Wprowadzenie
Outdoor education – między doświadczeniem, miejscem a nowymi wyzwaniami dla pedagogiki
Abstrakt
Współczesne przemiany społeczne, kulturowe i ekologiczne skłaniają pedagogikę do ponownego namysłu nad znaczeniem miejsca, doświadczenia oraz relacji człowieka z otaczającym środowiskiem. W tym kontekście outdoor education staje się nie tylko alternatywną formą organizacji procesu dydaktycznego, lecz także ważnym obszarem refleksji nad uczeniem się, rozwojem, dobrostanem, autonomią oraz odpowiedzialnością ekologiczną. Niniejszy numer czasopisma poświęcony jest analizie problemów, dylematów i nowych kierunków rozwoju edukacji outdoorowej. Autorzy podejmują zagadnienia związane z napięciami między naturą i kulturą, doświadczeniem i transmisją wiedzy, bezpieczeństwem i ryzykiem, a także indywidualizacją i standaryzacją edukacji. Perspektywa ta pozwala spojrzeć na edukację outdoorową jako na przestrzeń krytycznej refleksji nad współczesną szkołą i przedszkolem oraz ich zdolnością do odpowiadania na wyzwania zmieniającego się świata. Outdoor education ukazana zostaje jako istotny kierunek rozwoju pedagogiki, inspirujący do ponownego przemyślenia tego, gdzie, jak i z kim zachodzi proces uczenia się.Bibliografia
Albrecht, G. (2019). Earth emotions: New words for a new world. Cornell University Press. https://doi.org/10.7591/cornell/9781501715228.001.0001
Beames, S., Higgins, P., & Nicol, R. (2012). Learning outside the classroom: Theory and guidelines for practice. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203816011
Brown, M. (2008). Comfort zone: Model or metaphor? Australian Journal of Outdoor Education, 12(1), 3–12. https://doi.org/10.1007/BF03401019
Bruner, J. (2007). Kultura edukacji (T. Brzostowska-Tereszkiewicz, Trans.). Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas.
Dewey, J. (1938). Experience and education. Macmillan.
Dillon, J., & Dickie, I. (2012). Learning in the natural environment: Review of social and economic benefits and barriers. Natural England. https://publications.naturalengland.org.uk/publication/1321181
Ernst, J. (2014). Early childhood educators’ use of natural outdoor settings as learning environments: An exploratory study of beliefs, practices, and barriers. Environmental Education Research, 20(6), 735–752. https://doi.org/10.1080/13504622.2013.833596
Hakkarainen, K., & Paavola, S. (2009). Toward a trialogical approach to learning. In B. Schwarz, T. Dreyfus & R. Hershkowitz (Eds.), Transformation of knowledge through classroom interaction (pp. 65–80). Routledge.
Kolb, D.A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice-Hall.
Latour, B. (1993). We have never been modern (C. Porter, Trans.). Harvard University Press.
Little, H., & Wyver, S. (2008). Outdoor play: Does avoiding the risks reduce the benefits? Australasian Journal of Early Childhood, 33(2), 33–40. https://doi.org/10.1177/183693910803300206
Louv, R. (2014). Ostatnie dziecko lasu (A. Rogozińska, Trans.). Grupa Wydawnicza Relacja.
Malone, K., & Waite, S. (2016). Student outcomes and natural schooling. Plymouth University.
Maynard, T., & Waters, J. (2007). Learning in the outdoor environment: A missed opportunity? Early Years: An International Journal of Research and Development, 27(3), 255–265. https://doi.org/10.1080/09575140701594400
Priest, S. (1986). Redefining outdoor education: A matter of many relationships. The Journal of Environmental Education, 17(3), 13–15. https://doi.org/10.1080/00958964.1986.9941413
Taylor, A.F., Kuo, F.E., & Sullivan, W.C. (2002). Views of nature and self-discipline: Evidence from inner city children. Journal of Environmental Psychology, 22(1–2), 49–63. https://doi.org/10.1006/jevp.2001.0241
Tuuling, L., Õun, T., & Ugaste, A. (2019). Teachers’ opinions on utilizing outdoor learning in the preschools of Estonia. Journal of Adventure Education and Outdoor Learning, 19(4), 358–370. https://doi.org/10.1080/14729679.2018.1553722
Waite, S. (2007). ‘Memories are made of this’: Some reflections on outdoor learning and recall. Education 3–13, 35(4), 333–347. https://doi.org/10.1080/03004270701602459
Waite, S. (2011). Teaching and learning outside the classroom: Personal values, alternative pedagogies and standards. Education 3–13, 39(1), 65–82. https://doi.org/10.1080/03004270903206141
Wattchow, B., & Brown, M. (2011). A pedagogy of place: Outdoor education for a changing world. Monash University Publishing.
Wells, N.M. (2000). At home with nature: Effects of “greenness” on children’s cognitive functioning. Environment and Behavior, 32(6), 775–795. https://doi.org/10.1177/00139160021972793
Wells, N.M., & Evans, G.W. (2003). Nearby nature: A buffer of life stress among rural children. Environment and Behavior, 35(3), 311–330. https://doi.org/10.1177/0013916503035003001
Wilson, E.O. (1984). Biophilia. Harvard University Press.
Copyright (c) 2026 Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
1. Autor zgłaszając swój artykuł oświadcza, że jest Autorem artykułu (zwanego dalej Utworem) i:
- przysługują mu wyłączne i nieograniczone prawa autorskie do Utworu,
- jest uprawniony/a do rozporządzania prawami autorskimi do Utworu.
Oświadcza, że nie narusza praw autorskich osób trzecich i praw prawnych.
Oświadcza, że nie występuje żaden konflikt interesów.
2. Udziela Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej terytorialnie licencji do korzystania z Utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym;
- w zakresie praw zależnych do Utworu, obejmujących w szczególności prawo do dokonania koniecznych zmian w Utworze, wynikających z opracowania redakcyjnego i metodycznego, a także do dokonania tłumaczenia Utworu na języki obce.
Udzielenie licencji następuje z chwilą przekazania Utworu na rzecz Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie. Uniwersytet Ignatianum w Krakowie jest uprawniony do udzielania dalszych sublicencji do Utworu, w zakresie udzielonego prawa. Licencja jest ograniczona czasowo i zostaje udzielona na okres 15 lat, licząc od daty jej udzielenia.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:
