Badanie przesiewowe dzieci w wieku przedszkolnym (2;0–5;11) pod kątem ryzyka utrzymania się jąkania – praktyczne zastosowanie Logotestu 4
Abstrakt
Wczesna identyfikacja dzieci w wieku przedszkolnym z ryzykiem utrzymywania się objawów jąkania stanowi kluczowy element profilaktyki oraz wczesnej interwencji logopedycznej. W praktyce klinicznej ma to istotne znaczenie, ponieważ celem badania przesiewowego w tej grupie wiekowej nie jest wyłącznie kategoryczne rozpoznanie zaburzenia, lecz przede wszystkim ocena ryzyka utrzymywania się objawów oraz podjęcie decyzji dotyczącej dalszego monitorowania, pogłębionej diagnozy lub wczesnej interwencji logopedycznej. Choć u wielu dzieci objawy niepłynności mowy o charakterze rozwojowym ustępują samoistnie, u części z nich utrzymują się i mogą negatywnie wpływać na funkcjonowanie komunikacyjne, emocjonalne i społeczne dziecka oraz jego rodziny.
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie praktycznego zastosowania LogoTestu 4 – bezpłatnego narzędzia przesiewowego służącego do oceny ryzyka utrwalenia się jąkania u dzieci w wieku od 2;0 do 5;11 lat. LogoTest 4 ma formę internetowego narzędzia przesiewowego, które łączy kwestionariusz rodzicielski z ustrukturyzowaną krótką oceną mowy dziecka prowadzoną przez logopedę. Kwestionariusz rodzicielski jest dostępny w kilku wersjach językowych i może być wypełniany zarówno podczas spotkania, jak i zdalnie. Cała procedura umożliwia systematyczne gromadzenie informacji dotyczących czynników ryzyka utrzymywania się jąkania.
W artykule przedstawiono również wykorzystanie kwestionariusza rodzicielskiego w studium przypadku 4,5-letniej dziewczynki, które ilustruje sposób zastosowania LogoTestu 4 w procesie badania przesiewowego, identyfikacji czynników ryzyka utrzymywania się jąkania oraz kwalifikacji dziecka do dalszej diagnozy, monitorowania lub wczesnej interwencji zgodnie z aktualnymi rekomendacjami opartymi na zasadach evidence-based practice.
Bibliografia
American Speech-Language-Hearing Association. (1994). Guidelines for practice in stuttering treatment. ASHA Supplement, 14, 26–35.
American Speech-Language-Hearing Association. (2006). Fluency disorders. ASHA Practice Portal. https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/fluency-disorders/#collapse_5
Blood, G.W., Blood, I.M., Tramontana, G.M., Sylvia, A.J., Boyle, M.P. i Motzko, G.R. (2011). Self-reported experience of bullying of students who stutter: Relations with life satisfaction, life orientation, and self-esteem. Perceptual and Motor Skills, 113(2), 353–364. https://doi.org/10.2466/07.10.15.17.PMS.113.5.353-364
Costa, J.B., Ritto, A.P., Juste, F., Sassi, F.C. i de Andrade, C.R.F. (2022). Risk factors for the development of persistent stuttering: What every pediatrician should know. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(9), art. 5225. https://doi.org/10.3390/ijerph19095225
Ezrati-Vinacour, R., Platzky, R. i Yairi, E. (2001). The young child’s awareness of stuttering-like disfluency. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 44(2), 368–380. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2001/030)
Faściszewska, M. (2020). Kierunki działań dotyczące potrzeby podjęcia wczesnej interwencji terapeutycznej u dzieci jąkających się w wieku przedszkolnym. W: I. Więcek-Poborczyk i J. Żulewska-Wrzosek (red.), Interdyscyplinarność w logopedii. Konieczność czy nadmiar? (s. 129–146). Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Faściszewska, M. (2022). Badanie przesiewowe dzieci w wieku przedszkolnym (2;0–5;11) pod kątem ryzyka utrzymania się jąkania (wersja interaktywna). Przewodnik i instrukcja. Learnetic SA. https://www.logotest.pl/
Howell, P. (2013). Screening school-aged children for risk of stuttering. Journal of Fluency Disorders, 38(2), 102–123. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2012.09.002
Kelman, E. i Nicholas, A. (2008). Practical intervention for early childhood stammering: Palin PCI approach. Speechmark Publishing.
Kelman, E. i Nicholas, A. (2020). Palin parent-child interaction therapy for early childhood stammering (wyd. 2). Routledge.
Langevin, M., Packman, A. i Onslow, M. (2009). Peer responses to stuttering in the preschool setting. American Journal of Speech-Language Pathology, 18(3), 264–276. https://doi.org/10.1044/1058-0360(2009/07-0087)
Langevin, M., Packman, A. i Onslow, M. (2010). Parent perceptions of the impact of stuttering on their preschoolers and themselves. Journal of Communication Disorders, 43(5), 407–423. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2010.05.003
Logan, K.J. (2018). Stuttering, developmental. W: J.S. Kreutzer, J. DeLuca i B. Caplan (red.), Encyclopedia of Clinical Neuropsychology. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-57111-9_887
Månsson, H. (2000). Childhood stuttering: Incidence and development. Journal of Fluency Disorders, 25(1), 47–57. https://doi.org/10.1016/S0094-730X(99)00023-6
Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie. (2020). Richtlijn stotteren bij kinderen, adolescenten en volwassenen. https://nedverstottertherapie.nl/wp-content/uploads/2021/02/Richtlijn-stotteren-2020-def.pdf
Neumann, K., Euler, H.A., Bosshardt, H.G., Cook, S., Sandrieser, P. i Sommer, M. (2017). The pathogenesis, assessment and treatment of speech fluency disorders. Deutsches Ärzteblatt International, 114(22–23), 383–390. https://doi.org/10.3238/arztebl.2017.0383
Pertijs, M.A.J., Oonk, L.C., de Beer, J.J.A., Bunschoten, E.M., Bast, E.J.E.G., van Ormondt, J., Rosenbrand, C.J.G.M., Bezemer, M., van Wijngaarden, L.J., Kalter, E.J. i van Veenendaal, H. (2014). Clinical guideline stuttering in children, adolescents and adults. Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie. https://www.isastutter.org/wp-content/uploads/2016/08/Clinical_Guideline_Stuttering.pdf
Reilly, S., Onslow, M., Packman, A., Cini, E., Conway, L., Ukoumunne, O.C. i Wake, M. (2013). Natural history of stuttering to 4 years of age: A prospective community-based study. Pediatrics, 132(3), 460–467. https://doi.org/10.1542/peds.2012-3067
Reilly, S., Onslow, M., Packman, A., Wake, M., Bavin, E.L., Prior, M., Eadie, P., Cini, E., Bolzonello, C. i Ukoumunne, O.C. (2009). Predicting stuttering onset by the age of 3 years: A prospective, community cohort study. Pediatrics, 123(1), 270–277. https://doi.org/10.1542/peds.2007-3219
Tarkowski, Z., Humeniuk, E. i Dunaj, J. (2011). Jąkanie w wieku przedszkolnym. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Tichenor, S.E. i Yaruss, J.S. (2019). Stuttering as defined by adults who stutter. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 62(12), 4356–4369. https://doi.org/10.1044/2019_JSLHR-19-00137
Tonnis, M., & van Ormondt, J. (2021). Patiëntenversie Richtlijn Stotteren 2020. Demosthenes. https://www.demosthenes.nl/index.php/stotteren/richtlijn
Walsh, B., Christ, S. i Weber, C. (2021). Exploring relationships among risk factors for persistence in early childhood stuttering. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 64(8), 2909–2927. https://doi.org/10.1044/2021_JSLHR-21-00034
World Health Organization. (2001). International classification of functioning, disability and health (ICF). https://apps.who.int/iris/handle/10665/42407
Yairi, E. i Ambrose, N.G. (1999). Early childhood stuttering: Persistency and recovery rates. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 42(5), 1097–1112. https://doi.org/10.1044/jslhr.4205.1097
Yairi, E. i Ambrose, N.G. (2005). Early childhood stuttering: For clinicians by clinicians. Pro-Ed.
Yairi, E. i Ambrose, N.G. (2013). Epidemiology of stuttering: 21st century advances. Journal of Fluency Disorders, 38(2), 66–87. https://doi.org/10.1016/j.jfludis.2012.11.002
Yairi, E., & Seery, C.H. (2015). Stuttering: Foundations and clinical applications. Pearson.
Yaruss, J.S. i Quesal, R.W. (2004). Stuttering and the International Classification of Functioning, Disability, and Health: An update. Journal of Communication Disorders, 37(1), 35–52. https://doi.org/10.1016/S0021-9924(03)00052-2
Yaruss, J.S. i Reardon-Reeves, N. (2017). Early childhood stuttering therapy: A practical guide. Stuttering Therapy Resources.
Copyright (c) 2026 Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
1. Autor zgłaszając swój artykuł oświadcza, że jest Autorem artykułu (zwanego dalej Utworem) i:
- przysługują mu wyłączne i nieograniczone prawa autorskie do Utworu,
- jest uprawniony/a do rozporządzania prawami autorskimi do Utworu.
Oświadcza, że nie narusza praw autorskich osób trzecich i praw prawnych.
Oświadcza, że nie występuje żaden konflikt interesów.
2. Udziela Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej terytorialnie licencji do korzystania z Utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym;
- w zakresie praw zależnych do Utworu, obejmujących w szczególności prawo do dokonania koniecznych zmian w Utworze, wynikających z opracowania redakcyjnego i metodycznego, a także do dokonania tłumaczenia Utworu na języki obce.
Udzielenie licencji następuje z chwilą przekazania Utworu na rzecz Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie. Uniwersytet Ignatianum w Krakowie jest uprawniony do udzielania dalszych sublicencji do Utworu, w zakresie udzielonego prawa. Licencja jest ograniczona czasowo i zostaje udzielona na okres 15 lat, licząc od daty jej udzielenia.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:
