatecznej wersji artykułu do publikacji,
• akceptację korekty wydawniczej tekstu.

Autor korespondencyjny zobowiązany jest do upewnienia się, że posiada upoważnienie do reprezentowania wszystkich współautorów w sprawach związanych z publikacją, w tym z materiałami uzupełniającymi, oraz do informowania współautorów o statusie artykułu na każdym etapie procesu redakcyjnego.

Wkład poszczególnych autorów

W przypadku artykułów autorstwa dwóch lub więcej osób autorzy zobowiązani są do złożenia elektronicznego oświadczenia (Title page), zawierającego:

• procentowy wkład poszczególnych autorów,
• opis zakresu prac, obejmujący w szczególności:
• koncepcję i projekt badań,
• zbieranie danych i realizację badań,
• analizę i interpretację danych,
• formułowanie wniosków,
• redakcję tekstu,
• inne istotne elementy pracy badawczej.

Finansowanie badań i projektów

Autorzy zobowiązani są do ujawnienia wszystkich źródeł finansowania badań lub projektów, których dotyczy treść artykułu. Wymagane jest podanie:

• nazwy instytucji finansującej,
• nazwy grantu,
• numeru umowy i/lub identyfikatora grantu.

W przypadku finansowania komercyjnego autorzy zobowiązani są do opisania roli fundatora w realizacji badań.

Wszystkie źródła wsparcia finansowego muszą zostać wskazane w:

• treści artykułu (po bibliografii),
• metadanych publikacji.

Uznanie wkładu osób niebędących autorami

Autorzy zobowiązani są do zapewnienia odpowiedniego uznania wkładu osób niebędących autorami artykułu poprzez zamieszczenie stosownych informacji w tekście publikacji (np. w przypisie dolnym).

Dotyczy to w szczególności:

• badań zleconych,
• danych lub informacji pochodzących z niepublikowanych prac dyplomowych,
• innych istotnych form wsparcia merytorycznego, organizacyjnego lub technicznego.

Konflikt interesów

Autorzy zobowiązani są do złożenia w formie elektronicznej (w systemie OJS), w momencie zgłaszania tekstu, oświadczenia o występowaniu lub braku konfliktu interesów.

Za konflikt interesów uznaje się wszelkie okoliczności, które:

• mogą wpływać na obiektywizm autorów,
• mogą być postrzegane przez osoby trzecie jako wpływające na ten obiektywizm,

w szczególności takie jak:

• zatrudnienie lub pełnienie funkcji w instytucjach powiązanych z tematyką artykułu,
• odpłatne pełnienie funkcji eksperckich,
• korzystanie ze środków finansowych lub infrastrukturalnych określonych instytucji.

Badania z udziałem ludzi – obowiązki autorów

Wszystkie artykuły publikowane w czasopiśmie Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, które zawierają wyniki badań z udziałem ludzi, muszą być prowadzone zgodnie z powszechnie przyjętymi standardami etycznymi oraz obowiązującymi przepisami prawa.

Autorzy są zobowiązani do złożenia oświadczenia, że:

• udział uczestników w badaniach był dobrowolny i oparty na świadomej zgodzie (informed consent);
• uczestnicy zostali poinformowani o celu badania, jego przebiegu oraz o prawie do wycofania się z udziału na każdym etapie, bez jakichkolwiek konsekwencji;
• została zapewniona anonimowość i poufność danych uczestników, a dane osobowe były przetwarzane zgodnie z obowiązującymi przepisami;
• badania były prowadzone zgodnie z zasadami etyki badań naukowych oraz obowiązującym prawem.

W przypadku badań wymagających uzyskania zgody komisji etycznej autorzy są zobowiązani do podania informacji o jej uzyskaniu, w szczególności: nazwy komisji etycznej oraz numeru decyzji.

Jeżeli zgoda komisji etycznej nie była wymagana, autorzy powinni przedstawić stosowne uzasadnienie tej okoliczności.

Informacje dotyczące zgody komisji etycznej oraz świadomej zgody uczestników muszą być jednoznacznie wskazane w treści artykułu.

 

PROCEDURY ANTYPLAGIATOWE  

            Autorzy zobowiązani są do:

• składania wyłącznie oryginalnych prac, które nie naruszają praw autorskich osób trzecich,
• prawidłowego oznaczania cytowań, zapożyczeń, danych, ilustracji i wyników badań pochodzących z innych źródeł,
• ujawnienia wszelkich wcześniejszych publikacji, które mogłyby zostać uznane za autoplagiat,
• przestrzegania zasad rzetelności naukowej i etyki publikacyjnej.

Wszelkie formy plagiatu, w tym autoplagiatu, są niedopuszczalne.

            Redakcja zobowiązana jest do:

• przeprowadzania wstępnej oceny antyplagiatowej zgłoszonych tekstów na etapie recenzji wewnętrznej,
• kierowania manuskryptów do recenzji zewnętrznych zgodnie z przyjętymi standardami,
• korzystania z programu antyplagiatowego w celu weryfikacji oryginalności tekstów,
• odrzucenia artykułu w przypadku wykrycia plagiatu na jakimkolwiek etapie procesu redakcyjnego,
• zapewnienia identyfikowalności publikacji poprzez indeksowanie zawartości czasopisma w CrossRef oraz nadanie każdemu artykułowi cyfrowego identyfikatora DOI (Digital Object Identifier).

            Postępowanie w przypadku naruszeń

W przypadku podejrzenia łamania zasad etycznych dotyczących niewłaściwego prowadzenia badań lub publikacji, redakcja czasopisma przeprowadza postępowanie wyjaśniające zgodnie z obowiązującymi zasadami etycznymi. W razie potrzeby redakcja zastrzega sobie prawo do skontaktowania się z instytucjami afiliującymi autorów, podmiotami finansującymi badania lub właściwymi organami regulacyjnymi.

W przypadku potwierdzenia niewłaściwego postępowania redakcja podejmuje stosowne działania, które mogą obejmować korektę tekstu, publikację sprostowania lub wycofanie artykułu.

            Procedura antyplagiatowa:

• podejrzenie o plagiat
• podejrzenie o autoplagiat

Procedura przeciw manipulowania danymi:
- podejrzenie o manipulowanie danymi

Procedura dotycząca autorstwa i współautorstwa
- dodanie autora przed opublikowaniem 
-  usunięcie autora przed opublikowaniem

PROCES RECENZYJNY  

Informacje ogólne

Recenzja naukowa stanowi ekspercką ocenę manuskryptu przeprowadzaną przez zewnętrznych specjalistów w danej dziedzinie. Recenzenci nie są członkami zespołu redakcyjnego czasopisma.

Czasopismo stosuje jednolite standardy recenzji eksperckiej wobec wszystkich nadsyłanych artykułów, niezależnie od afiliacji instytucjonalnej autorów oraz ich wcześniejszej historii publikacyjnej w czasopiśmie.

Każdy artykuł naukowy podlega obowiązkowej procedurze recenzyjnej, obejmującej:

• ocenę parametryczną (parametric assessment),
• ocenę jakościową (qualitative assessment).

Czasopismo stosuje model dwustronnie anonimowej recenzji naukowej (double-blind peer review), co oznacza, że:

• tożsamość recenzenta nie jest ujawniana autorowi,
• tożsamość autora nie jest ujawniana recenzentowi,
• tożsamość obu stron jest znana redaktorowi prowadzącemu i redaktorowi naczelnemu.

Artykuły składane przez członków zespołu redakcyjnego

W przypadku zgłoszenia artykułu przez członka zespołu redakcyjnego redakcja zapewnia pełne zachowanie zasad bezstronności i niezależności procesu wydawniczego.

Autor będący członkiem zespołu redakcyjnego zostaje wyłączony ze wszystkich etapów obsługi redakcyjnej oraz procesu decyzyjnego dotyczącego zgłoszonego przez siebie tekstu, w szczególności:

• z wyboru recenzentów,
• z podejmowania decyzji redakcyjnych.

Proces recenzyjny prowadzony jest przez innego członka redakcji lub redaktora naczelnego i opiera się na zewnętrznej, dwustronnie anonimowej recenzji, przeprowadzanej przez niezależnych recenzentów spoza instytucji autora.

Zasady te służą zapobieganiu konfliktom interesów oraz zapewnieniu rzetelności i transparentności procesu publikacyjnego.

Artykuły składane przez członków Komitetu Naukowego

W przypadku zgłoszenia artykułu przez członka Komitetu Naukowego czasopisma stosowane są procedury zapewniające bezstronność i przejrzystość procesu wydawniczego.

Członek Komitetu Naukowego będący autorem zgłoszonego artykułu nie uczestniczy w procedurze redakcyjnej ani w procesie decyzyjnym dotyczącym własnego manuskryptu, w szczególności:

• w wyborze recenzentów,
• w podejmowaniu decyzji redakcyjnych.

Artykuły te podlegają niezależnej, zewnętrznej, dwustronnie anonimowej procedurze recenzyjnej, prowadzonej przez redakcję z udziałem recenzentów spoza instytucji autora.

Redakcja zobowiązana jest do:  

• zapewnienia sprawiedliwej i merytorycznej recenzji; 
• udostępniania artykułów recenzentom bez danych autorów (proces dwustronnie anonimowy (double‑blind peer review) https://publicationethics.org/sites/default/files/ethical-guidelines-peer-reviewers-cope.pdf
• wyboru recenzentów zatrudnionych w innych instytucjach niż autor publikacji; 
• ujawnienia ewentualnych konfliktów interesów wynikających z konkurencji, współpracy lub innych relacji i powiązań z każdym z autorów, instytucji, firm związanych z artykułami proponowanymi do publikacji; w przypadku zaistnienia takich sytuacji redaktor w zamian powinien poprosić współredaktorów lub innych członków redakcji o podjęcie się procesu rozpatrywania artykułu i jego recenzji;  
• wymaga od wszystkich współpracowników również redaktorów gościnnych/prowadzących ujawnienia istotnych konfliktów interesów konkurencyjnych i publikować poprawki, gdy sprzeczne interesy zostały ujawnione po opublikowaniu artykułu; jeśli to konieczne, powinny być podjęte inne odpowiednie działania, np. wycofanie publikacji lub opublikowanie sprostowania; 
• zapewnienia, że reklama, przedruk lub inne dochody handlowe czasopisma nie mają wpływu na decyzje w procesie redakcyjnym; 

Wytyczne i zasady etyczne dla recenzentów

Procesem recenzyjnym kieruje redaktor prowadzący numer, w porozumieniu z sekretarzem redakcji oraz redaktorem naczelnym lub jego zastępcą.

Pierwszym etapem procedury recenzyjnej jest wstępna ocena redakcyjna, obejmująca:

• ocenę formalną tekstu,
• zgodność treści z profilem czasopisma,
• poprawność metadanych,
• weryfikację antyplagiatową w systemie iThenticate.

Wynik tej oceny przekazywany jest autorowi. Teksty niespełniające wymagań formalnych mogą zostać odrzucone z możliwością ponownego zgłoszenia.

Recenzenci zobowiązani są do:

• posiadania odpowiednich kwalifikacji merytorycznych i etycznych oraz braku konfliktu interesów z autorem,
• potwierdzenia lub odrzucenia zaproszenia do recenzji w systemie OJS,
• wykonania recenzji w terminie nieprzekraczającym 4 tygodni oraz wyboru jednej rekomendacji zgodnej z treścią recenzji,
• przygotowania recenzji przy użyciu formularza recenzenckiego w OJS lub pliku zgodnego z wytycznymi redakcji,
• zachowania obiektywizmu, konstruktywnego charakteru wypowiedzi oraz profesjonalnego języka,
• oceny jakości i rygoru naukowego tekstu bez rozszerzania jego zakresu,
• niedyskryminowania autorów ze względu na narodowość, płeć, przekonania, pochodzenie czy względy komercyjne,
• niezwłocznego zgłoszenia konfliktu interesów lub braku kompetencji do oceny danego manuskryptu,
• zachowania poufności procesu recenzyjnego, również po publikacji tekstu,
• informowania redakcji o podejrzeniach naruszeń etycznych.

Po wykonaniu recenzji recenzent otrzymuje potwierdzenie oraz jest uwzględniany na rocznej liście recenzentów publikowanej na stronie czasopisma.

Rozpatrywanie recenzji i decyzja redakcyjna

Ostateczną decyzję o publikacji artykułu podejmuje redakcja czasopisma.

Redakcja zastrzega sobie prawo do odrzucenia artykułu na każdym etapie procesu recenzyjnego, w szczególności w przypadku:

• braku zgodności z profilem czasopisma,
• braków formalnych,
• negatywnej recenzji,
• negatywnego wyniku oceny antyplagiatowej.

W sprawach niejednoznacznych ostateczną decyzję podejmuje redaktor naczelny (Editor-in-Chief).

Recenzji podlegają wyłącznie artykuły naukowe i artykuły recenzyjne. Wprowadzenia (Editorial) nie podlegają procesowi recenzyjnemu.

Autor po otrzymaniu recenzji zobowiązany jest do ustosunkowania się do nich poprzez

a/ wniesienie poprawek (w sposób umożliwiający ich ocenę przez redakcję, np. poprzez zaznaczenie kolorem wprowadzonych w tekście zmian lub w trybie śledzenia zmian) oraz

b/ odpowiedź na uwagi recenzentów, tj. przekonujące merytoryczne uzasadnienie odmowy wprowadzenia niektórych zmian sugerowanych przez recenzentów (w formie odrębnego pliku).  

Decyzja o przyjęciu tekstu zapada po zakończeniu procesu recenzyjnego i uzgodnieniu stanowisk autora, recenzentów i redakcji.

Zgłoszenie artykułu nie gwarantuje jego przyjęcia do publikacji.

Każdy artykuł zawiera informację o dacie złożenia oraz dacie przyjęcia do publikacji. Proces recenzyjny ma charakter poufny i jego szczegóły nie są upubliczniane.

KONFLIKT INTERESÓW I ZARZĄDZANIE POTENCJALNYMI SPORAMI

Konflikt interesów – definicja

Do konfliktu interesów dochodzi wówczas, gdy w relacjach pomiędzy autorkami/autorami, recenzentkami/recenzentami lub członkiniami/członkami zespołu redakcyjnego występują powiązania ekonomiczne, zawodowe lub osobiste, które mogą mieć wpływ na:

• opracowanie wyników badań,
• ocenę przesłanego tekstu,
• proces decyzyjny dotyczący publikacji artykułu w czasopiśmie Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce.

Konflikt interesów może wynikać w szczególności z:

• udziału we wspólnych projektach badawczych,
• wcześniejszego współautorstwa publikacji,
• rywalizacji zawodowej, instytucjonalnej lub politycznej.

Każda autorka / każdy autor, recenzentka / recenzent oraz członkini / członek zespołu redakcyjnego, u których występuje konflikt interesów, zobowiązani są do niezwłocznego zgłoszenia tego faktu redaktor naczelnej czasopisma.

Autorzy zobowiązani są do:

• złożenia oświadczenia o występowaniu lub braku konfliktu interesów w formie elektronicznej za pośrednictwem systemu OJS, w momencie zgłaszania tekstu do publikacji,
• ujawnienia wszelkich okoliczności, które mogą wpływać lub mogą być postrzegane przez osoby trzecie jako wpływające na ich obiektywizm, w szczególności takich jak:
• zatrudnienie lub pełnienie funkcji w instytucjach powiązanych z tematyką badań,
• odpłatne pełnienie funkcji eksperckich lub doradczych,
• korzystanie ze środków finansowych lub infrastrukturalnych określonych instytucji.

Procedura identyfikowania konfliktu interesów

W celu identyfikowania i zapobiegania konfliktom interesów w czasopiśmie Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce stosowana jest następująca procedura:

Recenzenci zobowiązani są do:

• złożenia oświadczenia o braku konfliktu interesów w systemie OJS, w formie elektronicznej, przed wyrażeniem zgody na wykonanie recenzji,
• wycofania się z procesu recenzyjnego w przypadku stwierdzenia konfliktu interesów wynikającego z:
• wcześniejszej lub bieżącej współpracy z autorem/autorami,
• relacji służbowych, osobistych lub innych powiązań mogących wpływać na bezstronność oceny.

 

ZARZĄDZANIE POTENCJALNYMI SPORAMI  

Konflikt interesów / sprzeczne interesy

Do konfliktu interesów dochodzi wówczas, gdy w relacjach pomiędzy autorkami i autorami, recenzentkami i recenzentami lub członkiniami i członkami zespołu redakcyjnego występują powiązania ekonomiczne, służbowe lub osobiste, które mogą mieć wpływ na opracowanie wyników badań, ocenę tekstu lub proces decyzyjny dotyczący jego publikacji w czasopiśmie Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce.

Konflikt interesów może wynikać w szczególności z:

• udziału we wspólnych projektach badawczych,
• wcześniejszego współautorstwa publikacji,
• relacji służbowych lub osobistych,
• rywalizacji zawodowej lub politycznej.

Każdy autor, recenzent oraz członek zespołu redakcyjnego, w przypadku którego występuje rzeczywisty lub potencjalny konflikt interesów, zobowiązany jest do niezwłocznego zgłoszenia tego faktu redaktor naczelnej czasopisma.

Procedura identyfikowania konfliktu interesów

W czasopiśmie Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce stosowana jest procedura identyfikowania konfliktów interesów, zgodnie z którą:

Recenzent jest zobowiązany do:

• złożenia oświadczenia o braku konfliktu interesów w systemie OJS (w formie elektronicznej, przed wyrażeniem zgody na wykonanie recenzji);
• wycofania się z wykonania recenzji w sytuacji wystąpienia konfliktu interesów wynikającego z rywalizacji, współpracy lub innej relacji z autorem zgłaszanego tekstu.

Autorzy, redaktorzy i recenzenci zobowiązani są do przestrzegania zasad dobrych praktyk w zakresie etyki publikacyjnej. Oszustwa, zatajenie konfliktu interesów lub świadomie podane nieprawdziwe, niedokładne bądź nieprecyzyjne informacje w oświadczeniach są traktowane jako zachowanie nieetyczne i niedopuszczalne.

Badania z udziałem ludzi a spory etyczne

W przypadku artykułów opartych na badaniach z udziałem ludzi, w tym dzieci oraz osób o ograniczonych możliwościach podejmowania decyzji, autorzy są zobowiązani do bezwzględnego przestrzegania zasad etyki badań naukowych, w szczególności:

• uzyskania świadomej zgody uczestników badań,
• uzyskania – jeżeli jest to wymagane – zgody właściwej komisji ds. etyki badań naukowych.

Szczegółowe zasady etyki badań z udziałem ludzi zostały określone w zakładce „Etyka wydawnicza” na stronie internetowej czasopisma.

Autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność prawną i etyczną za poglądy, treści i wyniki badań przedstawione w artykułach. Wydawca oraz redakcja czasopisma nie ponoszą odpowiedzialności prawnej w przypadku roszczeń wynikających z treści opublikowanych prac.

Postępowanie w przypadku podejrzenia naruszeń etycznych

Zarządzając potencjalnymi sporami dotyczącymi autorów i publikacji, redakcja czasopisma kieruje się wytycznymi COPE (Committee on Publication Ethics).

W przypadku podejrzenia naruszenia zasad etyki badań lub etyki publikacyjnej redakcja przeprowadza postępowanie wyjaśniające. W razie potrzeby redakcja zastrzega sobie prawo do kontaktu z:

• instytucjami, w których afiliowani są autorzy,
• podmiotami finansującymi badania,
• właściwymi organami regulacyjnymi.

W przypadku potwierdzenia niewłaściwego postępowania redakcja podejmie odpowiednie działania, które mogą obejmować:

• korektę artykułu,
• publikację erraty,
• wycofanie artykułu (retraction).

Odwołania i skargi

Zakres procedury

Procedura dotyczy:

• odwołań od decyzji redakcyjnych,
• skarg dotyczących nieprawidłowości procesowych (np. nadmiernych opóźnień w procedurze recenzyjnej),
• skarg dotyczących etyki publikacji.

Tryb rozpatrywania odwołań i skarg

Odwołania i skargi są w pierwszej kolejności rozpatrywane przez redaktora naczelnego oraz – w stosownych przypadkach – redaktora tematycznego prowadzącego artykuł.

Skargi dotyczące treści naukowej (np. odrzucenie artykułu)

Redaktor naczelny i/lub redaktor prowadzący analizuje argumentację autorów i podejmuje decyzję, czy:

• decyzja o odrzuceniu zostaje utrzymana,
• wymagane jest uzyskanie dodatkowej, niezależnej recenzji,
• odwołanie zostaje uwzględnione.

Autorzy są informowani o decyzji wraz z uzasadnieniem, o ile jest to zasadne. Decyzje w sprawie odwołań mają charakter ostateczny. Nowe zgłoszenia artykułów są rozpatrywane w pierwszej kolejności.

Skargi dotyczące procesu redakcyjnego

Redaktor naczelny wraz z redaktorem prowadzącym analizują zgłoszenie. Skarżący otrzymuje informację zwrotną, a wnioski z postępowania mogą zostać wykorzystane do doskonalenia procedur wydawniczych.

Skargi dotyczące etyki publikacji

W przypadku skarg dotyczących zachowania autora, recenzenta lub badacza redaktor naczelny lub redaktor prowadzący postępuje zgodnie z wytycznymi Komisji Etyki Publikacji oraz COPE. W sprawach złożonych możliwe jest zasięgnięcie porady wydawcy, niezależnych ekspertów lub doradztwa prawnego.

O podjętej decyzji skarżący zostaje poinformowany.