Teacher and ‘Student Welfare’ From a Pedagogical and Legal Perspective

Keywords: student, student welfare, teacher, teacher's duties, education law

Abstract

The article aims to identify the pedagogically and legally important category of ‘student welfare’ in the context of formally defined teacher activities. The research problem is expressed in the following questions: 1) What is the content of the category of ‘student welfare’ in the light of the regulations governing the professional activities (duties) of teachers? and a) Which areas of teaching activity are formally related to the category under analysis? b) Which of these areas take into account the perspective of the ‘good of the student/students’ in individual and/or collective terms? The subject of the analysis are texts of national legal acts, i.e. laws and regulations in the field of education law regulating the activities of teachers, taking into account the category of ‘good of the student/students’, as well as literature on the subject. The document content analysis method was used. The results of the analysis indicate several areas of teachers' activities formally linked to the category of ‘student welfare’ which clarify its content and show the overarching role of this category in the professional activities of teachers. These are areas related to health and safety, individual development, activity, shaping desirable values and attitudes, monitoring the fulfilment of educational obligations.

Author Biography

Iwona Samborska, University of Silesia in Katowice, Poland

Dr Iwona Samborska jest adiunktem w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Z wykształcenia pedagog, prawnik, logopeda. Zajmuje się edukacją małego dziecka w tym zagadnieniami dotyczącymi kształtowania środowiska edukacyjnego najmłodszych. W badaniach i publikacjach koncentruje się na ujmowaniu aspektów dziecięcego świata w szerokim kontekście społecznym, kulturowym, prawnym.

References

Arczewska, M. (2017). Dobro dziecka jako przedmiot troski społecznej. Zakład Wydawniczy NOMOS.

Babbie, E. (2009). Podstawy badań społecznych (W. Betkiewicz i in., tłum.). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Chauvin, T., Stawecki, T. i Winczorek, P. (2014). Wstęp do prawoznawstwa. Wydawnictwo C.H. Beck.

Cudny, J. (2022). Zasada dobra dziecka. Antidotum na bezradność. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Gawroński, K. i Otręba, R. (2022). Jak czytać prawo (nie tylko) oświatowe? W: K. Gawroński i S.M. Kwiatkowski (red.), Meritum. Prawo oświatowe (s. 35–64). Wolters Kluwer.

Hanas, K. (2021). Konstrukcja normatywna „dobro dziecka” i jej sądowe stosowanie. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Helios, J. i Jedlecka, W. (2019). Diagnoza i ochrona dziecka z traumą rozwojową w polskim systemie prawa. Difin.

Helios, J. i Jedlecka, W. (2020). Przemoc instytucjonalna wobec dzieci. Kulturowe uzasadnienie przemocy instytucjonalnej. Difin.

Konwencja o Prawach Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r. (1989). Dz. U. 1991, nr 120, poz. 526. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19911200526/T/D19910526L.pdf

Korzeniowski, Ł. (2023). Krótki przewodnik po prawach ucznia, czyli wprowadzenie do raportu. W: Ł. Korzeniowski (red.), Prawa ucznia w Polsce. Raport z badań (s. 15–36). Stowarzyszenie na rzecz Praworządności w Szkołach „Stowarzyszenie Umarłych Statutów”.

Kozak, M. (2013). Prawo dziecka do edukacji. Założenia pedagogiczno-prawne i bariery realizacyjne. Biuro Rzecznika Praw Dziecka.

Krüger, H.H. (2007). Metody badań w pedagogice (D. Sztobryn, tłum.). Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Kusztal, J., (2018). Dobro dziecka w procesie resocjalizacji. Aspekty pedagogiczne i prawne. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Łukasiewicz, R., (2019). Dobro dziecka a interesy innych podmiotów w polskiej regulacji prawnej przysposobienia. Wolters Kluwer.

Osuch, M. i Bojarska, L. (2008). Prawa człowieka w szkole. Niezbędnik dyrektora. Wolters Kluwer.

Pilich, M. (2021a). Art. 35 [Obowiązek szkolny i obowiązek nauki]. W: M. Pilich i A. Olszewski, Prawo oświatowe. Komentarz (s. 221–223). Wolters Kluwer.

Pilich, M. (2021b). Art. 5 [Obowiązki nauczyciela]. W: M. Pilich i A. Olszewski, Prawo oświatowe. Komentarz (s. 52–53). Wolters Kluwer.

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 25 sierpnia 2022 r. w sprawie oceny pracy nauczycieli. (2022). Dz. U. poz. 1822. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20220001822/O/D20221822.pdf

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach. (2002). Dz. U. 2020, poz. 1604. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20200001604/O/D20201604.pdf

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań wobec szkół i placówek. (2017a). Dz. U. 2020, poz. 2198. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20200002198/O/D20202198.pdf

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. (2017b). Dz. U. 2023, poz. 1798. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230001798/O/D20231798.pdf

Rubacha, K. (2008). Metodologia badań nad edukacją. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Samborska, I. (2018). Perspektywa „dobra dziecka” w badaniach nad dzieciństwem. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 13(4/50), 13–25. https://doi.org/10.35765/eetp.2016.1350.01

Stadniczeńko, J. (2015). Prawo dziecka do nauki – prawa w oświacie. W: S.L. Stadniczeńko (red.), Konwencja o prawach dziecka. Wybór zagadnień (artykuły i komentarze) (s. 157–176). Biuro Rzecznika Praw Dziecka.

Świgost, M. i Turczyk, M. (2018). Podejście mozaikowe w badaniu normatywnych kontekstów dzieciństwa. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 13(4/50), 41–50. https://doi.org/10.35765/eetp.2016.1350.03

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe. (2016). Dz. U. 2024, poz. 737 z późniejszymi zmianami. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240000737/U/D20240737Lj.pdf

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. (1982). Dz. U. 2024, poz. 986 z późniejszymi zmianami. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240000986/U/D20240986Lj.pdf

Ustawa z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka. (2000). Dz. U. 2023, poz. 292. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230000292/T/D20230292L.pdf

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. (1991). Dz. U. 2024, poz. 750 z późniejszymi zmianami. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240000750/U/D20240750Lj.pdf

Wolanin, M. (2020). Prawa ucznia. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Wolanin, M. (2021). Obowiązki ucznia. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Published
2025-12-15
How to Cite
Samborska, I. (2025). Teacher and ‘Student Welfare’ From a Pedagogical and Legal Perspective. Elementary Education in Theory and Practice, 20(4(79), 125-137. https://doi.org/10.35765/eetp.2025.2079.07