Speech Therapy Prevention in the Activities of a Preschool Education Teacher – Between Disorders and the Child’s Developmental Potential
Abstract
The aim of this article is to reflect on the development of speech therapy prevention in preschool. The problem is related to the role of the contemporary preschool teacher in speech therapy prevention in educational practice. The article is a theoretical review. The first part analyzes the concept of speech therapy prevention from a traditional, remedial, and a modern, developmental perspective, where an attempt was made to indicate which status is most desirable in the activities of education teachers and what is the reason for it. The attention drawn to the person of the preschool education teacher resulted from an interpretative gap in this area, i.e. a focus on speech therapy prevention activities with the participation of a speech therapist or an early childhood education teacher. Referring to speech therapy prevention understood as giving opportunities and possibilities for the harmonious development of the child by supporting the development of his speech and strengthening communication competences, the conclusions indicate: building and developing speech therapy prevention in kindergarten in the developmental approach, using various tools to assess the child’s speech development for screening diagnosis and planning further support in the child’s daily functioning, continuous work of teachers work workshop and creating social capital of child support based on the cooperation of teachers, parents and preschool speech therapists.
References
Błachnio, K. (1992). Vademecum logopedyczne. Wydawnictwo Naukowe UAM.
Błachnio, K. (1995). System nowoczesnej profilaktyki logopedycznej. Logopedia, 22, 21–31.
Błachnio, K. (2003). Vademecum logopedyczne. Dla studentów pedagogiki. Wydawnictwo Naukowe UAM.
Demel, G. (1979). Wady wymowy. Profilaktyka i korekcja. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich.
Demel, G. (1983). Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Demel, G. (1987). Elementy logopedii. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Dittfeld, B. (2004). Spróbujmy mówić razem. Program profilaktyki logopedycznej (dla przedszkoli, klas kształcenia zintegrowanego i integracyjnego). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Dittfeld, B. (2009). Profilaktyka logopedyczna. Wychowanie w Przedszkolu, 5, 54–56.
Emiluta-Rozya, D., Mierzejewska, H. i Atys, P. (2004). Badania przesiewowe do wykrywania zaburzeń rozwoju mowy u dzieci dwu-, cztero- i sześcioletnich. Akademia Pedagogiki Specjalnej.
Grzesiak-Witek, D. i Pająk, K. (2025). Oddziaływania profilaktyczne w okresie kształtowania się mowy przedszkolaków. Raport z badań. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 20(77), 75–90.
Heszen-Niejodek, I. i Sęk, H. (2020). Psychologia zdrowia. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Hubley, J., Copeman, J. i Woodak, J. (2025). Promocja zdrowia (M. Żuchowski i B. Woynarowska, tłum.). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kielar-Turska, M. (2015). Testy sprawności językowych i komunikacyjnych w diagnozie logopedycznej. W: S. Milewski i K. Kaczorowska-Bray (red.), Metodologia badań logopedycznych z perspektywy teorii i praktyki (s. 213–227). Harmonia Universalis.
Klus-Stańska, D. (2018). Paradygmaty dydaktyki. Myśleć teorią o praktyce. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Krajna, E. (2013). 100-wyrazowy test artykulacyjny. Wydawnictwo Komlogo.
Krajna, E. i Bryndal M. (1999). 100-wyrazowy test artykulacyjny. Analiza słuchowa i próba normalizacji testu. Audiofonologia, 14, 138–174.
Kupisiewicz, M. (2014). Słownik pedagogiki specjalnej. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Maćko, N. (2021). Przesiewowe badania logopedyczne w przedszkolu i szkole. W: A. Domagała i U. Mirecka (red.), Logopedia przedszkolna i wczesnoszkolna. Diagnozowanie i terapia zaburzeń mowy (t. 2, s. 59–75). Harmonia Universalis.
Majchrzyk-Mikuła, J. i Grabarczyk, B. (2019). Profilaktyka logopedyczna w praktyce nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej. Roczniki Pedagogiczne, 11(47), 105–117.
Majewska-Tworek, A. (2001). Rozwój sprawności artykulacyjnej dziecka w wieku przedszkolnym. Dialogowy test artykulacji. Podręcznik. Wydawnictwo Fundacji „Orator”.
Mateusiak, I. i Gwozdecka-Wolniaszek, E. (2013). O zachowaniach zdrowotnych przez pryzmat współczesności. W: M. Górnik-Durose (red.), Kultura współczesna a zdrowie. Aspekty psychologiczne (s. 155–184). Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Minczakiewicz, E. (2001). Profilaktyka logopedyczna w aspekcie zdrowia psychicznego i potrzeb społecznych człowieka. Lider, 5, 3–6.
Mrazek, P.J. i Haggerty, R.J. (1994). Reducing the risk for mental disorders: Frontiers for preventive intervention research. National Academies Press.
Okoń, W. (2001). Nowy słownik pedagogiczny. Wydawnictwo Akademickie Żak.
Ostaszewski, K. (2025). Edukacja zdrowotna w profilaktyce chorób i zachowań ryzykownych dla zdrowia. W: B. Woynarowska (red.), Edukacja zdrowotna. Podstawy teoretyczne, metodyka, praktyka (s. 112–119). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Rocławski, B. (1993). Przedmowa. W: B. Rocławski (red.), Opieka logopedyczna od poczęcia (s. 3–4). Uniwersytet Gdański.
Sachajska, E. (1992). Uczymy poprawnej wymowy. Metodyka postępowania ortofonicznego z dziećmi w wieku przedszkolnym. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Skorek, E. (2023). Profilaktyka w logopedii. Wybrane zagadnienia. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Stecko, E. (2002). Zaburzenia mowy u dzieci. Wczesne rozpoznawanie i postępowanie logopedyczne. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Styczek, I. (1981). Logopedia. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Szymańska, J. (2012). Programy profilaktyczne. Podstawy profesjonalnej psychoprofilaktyki. Ośrodek Rozwoju Edukacji.
Węsierska, K. (2007). Profilaktyka logopedyczna w edukacji przedszkolnej – rola nauczyciela. Wychowanie na co Dzień, 6, 8–11.
Węsierska, K. (2012). Profilaktyka w ujęciu systemowym. W: K. Węsierska (red.), Profilaktyka logopedyczna w praktyce edukacyjnej (t. 1, s. 25–47). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Węsierska, K. (2013). Opieka logopedyczna w przedszkolu. Profilaktyka – diagnoza – terapia. Wydawnictwo Edukacyjne „Akapit”.
Węsierska, K., Michalak-Widera, A. (2012). Test do badań przesiewowych dla dzieci. Studio Wydawnicze Unikat.
Copyright (c) 2026 Elementary Education in Theory and Practice
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
- When submitting a text, the author declares that he/she is the Author of the article (hereinafter referred to as the “Work”) and:
- he/she owns the exclusive and unlimited copyright to the Work,
- is entitled to dispose of the copyright to the Work.
Declares that it does not infringe any third party copyrights or legal rights.
Declares that there is no conflict of interest.
2. At the same time, the Author grants the Ignatianum University in Cracowa royalty-free, non-exclusive and territorially unlimited licence to use the Work in the following fields of exploitation:
- recording the Work in a hard copy, as well as on a digital or magnetic medium;
- reproduction of the Work using any technique, without limitation of the number of editions or copies;
- distribution of the Work and its copies on any medium, including marketing, sale, lending, and rental;
- introduction of the Work into a computer memory;
- disseminating the Work in information networks, including in the Internet;
- public performance, exhibition, display, reproduction, broadcasting and re-broadcasting, as well as making the Work available to the public in such a way that everyone can have access to it at a time and place of their own choosing;
- within the scope of dependent rights to the Work, including in particular the right to make necessary changes to the Work resulting from editorial and methodical development, as well as to translate the Work into foreign languages;
The licence is granted from the moment of the transfer of the Work to the Ignatianum University in Cracow. The Ignatianum University in Cracow is entitled to grant further sub-licences to the Work within the scope of the right granted. The licence is time-limited and it is granted for a period of 15 years, starting from the date of its granting.
Authors are permitted and encouraged to publish their text online (e.g. in their institution’s repository or on the institution’s website) before or during the submission process as this may lead to beneficial exchanges, as well as earlier and greater citation of the published text (See The Effect of Open Access). We recommend using any of the following portals of research associations:
- ResearchGate
- SSRN
- Academia.edu
- Selected Works
- Academic Search
